Túrik ashanasy aptalyǵy 2024 jyly «Egei dámderin» usynady
Qunarly geografiialyq aimaqtyń dámderi men ejelgi dástúrlerin biriktiretin Anadolynyń bai gastronomiialyq mádenieti 2024 jyldyń 21-27 mamyry aralyǵynda Túrik ashanasy aptalyǵynda búkil álemde toilanady. Jyl saiyn úshinshi jyl ótkizilip otyrǵan Túrik taǵamdary aptalyǵy is-sharalar men áleýmettik mediany kórsetedi. Túrkiia Respýblikasy ókilderiniń shetelde jáne Túrkiiada uiymdastyrǵan naýqandary. Organikalyq túrik ashanasynan dámdi, paidaly, dástúrli jáne qaldyqsyz retseptter Túrik taǵamdary aptalyǵynda ártúrli is-sharalarda kórsetilse, biylǵy halyqaralyq is-sharalarda eldiń tarihy men mádenietiniń jandy úilesimin kórsetetin Egei stilindegi túrik gastronomiialyq mázirleri usynylady.
Tańǵajaiyp jasyl jáne kók peizaj, Túrkiianyń Egei jaǵalaýy keremet peizajdarymen, tereń tarihymen jáne paidaly taǵam mádenietimen nazar aýdarady. 2010 jyly IýNESKO Jerorta teńizi dietasyn adamzattyń materialdyq emes mádeni murasy dep tanydy. Bul jaǵalaýdaǵy aimaqtar artishok, kádi gúlderi, tabiǵi shópter jáne teńiz ónimderiniń kóptigi siiaqty kókónistermen tanymal. Egei aimaǵy sonymen qatar uzaq ómir súrýdiń qupiiasy bolyp tabylatyn ǵasyrlyq záitún aǵashtarymen jáne paidaly záitún maiymen tanymal. Záitún baqtary Chanakkaleden Mýglaǵa baratyn jol siiaqty sozylyp, záitún jáne záitún ósirýmen keńeigen aimaqtyń mádeni murasyn ashady. Aimaqta Izmir men Milas Eýropa Keńesi tirkegen «Záitún aǵashy jolynda» eki aialdama retinde erekshelenedi. Anadolydaǵy eń kóne záitún maiy sheberhanasynyń úii Ýrladaǵy ejelgi Klazomenaidan tabylǵan zattar záitún óńdeý ádisteriniń 2600 jyldyq tarihyn búgingi kúnge deiin qoldanyp júrgenin kórsetedi.
Túrkiianyń Egei aimaǵy dámdi záitún maiy ónimderimen jáne ainalasyndaǵy júzimdiktermen jaqsy ómirdi toilaityn erekshe oryn. Sońǵy jyldary aimaqta meiramhanalar ashylyp, olarda ekologiialyq taza óndiris ádisterin qoldana otyryp, jaqyn mańdaǵy egistikterde ósirilgen taǵamdardy tikelei dastarhanǵa ákelý arqyly aspazdyq ǵajaiyptar jasaityn jańashyl aspazshylar jumys isteidi.
Túrik taǵamdary aptalyǵy aiasyndaǵy halyqaralyq is-sharalarda usynylǵan Egei mázirinde uzaq ýaqyt boiy saý, turaqty Jerorta teńizi dietasyna nazar aýdarǵan aimaqtyń molshylyǵyn bildiretin retseptter bar. Egei záitúnderi men irimshikteri, tarhana sorpasy, burshaq piýresi, mýkver (kádeli bórtpeler), záitún maiy qosylǵan jasyl burshaq, záitún maiy qosylǵan toltyrylǵan burysh, gozleme jáne basqa da shópten jasalǵan konditerlik ónimder, asshaiandardy kastriýl, Izmir stilindegi frikadelkalar, inchir uiytmasy (mázirde sút bar) jáne keptirilgen injir pýdingi), somata (ashy badam sherbeti) jáne siýbai (qaýyn tuqymynyń sherbeti).
Geografiialyq belgileri bar túrik taǵamdary
Túrkiianyń turaqty murasynyń negizi, biregei aimaqtyq jáne provintsiialyq ónimder men taǵamdardyń dámdi úilesimi geografiialyq turǵydan belgilengen, 81 provintsiianyń jergilikti jáne sapaly ónimderi bolyp tabylady. Osy turǵyda Túrik taǵamdary aptalyǵy aiasyndaǵy otandyq is-sharalarda geografiialyq belgileri bar Túrkiia ónimderi bar mázirler de usynylady. Túrkiianyń aimaqtary men provintsiialarynyń geografiialyq belgisi bar ónimder tabiǵi óndiris ádisteri men sapasy arqyly turaqty dám dástúrin kórsetedi.
Túrkiiada Túrik patent institýtynda tirkelgen barlyǵy 2218 ónim bar, onyń ishinde 1637 taýardyń shyǵý tegi, 565 óniminiń geografiialyq kórsetkishi, 16 ónimi kepildendirilgen mamandandyrylǵan dástúrli ónim. Sondai-aq elde Eýropalyq Odaq (EO) tirkelgen 21 ónimi bar, onyń ishinde Gaziantep pahlavasy, Aidyn kestanesi (kashtan) jáne Aidyn inchiri (injir), Bairamich aqi (nektarin túri), Malatia qaiyǵy (órik), Milas zeitiniagy (záitún maiy) bar. , Taşköprü sarimsaği (sarymsaq), Giresýn tombýl findiği (maily fýndýk), Antakia kýnefesi, Sýrých nary (anar), Chaglaiantserit cevizi (jańǵaq), Gemlik zeytini (záitún), Edremit zeytinyaği (záitún maiy) jáne Edremit K örfezi yeşili çizik ( Green Bay Edremit (tyrylǵan záitún maiy), Milas zeytinyaği (záitún maiy), Ayaş domatesi (qyzanaq), Marash tarhanasy (tarhana), Ezine peyniri (irimshik), Safranbolu safrani (shafran), Aidyn Mechik zeytinyagi (záitún maiy) jáne Araban sarymsaǵy (sarymsaq).
Túrik ashanasy, ártúrli saqtaý jáne daiyndaý ádisterimen joǵary sapaly tabiǵi ingredientterdi biriktiretin tamasha gastronomiialyq dástúr, sonymen qatar kóptegen vegetariandyq jáne vegetariandyq dieta nusqalaryn usynady.
