قازاقستاندا بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸ «سەرگەكتٸ» اگرەسسيۆتٸ مٸنەز-قۇلىقتى انىقتايتىن الگوريتمدەرمەن تولىقتىرۋ ۇسىنىلدى, دەپ حابارلايدى Dala News.
مەجٸلٸس وتىرىسىندا دەپۋتات قۇدايبەرگەن بەكسۇلتانوۆ بۇل باستامانى كٶتەرٸپ, ۆيتسە-پرەمەر – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا اتىنا ساۋال جولدادى.
«مەنٸڭ ساۋالىم قوعامدىق ەتيكا مەن سٶيلەۋ مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ مەسەلەسٸنە مەملەكەت تاراپىنان جٷيەلٸ تٷردە ارالاسۋ قاجەتتٸلٸگٸنە قاتىستى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادال ازامات» قاعيداتىن جٷزەگە اسىرۋ جەنە «زاڭ مەن تەرتٸپ» ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋ ەر ازاماتتىڭ ٸشكٸ مەدەنيەتٸ مەن ٶزٸن-ٶزٸ تەرتٸپكە كەلتٸرۋٸنسٸز مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن بٸرنەشە رەت اتاپ ٶتتٸ. الايدا بٷگٸنگٸ كٷنٸ بٸز «مورالدىق سٷزگٸلەردٸڭ ەلسٸرەۋٸن» بايقاپ وتىرمىز. دٶرەكٸلٸك, اگرەسسييا جەنە بەيەدەپ سٶزدەر قالىپتى جاعدايعا اينالىپ, مەدەني كودىمىزعا نۇقسان كەلتٸرۋدە. ۇلى اباي «سٶز تٷزەلدٸ, تىڭداۋشى سەن دە تٷزەل» دەگەن. قوعام مەدەنيەتٸ سٶيلەۋ مەدەنيەتٸنەن باستالادى. وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەتكە مەسەلەنٸ جٷيەلٸ شەشۋ ٷشٸن بٸرقاتار شارالاردى ٸسكە اسىرۋ ۇسىنىلادى. بٸرٸنشٸدەن, قوعامدىق تەرتٸپتٸ بۇزۋ فاكتٸلەرٸن جەدەل انىقتاۋ ٷشٸن «سەرگەك» بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸن اگرەسسيۆتٸ مٸنەز-قۇلىقتى تانيتىن الگوريتمدەرمەن ينتەگراتسييالاۋ قاجەت», – دەدٸ دەپۋتات.
سونىمەن قاتار ول ٶڭٸرلەر بويىنشا قوعامدىق مەدەنيەت يندەكسٸن ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل كٶرسەتكٸش جىل سايىن جٷرگٸزٸلەتٸن تەۋەلسٸز ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋلەر نەگٸزٸندە قالىپتاسىپ, ٶڭٸرلەردەگٸ «سٶيلەۋ مەدەنيەتٸ» مەن قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸن باعالايدى جەنە ەكٸمدەردٸڭ رەيتينگٸنە ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
دەپۋتات بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن دە جاڭعىرتۋدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, وقۋ پروتسەسٸنە سٶيلەۋ مەدەنيەتٸ مەن ەتيكەتكە قاتىستى مودۋلدەردٸ ەنگٸزۋ, اباي قاعيدالارىن ىقپالداستىرۋ جەنە زورلىقسىز كوممۋنيكاتسييا داعدىلارى بويىنشا مٸندەتتٸ تەستٸلەۋ ەنگٸزۋ قاجەت.
بۇدان بٶلەك, ول «تازا نيەت – تازا سٶز» باعىتىن قامتيتىن جالپىۇلتتىق باستامانى كەڭەيتۋدٸ, مەدەنيەتتٸ ناسيحاتتايتىن كونتەنتكە مەملەكەتتٸك تاپسىرىستى ارتتىرۋدى جەنە سٶيلەۋ مەدەنيەتٸن دەرٸپتەيتٸن بلوگەرلەر مەن ينفليۋەنسەرلەرگە گرانتتار بٶلۋدٸ ۇسىندى.
«قۇرمەتتٸ ايدا عالىمقىزى! ەليحان بٶكەيحان ايتقانداي, ۇلتقا قىزمەت ەتۋ ادامنىڭ بولمىسىمەن ٶلشەنەدٸ. بٸز مەدەنيەتتٸ بولۋ بەدەلگە اينالاتىن, ال دٶرەكٸلٸك ەلەۋمەتتٸك ەرٸ ەكونوميكالىق تۇرعىدان تيٸمسٸز بولاتىن ورتا قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك», – دەدٸ بەكسۇلتانوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, حالىقارالىق تەجٸريبە مۇنداي تەسٸلدەردٸڭ تيٸمدٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. مەسەلەن, جاپونييادا مورالدىق تەربيە مەكتەپتەردە مٸندەتتٸ پەن رەتٸندە وقىتىلادى, ال فينلياندييادا اگرەسسييا مەن بۋللينگتٸڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان باعدارلامالار ٸسكە اسىرىلىپ كەلەدٸ.