سونىمەن بيىل سايلاۋ. بۇل سايلاۋ قازاقستانعا نە بەرەدٸ? ارتىقشىلىعى مەن ريسكتەرٸ قانداي?
- ەڭ بٸرٸنشٸ, اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ سٶزسٸز ەلٸمٸزدٸڭ, حالىقتىڭ, قوعامنىڭ ساياسي مەدەنيەتٸن كٶتەرەتٸن, جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸ سايلاۋ پروتسەسٸنە تٸكەلەي قاتىسۋ ارقىلى حالىقتىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعى ٸسكە اساتىن وڭ ٶزگەرٸس.
- قازٸر ەكٸمدەردٸ جەرگٸلٸكتٸ مەسليحات بەكٸتەدٸ. ەكٸمدەر اۋدان ەكٸمٸنە باعىنىشتى. پرەزيدەنت باستاعان رەفورماعا سەيكەس ەندٸ ەكٸمدەردٸ حالىق ٶزٸ سايلايدى. اۋىل ەكٸمدەرٸ حالىقتىڭ الدىندا تەۋەلدٸ بولادى.
- اۋىل ەكٸمٸندە سالىقتىڭ 9 نىسانىنان تٷسكەن ٶز بيۋدجەتٸ بولادى. بۇرىنعىداي اۋدان ەكٸمٸنە جالتاقتامايدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ترانسفەرٸن كٷتپەيدٸ. اۋىل كەڭەسٸنٸڭ الدىندا ەسەپ بەرٸپ, جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندارمەن كەڭەسٸپ, اۋىلعا قاجەتتٸ جۇمىستاردى تٸكەلەي ٶزٸ شەشٸم قابىلداپ ٸسكە اسىرادى.
- سايلاۋعا تٷسۋ ٷشٸن ازاماتتار ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنا الادى. ول ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ سايلاۋشىلاردىڭ 1% قولداۋىن الۋ شارت.
- ەلٸمٸزدە تٸركەلگەن ساياسي پارتييالار دا ٶز كانديداتتارىن ۇسىنا الادى. قازٸرگٸ تاڭدا «نۇر وتان» پارتيياسى ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ ٸرٸ ساياسي كٷشٸ رەتٸندە ٶز كانديداتتارىنىڭ تٸزٸمٸن جاساقتاۋعا بەلسەندٸ تٷردە كٸرٸستٸ.
- اۋىل كەڭەسٸ اقىلداسىپ كانديداتتار ۇسىنا الادى.
- ەكٸم بولامىن دەگەن ازاماتتارعا قويىلار تالاپتار دا بار. ولار:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى بولۋ.
- جوعارى بٸلٸمٸ بولۋ.
- سوتتالماعان بولۋ.
- مەملەكەتتٸك قىزمەتتە 1 جىل ەڭبەك ٶتٸلٸ بولۋ نەمەسە اۋىل شارۋاشىلىعى, جەكە سەكتوردا, تاعى دا باسقا سالالاردا 2 جىل باسشىلىق قىزمەتتە بولعان تەجٸريبەسٸنٸڭ بولۋى.
- ەلٸمٸزدە 2300 اۋىل ەكٸمدەرٸ بار. بيىل ەڭبەك ٶتٸلٸ اياقتالاتىن 836 ەكٸمدٸ حالىق سايلايدى. الداعى ۋاقىتتا بارلىق اۋىل ەكٸمدەرٸ 2023 جىلعا دەيٸن ەڭبەك ٶتٸلٸ اياقتالىسىمەن سايلانىپ وتىرادى.
اۋىل ەكٸمدەرٸ 4 جىل مەرزٸمگە سايلانادى.
قانداي تەۋەكەلدەرٸ بار:
- رۋشىلدىق. بۇرا تارتۋ ورىن الۋى مٷمكٸن.
- اۋىل ەكٸمدەرٸنە حالىق سانىنا وراي شتات سانى تا جەتكٸلٸكتٸ بەرٸلۋٸ تيٸس. مىسالى, سولتٷستٸك ٶڭٸردە بٸر ەكٸمنٸڭ باسقارۋىندا مىڭ حالىق سانى بولۋى مٷمكٸن. وڭتٷستٸكتە بٸر اۋىلدا 40 مىڭ حالقى بار ەلدٸ-مەكەندەر دە بار. ال قازٸرگٸ تاڭدا شتات سانى ەكەۋٸندە دە 5-6 مامان. سٸز 5-6 مامانمەن مىڭ ادامعا نەمەسە 40 مىڭ ازاماتقا قىزمەت كٶرسەتۋدٸڭ ساپاسىن سالىستىرىپ كٶرٸڭٸز.
مەنٸڭشە بۇل ريسكتەردەن قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق. پراكتيكالىق تۇرعىدا سايلاۋ حالىقتىڭ ساياسي ساۋاتىن, مەدەنيەتٸن ارتتىراتىن بولادى. العاشقىدا بۇرا تارتاتىن فاكتٸلەر ٸشٸنارا كەزدەسۋٸ مٷمكٸن بولسا دا ۋاقىت ٶتە بٸلٸكتٸ, بٸلٸمدٸ ەكٸمدەردٸ سايلاعان كٶرشٸلەس اۋىلداردىڭ قالاي كٶتەرٸلگەنٸن كٶرگەن ەل دە ويلانا باستايدى. تٷسٸنەدٸ. ساياسي پراگماتيزم قوعامدىق ساناعا قونادى. دەموكراتييا وسىنداي تەجٸريبەمەن قالىپتاسادى نەگٸزٸ. بٸز اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلايتىن تٶمەنگٸ ەتاپتان باستاپ بۇل جولدان ٶتۋٸمٸز قاجەت.
ال, ەكٸمدەرگە حالىق سانىنا وراي شتات بەرۋ مەسەلەسٸ الداعى ۋاقىتتا وڭ شەشٸمٸن تابۋى تيٸس.
قالاي دەگەنمەن سايلاۋدىڭ قالاي ٶتەتٸنٸ ساياسي پارتييالارعا دا بايلانىستى. قانداي كانديداتتار ۇسىنادى? جەرگٸلٸكتٸ ساياسي بەسەكەگە قالاي دايىندالادى دەگەن سۇراق بار. قازٸر «Nur Otan» پارتيياسى ساياسي ناۋقانعا جان-جاقتى دايىندىققا كٶشكەندٸگٸ انىق. بۇل اكسيوما. رەاليزم.
ٶزگە ساياسي كٷشتەردەن مۇنداي بەلسەندٸلٸكتٸ كٶرمەي تۇرمىز. باياۋ قيمىلداۋ بايقالادى.
جالپى اۋىل ەكٸمٸن سايلاۋ بۇل بٸرٸنشٸ ساتى. 2024 جىلدان كەيٸن اۋدان ەكٸمدەرٸن سايلايمىز. كەيٸن كەنتتەر مەن قالا ەكٸمدەرٸن, تٷبٸ وبلىس ەكٸمدەرٸن سايلايتىن نٷكتەگە دە كەلەمٸز. بۇل دەموكراتييا مەن بەسەكەلٸ ساياسي جٷيەنٸ ورناتۋدىڭ قازاقستاندىق جولى. پراگماتيكالىق تۇرعىدا تارازى باسىنا سالىنعان, ستراتەگييالىق ەسەپتەلگەن, ساتىلاپ ٶزگەرۋدٸ ٸسكە اسىراتىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان تۋرا جول. مەملەكەتتٸك مٷددەنٸ قورعاعان, حالىقتىڭ ٷنٸنە قۇلاق اسقان, قوعامنىڭ قالاۋىن ٸسكە اسىرۋعا كٶشكەن بٸزدٸڭ جول. لايىم سەتتٸ ەرٸ ەل ٷشٸن بەرەكەلٸ جول بولسىن. بٸز قۋاتتى, ٶركەنيەتتٸ قازاقستاندى بٸرگە ورناتامىز!
باۋىرجان سەرٸكباەۆ, بلوگەر
