قازاقستاندا بەينەباقىلاۋ جۇيەسى «سەرگەكتى» اگرەسسيۆتى مىنەز-قۇلىقتى انىقتايتىن الگوريتمدەرمەن تولىقتىرۋ ۇسىنىلدى، دەپ حابارلايدى Dala News.
ءماجىلىس وتىرىسىندا دەپۋتات قۇدايبەرگەن بەكسۇلتانوۆ بۇل باستامانى كوتەرىپ، ۆيسە-پرەمەر – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆا اتىنا ساۋال جولدادى.
«مەنىڭ ساۋالىم قوعامدىق ەتيكا مەن سويلەۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىنە مەملەكەت تاراپىنان جۇيەلى تۇردە ارالاسۋ قاجەتتىلىگىنە قاتىستى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ «ادال ازامات» قاعيداتىن جۇزەگە اسىرۋ جانە «زاڭ مەن ءتارتىپ» ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋ ءار ازاماتتىڭ ىشكى مادەنيەتى مەن ءوزىن-وزى تارتىپكە كەلتىرۋىنسىز مۇمكىن ەمەس ەكەنىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. الايدا بۇگىنگى كۇنى ءبىز «مورالدىق سۇزگىلەردىڭ السىرەۋىن» بايقاپ وتىرمىز. دورەكىلىك، اگرەسسيا جانە بەيادەپ سوزدەر قالىپتى جاعدايعا اينالىپ، مادەني كودىمىزعا نۇقسان كەلتىرۋدە. ۇلى اباي «ءسوز تۇزەلدى، تىڭداۋشى سەن دە تۇزەل» دەگەن. قوعام مادەنيەتى سويلەۋ مادەنيەتىنەن باستالادى. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەتكە ماسەلەنى جۇيەلى شەشۋ ءۇشىن ءبىرقاتار شارالاردى ىسكە اسىرۋ ۇسىنىلادى. بىرىنشىدەن، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋ فاكتىلەرىن جەدەل انىقتاۋ ءۇشىن «سەرگەك» بەينەباقىلاۋ جۇيەسىن اگرەسسيۆتى مىنەز-قۇلىقتى تانيتىن الگوريتمدەرمەن ينتەگراسيالاۋ قاجەت»، – دەدى دەپۋتات.
سونىمەن قاتار ول وڭىرلەر بويىنشا قوعامدىق مادەنيەت يندەكسىن ەنگىزۋدى ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل كورسەتكىش جىل سايىن جۇرگىزىلەتىن تاۋەلسىز الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر نەگىزىندە قالىپتاسىپ، وڭىرلەردەگى «سويلەۋ مادەنيەتى» مەن قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن باعالايدى جانە اكىمدەردىڭ رەيتينگىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
دەپۋتات ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دە جاڭعىرتۋدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا، وقۋ پروسەسىنە سويلەۋ مادەنيەتى مەن ەتيكەتكە قاتىستى مودۋلدەردى ەنگىزۋ، اباي قاعيدالارىن ىقپالداستىرۋ جانە زورلىقسىز كوممۋنيكاسيا داعدىلارى بويىنشا مىندەتتى تەستىلەۋ ەنگىزۋ قاجەت.
بۇدان بولەك، ول «تازا نيەت – تازا ءسوز» باعىتىن قامتيتىن جالپىۇلتتىق باستامانى كەڭەيتۋدى، مادەنيەتتى ناسيحاتتايتىن كونتەنتكە مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ارتتىرۋدى جانە سويلەۋ مادەنيەتىن دارىپتەيتىن بلوگەرلەر مەن ينفليۋەنسەرلەرگە گرانتتار ءبولۋدى ۇسىندى.
«قۇرمەتتى ايدا عالىم قىزى! ءاليحان بوكەيحان ايتقانداي، ۇلتقا قىزمەت ەتۋ ادامنىڭ بولمىسىمەن ولشەنەدى. ءبىز مادەنيەتتى بولۋ بەدەلگە اينالاتىن، ال دورەكىلىك الەۋمەتتىك ءارى ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز بولاتىن ورتا قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك»، – دەدى بەكسۇلتانوۆ.
ونىڭ سوزىنشە، حالىقارالىق تاجىريبە مۇنداي تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى ەكەنىن كورسەتەدى. ماسەلەن، جاپونيادا مورالدىق تاربيە مەكتەپتەردە مىندەتتى ءپان رەتىندە وقىتىلادى، ال فينليانديادا اگرەسسيا مەن بۋللينگتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان باعدارلامالار ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى.
