وسىدان 25 جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسى قۇرىلدى. ساراپشىلار بۇل پارتييانىڭ عۇمىرى ۇزاققا بارماۋىن باسشىلارىنان كٶرەدٸ.
1991 جىلى قازاننىڭ 5-ٸندە قۇرىلىپ, اقىندار مۇحتار شاحانوۆ پەن ولجاس سٷلەيمەنوۆ تٶراعالىق ەتكەن قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسى ليبەرالدى-دەموكراتييالىق پيعىلداعى ساياسي كٷش رەتٸندە سيپاتتالدى.
بٸراق پارتييا ۇزاق ەرەكەت ەتكەن جوق. ەۋەلٸ 1993 جىلى مۇحتار شاحانوۆ پارتييانىڭ تەڭ تٶراعاسى قىزمەتٸنەن كەتٸپ, قازاقستاننىڭ قىرعىزستانداعى ەلشٸسٸ قىزمەتٸنە اۋىستى.
پارتييا باسشىلىعىندا قالعان ولجاس سٷلەيمەنوۆ 1994 جىلى «بيلٸككە كونسترۋكتيۆتٸ وپپوزيتسيياعا كٶشەتٸنٸن» مەلٸمدەپ, قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سىنادى.
«رەفەرەندۋمىن پايدالانىپ, پرەزيدەنت ٶز مانداتىن تاعى دا ۇزارتپاقشى. سٸرە, ٶز بيلٸگٸندەگٸ سايلاۋ ماشيناسىنىڭ مٷلت كەتپەيتٸن مەحانيزمٸنە سەنەتٸن بولار. ەرينە, 1991 جىلعى سايلاۋداعىداي 99 پروتسەنت دەپ جار سالۋدىڭ ىڭعايسىز ەكەنٸن پرەزيدەنت كومانداسى سەزەدٸ. حالىق بۇعان سەنبەيدٸ, ٶيتكەنٸ رەسپۋبليكانى تالاۋ مەن قايىرشىلىققا دۋشار ەتكەن پرەزيدەنت ساياساتىنا كٶپشٸلٸگٸ قارسى داۋىس بەرەدٸ» دەدٸ ول 1994 جىلى قاراشادا شەتەلدٸك اقپارات قۇرالدارىنىڭ بٸرٸنە بەرگەن سۇحباتىندا.
بٸراق 1996 جىلى ٶتۋٸ تيٸس بولعان پرەزيدەنت سايلاۋىندا ٶز كانديداتۋراسىن ۇسىنۋعا ەزٸر ەكەنٸن ايتقان ولجاس سٷلەيمەنوۆ 1995 جىلى يتاليياعا ەلشٸ بولىپ كەتتٸ. سودان كەيٸن قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسى ساياسات ساحناسىنان ىسىرىلىپ كەتە بەردٸ.
«ۇلتتىق باعىتتاعى كٷشتەردٸ ەكٸگە بٶلۋ»
1990 جىلداردىڭ باس كەزٸندە قازاق سسر جوعارعى كەڭەسٸن باسقارعان سەرٸكبولسىن ەبدٸلدين قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىن «ەل پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ اۆتوريتاريزمدٸ سىناپ, دەموكراتييانى قولداعاننان كەيٸن قۇرىلعان پارتييانىڭ بٸرٸ» دەپ سيپاتتايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, پارتييا پرەزيدەنتتٸ تٸكەلەي سىناي باستاعان كەزدە بيلٸككە ۇناماي قالعان.
ساياساتكەر سەرٸكبولسىن ەبدٸلدين.
– [بيلٸك] سودان كەيٸن ول پارتييانىڭ بەلسەندٸلەرٸن بٸرتٸندەپ ٶز جاعىنا شىعاردى. اراسىندا 1990 جىلداردىڭ ورتاسىندا مەجٸلٸس تٶراعاسى بولعان مارات وسپانوۆ تا بولدى. كەيٸن ولجاس سٷلەيمەنوۆكە قاتىستى دا ٸس قوزعالدى. سٶيتٸپ, ەۋەلٸ مۇحتار شاحانوۆ, كەيٸن ولجاس سٷلەيمەنوۆ ەلشٸلٸككە كەتٸپ, پارتييا باسقارۋسىز قالدى. از ۋاقىتتا حالىق اراسىندا اتى شىقسا دا, باسشىلارىنىڭ بەرەكەسٸ بولماعاندىقتان پارتييا جويىلدى, – دەيدٸ ول.
ال ساياساتكەر دوس كٶشٸم قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىنىڭ ەۋ باستان تەۋەلسٸز قۇرىلىم بولعانىنا كٷمەن كەلتٸرەدٸ.
– قازاقستان كومپارتيياسى ورتالىق كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ بوپ وتىرعان ولجاس سٷلەيمەنوۆتٸڭ بٸردەن باسقا پلاتفورماداعى پارتييا قۇرۋىنىڭ ٶزٸ كٷلكٸلٸ ەدٸ. بيلٸك بۇل ويىنعا مۇحتار شاحانوۆتى سەتٸمەن پايدالانعان سيياقتى. ونى شاحانوۆتىڭ ٶزٸ دە اڭعارماۋى مٷمكٸن, – دەيدٸ دوس كٶشٸم.
ول «بيلٸك قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىن سول كەزدە بەلسەندٸلٸگٸمەن تانىلعان ۇلتتىق باعىتتاعى «ازات» قوزعالىسىن ەلسٸرەتۋ ٷشٸن قۇردى» دەپ سانايدى.
ساياساتكەر دوس كٶشٸم. الماتى, 12 اقپان 2015 جىل.
– حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىنىڭ قۇرىلتاي سەزٸ «ازات» قوزعالىسىنىڭ سەزٸمەن بٸر كٷندە ٶتكٸزٸلگەن. «ازات» قوزعالىسىنىڭ ٷلكەن سەزٸنە كەلگەندەردٸڭ بٸرازى بەلگٸلٸ قوس اقىن قۇرعان پارتييا سەزٸنە كەتكەن. سٶيتٸپ بيلٸك كٷشەيٸپ كەلە جاتقان «ازات» قوزعالىسىن وسىنداي ەدٸسپەن ەكٸگە بٶلگەن, – دەيدٸ ساياساتكەر.
دوس كٶشٸم ولجاس سٷلەيمەنوۆ باسقارعان «نەۆادا-سەمەي» قوزعالىسىنىڭ قارجى مەسەلەسٸنە بايلانىستى داۋ تۋعاننان كەيٸن قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىنىڭ ساياسي بەلسەندٸلٸگٸ كٷشەيٸپ, وپپوزيتسييالىق كٶزقاراسىن اشىق مەلٸمدەي باستاعانىن ايتادى.
– بۇل بيلٸككە دٶڭايبات كٶرسەتۋ, ٶزٸن-ٶزٸ قورعاۋ تەسٸلٸ بوپ كٶرٸندٸ. كٶپ ۇزاماي ولجاس سٷلەيمەنوۆ ەلشٸلٸككە كەتٸپ, جايلى قىزمەت تاپتى, – دەيدٸ دوس كٶشٸم.
«قارجى مەسەلەسٸ» مەن «رەنٸش»
اقىن مۇحتار شاحانوۆ كەزٸندە ٶزٸ باسشىلارىنىڭ بٸرٸ بولعان قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسىنىڭ قىزمەتٸ توقتاۋىن ولجاس سٷلەيمەنوۆ جەتەكشٸلٸك ەتكەن «نەۆادا-سەمەي» قوزعالىسىنىڭ قارجى مەسەلەسٸنە بايلانىستى ٸس قوزعالۋىمەن بايلانىستىرادى.
– قىلمىستىق ٸس قوزعالعاننان كەيٸن ولجاس سٷلەيمەنوۆ وپپوزيتسييالىق رايىنان قايتىپ, بيلٸك ۇسىنعان ەلشٸلٸك قىزمەتكە مويىنسۇنعان, – دەيدٸ مۇحتار شاحانوۆ.
اقىن مۇحتار شاحانوۆ. الماتى, 22 قىركٷيەك 2015 جىل.
ول ٶزٸنٸڭ پارتييا باسشىلىعىنان كەتۋٸن ەكٸنشٸ تٶراعا ولجاس سٷلەيمەنوۆپەن پٸكٸرلەرٸ جاراسپاۋىمەن تٷسٸندٸرەدٸ.
– ولجاس سٷلەيمەنوۆ پارتييا قاتارىنا قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق مٷددەسٸن قورعامايتىن ازاماتتاردى تارتا باستاعاننان كەيٸن ارامىزدا رەنٸش پايدا بولدى. سودان سوڭ پارتييادان شىعىپ كەتتٸم, – دەيدٸ مۇحتار شاحانوۆ.
ول ٶزٸ باسقارعان پارتييانىڭ سەزٸنە ەل پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا قاتىسىپ, بايانداما جاساعانىن ەسٸنە الدى.
قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسى باسشىلارىنىڭ بٸرٸ بولعان ولجاس سٷلەيمەنوۆتەن ول ۇيىمنىڭ ەرەكەتٸ جايلى پٸكٸر الۋ مٷمكٸن بولمادى.
قازاقستاننىڭ حالىق كونگرەسٸ پارتيياسى ەلدەگٸ ساياساتتان كەتكەن جالعىز پارتييا ەمەس. 1990 جىلداردىڭ باس كەزٸندە ونىمەن قاتارلاس كٶرٸنگەن قازاقستاننىڭ حالىق بٸرلٸگٸ پارتيياسى مەن «ازات» سيياقتى ساياسي قۇرىلىمدار دا كەيٸن جابىلىپ قالعان.
اسىلحان ماماشۇلى.
دەرەككٶز; ازاتتىق سايتى
