جۋرناليستەرمەن ٶتكەن ونلاين كەزدەسۋدە سۋديا ٶزٸ تۋرالى ەلەمجەلٸدە تاراعان اقپاراتتى فەيك دەپ اتاپ, وفيسٸنەن تابىلعان 10 مىڭ دوللاردىڭ “شىعۋ تەگٸن” تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ.
ونىڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي ەلگٸ قاراجات ٶز جيناعى, ونىڭ ٶزٸندە تۇتاس ەمەس. قارجىنىڭ تەڭ جارتىسىن قارىزعا العان.
“تٷركٸسب اۋدانىندا تۇراتىن شەشەمنٸڭ ٷيٸن ساتىپ, ونىڭ ٷستٸنەن از-مۇز اقشا قوسىپ, تاپ جانىمنان پەتەر ساتىپ الۋدى ۇيعارعانبىز. سول كٷنٸ وتباسى بانككە بارۋدى ويلاستىرىپ, العاشقى جارنانى اۋدارۋ ٷشٸن اقشانى جۇمىسقا الىپ كەلگەن جايىم بار ەدٸ”, – دەيدٸ جولمانوۆا.
“مىنا زاماندا اقشانى جۇمىستا ساقتاۋشى ما ەدٸ?” دەگەن جۋرناليستەر ساۋالىنا سۋديا قوماقتى قاراجاتتى ٷيدە ساقتاۋدان سەزٸكتەنگەنٸن, بالالاردىڭ, كەلٸمدٸ-كەتٸمدٸ ادامنىڭ كٶزٸنە تٷسٸپ جوعالىپ كەتەرٸنەن قاۋٸپتەنگەنٸن ايتتى.
سوت قىزمەتٸ قاۋىرت بولعاسىن تاڭنان قارا كەشكە دەيٸن ٷي بەتٸن كٶرمەيتٸن كەزدەر كٶپ.
“سوندىقتان اقشانى ٷيدە ۇستاعاندى جٶن كٶرمەدٸم. ٷيگە تاماق تاسيتىن كۋرەرلەر جيٸ كەلەدٸ. بەيساۋات جٷرگەن بٸرەۋدٸڭ كٶزٸنە تٷسسە اقشادان بۇرىن, وتباسىم سورلاپ قالار ەدٸ”, – دەيدٸ سۋديا.
…
جولمانوۆانىڭ بۇدان ٶزگە كاپيتالى جوق. ميلليون دوللار تۋرالى ەلەمجەلٸگە ەپ-سەتتە تاراپ كەتكەن اقپارات – داقپىرت. پەتەرٸن تٸنتٸگەندەر قۇرالاقان ورالعان.
سٶي دەگەن سۋديا كٶلٸگٸ جوق ەكەنٸن العا تارتتى. ال سەيفتەن تابىلعان 10 مىڭ دوللار ۇرلىق ەمەس. قالاي, قايدان كەلگەنٸن ۇعىندىرىپ بەرۋگە دايار.
“كٶلٸگٸ مەن پەتەرٸنەن بٸر قاپ اقشا تابىلدى دەپ ۇرانداتقاندار وسى ارقىلى مەسەلەنٸڭ مەن-جايىنان حابارسىز حالىقتى ماعان قارسى قويماق بولدى. مەن عانا ەمەس, تۇتاس سوت سالاسىنا كٸر كەلتٸرۋدٸ كٶزدەدٸ”, – دەيدٸ ول.
…
جولمانوۆا سوتتىڭ سانكتسيياسىنسىز جەنە باس پروكۋروردىڭ بۇيرىعىنسىز ٷيٸن تٸنتٸمەك بولعان تەرگەۋشٸلەر زاڭدى بەلدەن باستى دەپ سانايدى. ايتۋىنشا تەرگەۋشٸ توپ سۋديانىڭ ٷيدە جوعىن بٸلە تۇرا, باسپانانىڭ استاڭ-كەستەڭٸن شىعارۋدى كٶزدەگەن.
“ٷيٸمدٸ تٸنتٸگەلٸ جاتقانىن ەستٸپ, ەلگٸ جەردە شۋ كٶتەردٸم. بوساعاعا ٶتٸپ ٷلگەرٸپتٸ. كابينەتٸمدٸ اقتارىپ بولعاننان كەيٸن مەنٸڭ كٶزٸمشە ٷيدٸ قوپارۋعا كٶشتٸ. تٷك تاپپادى”, – دەيدٸ جولمانوۆا.
…
كابينەتٸندەگٸ 10 مىڭ دوللار ادال اقىسى ەكەنٸن, جەكە كٶلٸگٸ جوعىن, ال ٷيٸن تٸنتٸگەندەر قۇرالاقان قايتقانىن مەلٸم ەتكەن سۋدياعا قانداي ايىپ تاعىلىپ وتىر?
Dalanews.kz تٸلشٸسٸ مەسەلەنٸڭ انىق-قانىعىن سۋديانىڭ ٶزٸنەن سۇراستىردى.
جولمانوۆا ٶزٸنٸڭ كٷدٸكتٸ ەمەس, كۋەگەر ەكەنٸن ايتادى. قىلمىستىق ٸس قوزعالماپتى. ٶزٸنە قاتىستى قانداي كومپرومات بارىنان حابارسىز. ونىڭ تٸنتۋ كەزٸندە دە, ەزٸر دە بوستاندىقتا جٷرگەنٸ سودان بولسا كەرەك.
بۇدان بۇرىن بٸرقاتار باق: “جولمانوۆا قۇرىلىس كومپانيياسىنان ميلليون دوللارعا جۋىق پارا الدى” دەگەن اقپارات تاراتقان-دى. سۋديا مۇنى جوققا شىعارىپ وتىر.
“قۇرىلىس كومپانيياسىنان كٶك تيىن العان ەمەسپٸن. مويىندايىن, وسىعان دەيٸن قۇرىلىس سالاسىمەن بايلانىستى بٸرقاتار داۋلى دٷنيەمەن ٸستەس بولعانىم راس.
مەسەلەن “ەسەنتاي سيتيدٸڭ” داۋى. تۇرعىنداردىڭ شاعىمىن زاڭدى دەپ تانىپ, اۋقىمى كەڭەيٸپ جاتقان تۇرعىن-ٷي كەشەنٸنٸڭ كەسٸرٸنەن اۋلاسىنا ٶتە الماي قالعان ازاماتتاردى اقتاپ شىقتىم. “ەۋروپوليس” تۇرعىن-ٷي كەشەنٸنە ارىزدانعان تۇرعىنداردىڭ ارىز-تالابىن ەسكەرٸپ, ٷيدٸڭ قولدانىسقا بەرٸلۋٸن زاڭسىز دەپ تاپتىم”, – دەيدٸ ول.
…
جولمانوۆا تەرگەۋدٸ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ جٷرگٸزٸپ جاتقانىنا اڭ-تاڭ. زاڭعا ساي كوررۋپتسييا مەن الاياقتىق ٸستەردٸ ۇقك تەرگەمەيدٸ. مۇنىمەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتٸك نەمەسە پوليتسەيلەر اينالىسۋى تيٸس.
“ۇقك-نىڭ مەندە نە جۇمىسىن بارىن ارى ويلانىپ, بەرٸ ويلانىپ بايىبىنا بارا الماي-اق قويدىم. بٸلسەم بۇل ٸستٸڭ باسى-قاسىندا تويباەۆ سۇلتان دەيتٸن كوميتەت ٶكٸلٸ جٷر. الماتى قالالىق سوتى تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ قىزمەتٸن قوسا اتقارادى. تٷنەكٷنگٸ اتىشۋلى سۋرەتتٸ جەلٸگە تاراتىپ جٸبەرگەن دە ناق وسى - تويباەۆ”, – دەيدٸ سۋديا.
…
ٸلگەرٸدە سوت يممۋنيتەتٸ تۋرالى سٶز قوزعاعانبىز. ناقتىلاساق, سۋديالار سوت بيلٸگٸن جٷزەگە اسىرۋشى تۇلعا رەتٸندە بٸرقاتار نورماتيۆتٸك اكتٸلەرمەن, سونىڭ ٸشٸندە قر كونستيتۋتسيياسىمەن جəنە كونستيتۋتسييالىق زاڭدارمەن ايقىندالعان ارنايى مəرتەبەگە يە.
– الايدا, – دەيدٸ جولمانوۆا. مەنٸ بٸر جىل بويى تورىپ كەلگەن ەكەن. كابينەتٸمە جاسىرىن كامەرا ورناتىپ, كٸرگەن-شىققانىمدى اڭدىپ وتىرعان. مۇنى بٸر توپ ادام كابينەتٸمە ساۋ ەتٸپ كٸرگەن كٷنٸ بٸر-اق بٸلدٸم. تٸپتٸ كەڭەسۋ بٶلمەسٸنە دە كامەرا ورناتقان.
ايتۋىنشا وسىلايشا ونىڭ سۋديالىق يممۋنيتەتٸ تابانعا تاپتالعان. كەڭەسۋ بٶلمەسٸ ەدەتتە سۋديانىڭ ٸستٸ ەبدەن زەردەلەپ, اقىرعى شەشٸم شىعاراتىن ورنى. ارنايى مەرتەبەگە ساي سۋديا تەۋەلسٸز تۇلعا, ونىڭ قۇقىعىنا قول سۇعۋعا جول بەرٸلمەيدٸ.
سٶي دەگەن جولمانوۆا “ماعان كەپٸلدٸك بەرٸلگەن يممۋنيتەت ەدٸرام قالدى”, – دەيدٸ.
…
Dalanews.kz تٸلشٸسٸن تاڭعالدىرعان تاعى بٸر جايت – قۇرىقتاۋ كەزٸندە جولمانوۆانىڭ تەلەفونىن اقتارىپ, الاڭسىز وتىرعانى. مۇنى قالاي تٷسٸنەمٸز?
“تٷسٸنبەيتٸن نەسٸ بار? مەن ٶزٸمنٸڭ ادالدىعىما, تازالىعىما سەنٸمدٸمٸن. قوبالجىعان جوقپىن. “سانكتسييامەن كەلدٸك” دەگەندەردٸ كابينەتٸمە كٸرگٸزدٸم, تٸنتۋ جٷرگٸزۋگە ەرٸك بەردٸم. سول سەتتە تەلەفونىما تىنىم بولماي, الاڭ كٶڭٸل ەرٸپتەستەرٸم حابار-وشار سۇراي باستادى. سولارعا جاۋاپ جازعان سەت سۋرەتكە تٷسٸپ قالسا كەرەك”, – دەيدٸ جولمانوۆا.
وسى سەتتە ۇلى حابارلاسىپ, بٸر توپ ادامنىڭ ەسٸك اۋزىندا تۇرعانىن جەتكٸزگەن. جولمانوۆا شۋ كٶتەرٸپ, ٶزٸ جوقتا ٷيدٸ تٸنتۋگە كەلگەندەردٸڭ ەرەكەتٸ زاڭسىز ەكەنٸن ايتقان.
…
اتالعان ٸستٸڭ اجيوتاجعا ۇلاسۋىنا بلوگەر ايگٷل ورىنبەكتٸڭ جازباسى ايتارلىقتاي ەسەر ەتكەنٸ انىق.
بلوگەردٸڭ جازباسىندا جولمانوۆانىڭ كابينەتٸنەن 4500 دوللار, ٷيٸن تٸنتۋ كەزٸندە 2 800 000 دوللار, جەكە كٶلٸگٸنەن 600 000 دوللار تابىلعانى ايتىلعان-تىن. سونداي-اق مەدەۋ اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى قۇرىلىس سالۋشىدان 1 180 000 دوللار كٶلەمٸندە پارا العانى تۋرالى اقپاراتتى ورىنبەكتەن وقىعان ەدٸك.
“وسى راس پا?” دەگەن Dalanews ساۋالىنا “جوق” دەپ جاۋاپ بەرگەن جولمانوۆا قازاقستانداعى سۋديالار وداعى ەرٸپتەسٸنٸڭ ار-نامىسىن اياققا تاپتاتپاسىنا سەنٸمدٸ.
“سەبەبٸ مۇنىڭ بەرٸ جالعان. مەن قوعامدىق كٶلٸكپەن جٷرەمٸن. مەشٸنەم جوق. ال ٷيدٸ تٸنتۋ كەزٸندە ەشتەڭە تاپپادى”, – دەيدٸ ول. سٶزٸنە قاراعاندا قازٸرگٸ سيتۋاتسييا تولىق شەشٸمٸن تاپقاننان كەيٸن, ٸسٸ ايگٷل ورىنبەكپەن بولماق.
…
جولمانوۆا بۇل ٸستٸڭ قولدان قۇرالعانىن, قۋدالاۋدى جوعارىداعى جەتەكشٸلەرٸ ۇيىمداستىرعانىن ايتادى.
سۋديا “سوت جٷيەسٸنٸڭ تازالىعى مەن تەۋەلسٸزدٸگٸن قورعاعانىم ٷشٸن “سٷيكٸمسٸز” اتاندىم” دەپ سانايدى.
“مەدەۋ اۋداندىق سوتىنىڭ تٶراعاسى ەسەت بورانباەۆ پەن الماتى قالالىق سوتىنىڭ تٶراعاسى اسقار سمايلوۆتىڭ ۇزاق ۋاقىت بويعى زاڭسىز ٸس-ەرەكەتتەرٸنە قارسى تۇردىم. سۋديالار شەشٸمٸنە ىقپال ەتٸپ, قىسىم كٶرسەتۋٸنە كەدەرگٸ كەلتٸردٸم.
اۋداندىق سوت تٶراعاسى بٸزدٸڭ جٷكتەمەنٸ ازايتىپ, قاعاز-قۇجاتتىڭ ازابىنان ارىلتاتىن سەپتٸگٸن حاتشىلاردى جۇمىستان شىعارا باستادى. ەربٸر سۋديانىڭ حاتشىسى بولۋى كەرەك.
بٸزدٸڭ شۇعىل شەشٸم شىعارىپ, جۇمىستى جەدەل جٷرگٸزۋٸمٸز وسى كٶمەكشٸلەرگە تٸرەلٸپ تۇر. ال بورانباەۆ ولارعا سەبەپسٸزدەن سوقتىعىپ, تىرناق استىنان كٸر ٸزدەدٸ. سالدارىنان 6 حاتشى جۇمىستان كەتتٸ, – دەيدٸ جولمانوۆا.
سۋديا مۇنى ايتىپ, جاقىن اسانوۆقا دەيٸن جەتكەن.
“قالالىق سوت تٶراعاسى اسقار سمايىلوۆ اۋرۋ اسقىنىپ, كارانتين كٷشەيگەن شاقتا بٸزدەردٸ جۇمىسقا شىعۋعا مەجبٷرلەدٸ. سٶيتٸپ باس سانيتاردىڭ قاۋلىسىن بۇزدىق. ەكٸ سۋديا كوۆيدتان كٶز جۇمدى. مۇنى كٶرە وتىرىپ, ٷنسٸز قالا المادىم. سمايلوۆقا حات جولداپ, ەكٸ سۋديانىڭ قايتىس بولعانىن ەسٸنە سالدىم. ٸندەت اۋا جايىلعان شاقتا قاشىقتان جۇمىس ٸستەۋ قاجەت ەكەنٸن ەسكەرتتٸم. اشىعىن ايتقاندا, وعان ٶز پٸكٸرٸمدٸ بٸلدٸرگەنٸم ٷشٸن جاقپاي قالدىم”, – دەيدٸ جولمانوۆا.
قالالىق سوت تٶراعاسى قىزمەتٸنە تاعايىندالعان العاشقى كٷننەن سۋديالاردىڭ ٸسٸنە كيلٸگۋگە كٶشكەن. كٶنبەگەندەردٸ جۇمىستان قۋاتىنىن ايتقان.
“دەل سولاي دەگەن جازباسى بار. قانداي شەشٸم شىعارۋ كەرەگٸن ايتىپ, ٸسكە تۇمسىق تىعۋىن دوعارعان جوق. بۇعان قارسى شىققان مەنٸ جازالاي المادى. سەبەبٸ جۇمىسىمدا مٸن جوق ەدٸ.
توق ەتەرٸن ايتقاندا, مەنٸڭ ارىم دا, قولىم دا تازا...”, دەيدٸ سۋديا جولمانوۆا.
ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي
