جينالعاندار الدىندا سٶز سٶيلەگەن ەلباسى بۇل كەسٸپورىن يندۋسترييانىڭ تٸرەگٸ, ال ٶڭٸردٸڭ مەتاللۋرگييالىق زاۋىتتارى مەن تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتتارى قازاقستاننىڭ ماقتانىشى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– «قازمىرىشقا» ٶڭٸردٸڭ دامۋىنا قاتىستى دا زور ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلگەن, بۇل ماقساتقا كەسٸپورىن 3 ملرد تەڭگەگە دەيٸن قاراجات بٶلگەن. كومپانييا ەسەبٸنەن مەديتسينالىق ورتالىق, بالاباقشا, تەننيس ورتالىعى, جابىق باسسەين, جەكپە-جەكتەر سارايى سالىنۋدا, ٶزگە دە ونداعان ەلەۋمەتتٸك جوبالار جٷزەگە اسىرىلۋدا, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ٶز كەزەگٸندە ەلباسى ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ جوعارى ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ.
– وبلىستا تەك ٶتكەن جىلى 20 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى, 3300 پەتەر, 14 اۋرۋحانا, 21 مەكتەپ سالىندى. 360 شاقىرىم جول جٶندەلدٸ. تاعى 5 مەكتەپ اشۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جۇمىستار جالعاساتىن بولادى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا, ونىڭ اياسىندا بٸزدەر جول, يندۋسترييالىق نىساندار, قولجەتٸمدٸ باسپانا سالىپ جاتىرمىز. وسىنىڭ بەرٸ سٸزدەر ٷشٸن, ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جاسالۋدا. قازاقستانداعى يننوۆاتسييالىق ٶنٸمدەردٸڭ 20 پايىزى ناق وسى وبلىستا ٶنٸدٸرٸلۋٸ كەزدەيسوق ەمەس. ٶڭٸرگە سالىنعان ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 345 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋعا 2 ملرد تەڭگە, ٶندٸرٸستٸك ينفراقۇرىلىم قۇرۋعا تاعى 3 ملرد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. «جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋعا مەملەكەت 11 ملرد تەڭگە بٶلدٸ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
ەلباسى ٶسكەمەندٸكتەردٸ جاڭا تەاتردىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, ەلدٸڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸ ٷشٸن قوعامدى رۋحاني جەنە مەدەني دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ. «بۇل – مەدەنيەتتٸڭ تاماشا جاڭا ورداسى. تەاتر 600 ورىنعا لايىقتالعان, دايىندىق زالدارى, كٸشٸ زالى بار. قازاق جەنە ورىس ترۋپپالارىنىڭ ويداعىداي جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالعان. سٸزدەردٸ جاڭا تەاتردىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتايمىن. ٶسكەمەندٸكتەر وسى زالدا اكتەرلەردٸڭ تاريحىمىز بەن قازٸرگٸمٸزدٸ ايشىقتايتىن كەرەمەت ويىنىن كٶرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن», – دەدٸ.
ساپار بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى سەمەيدەگٸ ابايدىڭ «جيدەباي-بٶرٸلٸ» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدىق مۋزەي-قورىعىنا دا باردى. ەلباسى مۋزەي جەدٸگەرلەرٸن تاماشالاپ, سەمەي قالاسىنىڭ شىعارماشىل زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ. پرەزيدەنت شىعىس قازاقستان وبلىسى مەدەني جەنە رۋحاني مۇرالارعا باي ەكەنٸن, ولاردى ساقتاۋ مەن دامىتۋ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باسىمدىقتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– شىعىس قازاقستان – اباي, شەكەرٸم, مۇحتار ەۋەزوۆ تۋعان كيەلٸ مەكەن. ولاردىڭ شىعارمالارىندا تەرەڭ فيلوسوفييا تۇنىپ جاتىر. ۇلى اباي بارلىق ۇلتتار بٸر ەۋلەتتٸڭ بالالارى ەكەنٸن جٷز جىل بۇرىن ايتقان. بٸز بٷگٸن ەلدەگٸ دوستىقتى, تۇراقتىلىقتى نىعايتۋدامىز. كٶپتەگەن ەلدەر 100 جىلدا دا جەتپەگەن نەرسەگە بٸز نەبارى 23 جىلدا قول جەتكٸزدٸك. ەگەر تەۋەلسٸزدٸك ساقتالماسا, ەل ەكونوميكاسى دامىماسا جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر شەشٸلمەسە, حالىق يگٸلٸككە كەنەلمەيدٸ. بٷگٸندە بارلىق باعىتتا جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇرىن سەمەيدە جىلۋ بەرۋگە بايلانىستى مەسەلە بولدى, 200 قازاندىق قالانى تٷتٸنگە ورايتىن. قازٸر بۇل پروبلەمانىڭ بەرٸ شەشٸلدٸ. بٸز سەمەي گەس-ٸن سالۋ مەسەلەسٸن ويلاستىرىپ جاتىرمىز. جالپى, قازاقستان دۇرىس جولدا كەلەدٸ, ساياسي تۇراقتىلىقتى, ٶزارا تٷسٸنٸستٸكتٸ جەنە دوستىقتى ساقتاۋ قاجەت, – دەدٸ ەلباسى. بۇدان كەيٸن مەملەكەت باسشىسى قالاداعى ٶڭٸرلٸك ونكولوگييالىق ديسپانسەردٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
– بۇل كەشەنگە مەملەكەت 7,2 ميلليارد تەڭگە بٶلدٸ, سونىڭ 4 ميللياردى زاماناۋي جابدىقتار الۋعا ارنالعان. بۇل – يادرولىق مەديتسينا ەلەمەنتتەرٸن قولداناتىن قازاقستان ٷشٸن بٸرەگەي مەكەمە. ەندٸ وسى جابدىقتاردى حالىققا كەسٸبي كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن بارىنشا تيٸمدٸ قولدانۋ سٸزدەرگە بايلانىستى. بٷكٸل ەل بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ ارقاسىندا ازاماتتاردىڭ ورتاشا ٶمٸر جاسى سوڭعى ون جىلدا 64-تەن 71-گە دەيٸن ۇلعايدى, – دەدٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ سەمەي قالاسىنداعى «Kondiz» جشس كونديتەرلٸك فابريكاسىندا بولعان كەزٸندە وبلىستا حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ جاعدايلار جاسالعانىنا توقتالدى. اتاپ ايتساق, سوڭعى جىلدارى ٶڭٸردە ەلەۋمەتتٸك جەنە سپورت نىساندارى, باسپانا, سونداي-اق كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى نىساندارى كٶپتەپ سالىنۋدا. نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى شارالار ٶڭٸر ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋٸنە جەنە جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. نەمٸستٸڭ زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتالعان فابريكانىڭ ٶندٸرٸستٸك قۋاتى جىلىنا 22 مىڭ توننا كونديتەر ٶنٸمٸن شىعارۋعا لايىقتالعان. كەسٸپورىندا 119 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. ٶز كەزەگٸندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاننىڭ مەدەني ٶمٸرٸن نىعايتۋداعى ەكونوميكالىق باقۋاتتىلىقتىڭ ايرىقشا رٶلٸن اتاپ ٶتتٸ. وسىلايشا مەملەكەت باسشىسى شىعىستىڭ شىرايىن كٸرگٸزگەن بەرەكەلٸ ٸستەرگە وڭ باعاسىن بەردٸ.
زەينوللا اباجانوۆ
