تٷرٸك اسحاناسى اپتالىعى 2024 جىلى «ەگەي دەمدەرٸن» ۇسىنادى
قۇنارلى گەوگرافييالىق ايماقتىڭ دەمدەرٸ مەن ەجەلگٸ دەستٷرلەرٸن بٸرٸكتٸرەتٸن انادولىنىڭ باي گاسترونومييالىق مەدەنيەتٸ 2024 جىلدىڭ 21-27 مامىرى ارالىعىندا تٷرٸك اسحاناسى اپتالىعىندا بٷكٸل ەلەمدە تويلانادى. جىل سايىن ٷشٸنشٸ جىل ٶتكٸزٸلٸپ وتىرعان تٷرٸك تاعامدارى اپتالىعى ٸس-شارالار مەن ەلەۋمەتتٸك مەديانى كٶرسەتەدٸ. تٷركييا رەسپۋبليكاسى ٶكٸلدەرٸنٸڭ شەتەلدە جەنە تٷركييادا ۇيىمداستىرعان ناۋقاندارى. ورگانيكالىق تٷرٸك اسحاناسىنان دەمدٸ, پايدالى, دەستٷرلٸ جەنە قالدىقسىز رەتسەپتتەر تٷرٸك تاعامدارى اپتالىعىندا ەرتٷرلٸ ٸس-شارالاردا كٶرسەتٸلسە, بيىلعى حالىقارالىق ٸس-شارالاردا ەلدٸڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸنٸڭ جاندى ٷيلەسٸمٸن كٶرسەتەتٸن ەگەي ستيلٸندەگٸ تٷرٸك گاسترونومييالىق مەزٸرلەرٸ ۇسىنىلادى.
تاڭعاجايىپ جاسىل جەنە كٶك پەيزاج, تٷركييانىڭ ەگەي جاعالاۋى كەرەمەت پەيزاجدارىمەن, تەرەڭ تاريحىمەن جەنە پايدالى تاعام مەدەنيەتٸمەن نازار اۋدارادى. 2010 جىلى يۋنەسكو جەرورتا تەڭٸزٸ ديەتاسىن ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس مەدەني مۇراسى دەپ تانىدى. بۇل جاعالاۋداعى ايماقتار ارتيشوك, كەدٸ گٷلدەرٸ, تابيعي شٶپتەر جەنە تەڭٸز ٶنٸمدەرٸنٸڭ كٶپتٸگٸ سيياقتى كٶكٶنٸستەرمەن تانىمال. ەگەي ايماعى سونىمەن قاتار ۇزاق ٶمٸر سٷرۋدٸڭ قۇپيياسى بولىپ تابىلاتىن عاسىرلىق زەيتٷن اعاشتارىمەن جەنە پايدالى زەيتٷن مايىمەن تانىمال. زەيتٷن باقتارى چاناككالەدەن مۋگلاعا باراتىن جول سيياقتى سوزىلىپ, زەيتٷن جەنە زەيتٷن ٶسٸرۋمەن كەڭەيگەن ايماقتىڭ مەدەني مۇراسىن اشادى. ايماقتا يزمير مەن ميلاس ەۋروپا كەڭەسٸ تٸركەگەن «زەيتٷن اعاشى جولىندا» ەكٸ ايالداما رەتٸندە ەرەكشەلەنەدٸ. انادولىداعى ەڭ كٶنە زەيتٷن مايى شەبەرحاناسىنىڭ ٷيٸ ۋرلاداعى ەجەلگٸ كلازومەنايدان تابىلعان زاتتار زەيتٷن ٶڭدەۋ ەدٸستەرٸنٸڭ 2600 جىلدىق تاريحىن بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن قولدانىپ جٷرگەنٸن كٶرسەتەدٸ.
تٷركييانىڭ ەگەي ايماعى دەمدٸ زەيتٷن مايى ٶنٸمدەرٸمەن جەنە اينالاسىنداعى جٷزٸمدٸكتەرمەن جاقسى ٶمٸردٸ تويلايتىن ەرەكشە ورىن. سوڭعى جىلدارى ايماقتا مەيرامحانالار اشىلىپ, ولاردا ەكولوگييالىق تازا ٶندٸرٸس ەدٸستەرٸن قولدانا وتىرىپ, جاقىن ماڭداعى ەگٸستٸكتەردە ٶسٸرٸلگەن تاعامداردى تٸكەلەي داستارحانعا ەكەلۋ ارقىلى اسپازدىق عاجايىپتار جاسايتىن جاڭاشىل اسپازشىلار جۇمىس ٸستەيدٸ.
تٷرٸك تاعامدارى اپتالىعى اياسىنداعى حالىقارالىق ٸس-شارالاردا ۇسىنىلعان ەگەي مەزٸرٸندە ۇزاق ۋاقىت بويى ساۋ, تۇراقتى جەرورتا تەڭٸزٸ ديەتاسىنا نازار اۋدارعان ايماقتىڭ مولشىلىعىن بٸلدٸرەتٸن رەتسەپتتەر بار. ەگەي زەيتٷندەرٸ مەن ٸرٸمشٸكتەرٸ, تارحانا سورپاسى, بۇرشاق پيۋرەسٸ, مۋكۆەر (كەدەلٸ بٶرتپەلەر), زەيتٷن مايى قوسىلعان جاسىل بۇرشاق, زەيتٷن مايى قوسىلعان تولتىرىلعان بۇرىش, گوزلەمە جەنە باسقا دا شٶپتەن جاسالعان كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر, اسشايانداردى كاستريۋل, يزمير ستيلٸندەگٸ فريكادەلكالار, ينچير ۇيىتماسى (مەزٸردە سٷت بار) جەنە كەپتٸرٸلگەن ٸنجٸر پۋدينگٸ), سوماتا (اششى بادام شەربەتٸ) جەنە سيۋباي (قاۋىن تۇقىمىنىڭ شەربەتٸ).
گەوگرافييالىق بەلگٸلەرٸ بار تٷرٸك تاعامدارى
تٷركييانىڭ تۇراقتى مۇراسىنىڭ نەگٸزٸ, بٸرەگەي ايماقتىق جەنە پروۆينتسييالىق ٶنٸمدەر مەن تاعامداردىڭ دەمدٸ ٷيلەسٸمٸ گەوگرافييالىق تۇرعىدان بەلگٸلەنگەن, 81 پروۆينتسييانىڭ جەرگٸلٸكتٸ جەنە ساپالى ٶنٸمدەرٸ بولىپ تابىلادى. وسى تۇرعىدا تٷرٸك تاعامدارى اپتالىعى اياسىنداعى وتاندىق ٸس-شارالاردا گەوگرافييالىق بەلگٸلەرٸ بار تٷركييا ٶنٸمدەرٸ بار مەزٸرلەر دە ۇسىنىلادى. تٷركييانىڭ ايماقتارى مەن پروۆينتسييالارىنىڭ گەوگرافييالىق بەلگٸسٸ بار ٶنٸمدەر تابيعي ٶندٸرٸس ەدٸستەرٸ مەن ساپاسى ارقىلى تۇراقتى دەم دەستٷرٸن كٶرسەتەدٸ.
تٷركييادا تٷرٸك پاتەنت ينستيتۋتىندا تٸركەلگەن بارلىعى 2218 ٶنٸم بار, ونىڭ ٸشٸندە 1637 تاۋاردىڭ شىعۋ تەگٸ, 565 ٶنٸمٸنٸڭ گەوگرافييالىق كٶرسەتكٸشٸ, 16 ٶنٸمٸ كەپٸلدەندٸرٸلگەن مامانداندىرىلعان دەستٷرلٸ ٶنٸم. سونداي-اق ەلدە ەۋروپالىق وداق (ەو) تٸركەلگەن 21 ٶنٸمٸ بار, ونىڭ ٸشٸندە گازيانتەپ پاحلاۆاسى, ايدىن كەستانەسٸ (كاشتان) جەنە ايدىن ينچيري (ٸنجٸر), بايراميچ اقي (نەكتارين تٷرٸ), مالاتيا قايىعى (ٶرٸك), ميلاس زەيتينياگى (زەيتٷن مايى) بار. , Taşköprü sarımsağı (سارىمساق), گيرەسۋن تومبۋل fındığı (مايلى فۋندۋك), انتاكيا كۋنەفەسي, سۋرۋچ نارى (انار), چاگلايانتسەريت cevizi (جاڭعاق), Gemlik zeytini (زەيتٷن), Edremit zeytinyağı (زەيتٷن مايى) جەنە Edremit K örfezi yeşili çizik ( Green Bay Edremit (تىرىلعان زەيتٷن مايى), Milas zeytinyağı (زەيتٷن مايى), Ayaş domatesi (قىزاناق), ماراش تارحاناسى (تارحانا), Ezine peyniri (ٸرٸمشٸك), Safranbolu safrani (شافران), ايدىن مەچيك zeytinyagi (زەيتٷن مايى) جەنە ارابان سارىمساعى (سارىمساق).
تٷرٸك اسحاناسى, ەرتٷرلٸ ساقتاۋ جەنە دايىنداۋ ەدٸستەرٸمەن جوعارى ساپالى تابيعي ينگرەديەنتتەردٸ بٸرٸكتٸرەتٸن تاماشا گاسترونومييالىق دەستٷر, سونىمەن قاتار كٶپتەگەن ۆەگەتارياندىق جەنە ۆەگەتارياندىق ديەتا نۇسقالارىن ۇسىنادى.
