Qazaqstanda beinebaqylaý júiesi «Sergekti» agressivti minez-qulyqty anyqtaityn algoritmdermen tolyqtyrý usynyldy, dep habarlaidy Dala News.
Májilis otyrysynda depýtat Qudaibergen Beksultanov bul bastamany kóterip, vitse-premer – mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva atyna saýal joldady.
«Meniń saýalym qoǵamdyq etika men sóileý mádenietin qalyptastyrý máselesine memleket tarapynan júieli túrde aralasý qajettiligine qatysty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Adal azamat» qaǵidatyn júzege asyrý jáne «Zań men tártip» ustanymyn qalyptastyrý ár azamattyń ishki mádenieti men ózin-ózi tártipke keltirýinsiz múmkin emes ekenin birneshe ret atap ótti. Alaida búgingi kúni biz «moraldyq súzgilerdiń álsireýin» baiqap otyrmyz. Dórekilik, agressiia jáne beiádep sózder qalypty jaǵdaiǵa ainalyp, mádeni kodymyzǵa nuqsan keltirýde. Uly Abai «Sóz túzeldi, tyńdaýshy sen de túzel» degen. Qoǵam mádenieti sóileý mádenietinen bastalady. Osyǵan bailanysty Úkimetke máseleni júieli sheshý úshin birqatar sharalardy iske asyrý usynylady. Birinshiden, qoǵamdyq tártipti buzý faktilerin jedel anyqtaý úshin «Sergek» beinebaqylaý júiesin agressivti minez-qulyqty tanityn algoritmdermen integratsiialaý qajet», – dedi depýtat.
Sonymen qatar ol óńirler boiynsha qoǵamdyq mádeniet indeksin engizýdi usyndy. Onyń aitýynsha, bul kórsetkish jyl saiyn júrgiziletin táýelsiz áleýmettik zertteýler negizinde qalyptasyp, óńirlerdegi «sóileý mádenieti» men qaýipsizdik deńgeiin baǵalaidy jáne ákimderdiń reitingine áser etýi múmkin.
Depýtat bilim berý júiesin de jańǵyrtýdy usyndy. Atap aitqanda, oqý protsesine sóileý mádenieti men etiketke qatysty modýlderdi engizý, Abai qaǵidalaryn yqpaldastyrý jáne zorlyqsyz kommýnikatsiia daǵdylary boiynsha mindetti testileý engizý qajet.
Budan bólek, ol «Taza niet – taza sóz» baǵytyn qamtityn jalpyulttyq bastamany keńeitýdi, mádenietti nasihattaityn kontentke memlekettik tapsyrysty arttyrýdy jáne sóileý mádenietin dáripteitin blogerler men infliýenserlerge granttar bólýdi usyndy.
«Qurmetti Aida Ǵalymqyzy! Álihan Bókeihan aitqandai, ultqa qyzmet etý adamnyń bolmysymen ólshenedi. Biz mádenietti bolý bedelge ainalatyn, al dórekilik áleýmettik ári ekonomikalyq turǵydan tiimsiz bolatyn orta qalyptastyrýymyz kerek», – dedi Beksultanov.
Onyń sózinshe, halyqaralyq tájiribe mundai tásilderdiń tiimdi ekenin kórsetedi. Máselen, Japoniiada moraldyq tárbie mektepterde mindetti pán retinde oqytylady, al Finliandiiada agressiia men býllingtiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalar iske asyrylyp keledi.
