ەڭ الدىمەن ايماق باسشىسىنا قالا اكىمى نۇرلان ساۋرانبايەۆ «ەسكى قالانى جاڭعىرتۋ» جوباسى اياسىندا قوشقار اتا وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا بوي كوتەرەتىن «قوشقار اتا» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ ماكەتىن تانىستىردى. جاڭادان سالىناتىن تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ءۇش كەزەڭنەن جۇرگىزىلەدى. جوبا تولىعىمەن جۇزەگە اسسا، 208 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن، 3976 پاتەرلى 61 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە تاپسىرىلاتىن بولادى.
![](/uploads/images/20240127232439437.jpg)
سونداي-اق، وبلىس اكىمىنىڭ نازارىنا «قاراسۋ» جانە «قوشقار-اتا» وزەندەرىنىڭ بويىندا جۇرگىزىلەتىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارى ۇسىنىلدى. جوبا بويىنشا وندا الدىمەن وزەن جاعالاۋىنىڭ ەنىنەن 10 مەتر، ۇزىندىعى 1200 مەتر جەر حالىق قىدىرىستايتىن دەمالىس ورنىنا اينالادى. بۇگىندە اتالعان جوبا اياسىندا ورداباسى الاڭىنان وزبەك كوشەسىنە دەيىنگى وزەن بويىمەن ءجۇرىپ وتەتىن 300 مەتر اياق جول كوگالداندىرىلىپ، اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
![](/uploads/images/20240127232440006.jpg)
الدىن الا دايىندىق جۇمىستارى كەزىندە ماماندار وزەن بويىن زاڭسىز يەمدەنىپ العان 96 جەر ۋچاسكەسىن انىقتاعان. بۇگىندە حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، قاجەتتى جەرلەر مەملەكەت قاجەتتىلىگىنە قايتارىلۋدا.
جوبالارمەن تانىسىپ شىققان ايماق باسشىسى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا حالىقتى تۇسىنىستىكپەن قاراۋعا شاقىردى.
«قوشقار اتا شىمكەنتتىڭ تاريحي ورتالىعى سانالاتىن كەرەمەت جەر. جاراتىلىستىڭ مۇنداي عاجاپ مەكەنىن بۇكىل حالىقتىق يگىلىككە اينالدىرۋدى باستى ماقسات ەتەمىز.وزەننىڭ جاعالاۋىن اباتتاندىرۋدى تەك قانا ەكولوگيالىق تازالىق دەپ تۇسىنبەۋ كەرەك. مۇندا تۋريزم يندۋسترياسى دەگەن ۇلكەن ماسەلە جاتىر. قوناققا كەلگەن شەتەلدىكتەردىڭ تاماشالاۋىنا ساۋلەتتى عيماراتتار ازدىق ەتەدى. ولار نەگىزىنەن تاريحي-مادەني جەرلەرگە كوبىرەك قىزىعۋشىلىق تانىتادى. وسى رەتتە قوشقار اتا وزەنىنىڭ ۇلكەن مانگە يە ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ياعني، وسى ارقىلى تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋدى كوزدەپ وتىرمىز»، – دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى.
![](/uploads/images/20240127232440537.jpg)
ايتا كەتەيىك، قوشقار اتا ەرەكشە مادەني-تاريحي ماڭىزعا يە، كيەلى مەكەن دەپ تانىلادى. سەبەبى، وزەن جاعالاۋىندا قوشقار اتا كەسەنەسى ورنالاسقان. 2010 جىلى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار ەرەكشە قورعالاتىن اۋماق مارتەبەسىن الدى. وزەننىڭ باستاۋىنان ورداباسى الاڭىنا دەيىنگى اۋماققا شامامەن 1،5 شاقىرىم جەردە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، اباتتاندىرىلدى. ال جالپى قوشقار اتا وزەنىنىڭ ۇزىندىعى 78 شاقىرىمدى قۇرايدى.
![](/uploads/images/20240127232441052.jpg)
بۇدان بولەك، وبلىس اكىمىنە د.قونايەۆ داڭعىلى جالعاسىنىڭ قۇرىلىسى جوباسى ۇسىنىلدى. ەكى كەزەڭ بويىنشا جۇرگىزىلەتىن جول قۇرىلىسىنىڭ I كەزەڭىندە تۇركىستان كوشەسىنەن ايتەكە بي كوشەسىنە دەيىن، ۇزىندىعى 580 مەتر، ەنى 42 مەتردى قۇرايتىن جول قۇرىلىسى جۇرگىزىلسە، II كەزەڭدە ايتەكە بي كوشەسىنەن ۆولودارسكيي كوشەسىنە دەيىن، ۇزىندىعى 480 مەتر، ەنى – 42 مەتر بولاتىن قۇرىلىس جۇمىستارى اتقارىلماق.
وسى كۇنى ج.تۇيمەبايەۆ باستاعان جۇمىسشى توپ پەن ءبىرقاتار جۋرناليستەر قوشقار اتا وزەنىنىڭ بويىمەن «Shymkent Plaza» ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا دەيىنگى بىرنەشە شاقىرىم جەردى جاياۋ ارالاپ، وزەن بويىنداعى جانە «ەسكى قالاشىق» اۋماعىنداعى جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى كوردى. سونىمەن قاتار، «اربات» پەن №11 شاعىن اۋدانىنداعى كانالدى اباتتاندىرۋ بويىنشا جاسالعان جوبا تانىستىرىلدى.
وقو اكىمىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى