ەربٸر انا ٷشٸن بالاسىنىڭ بويىنداعى قابٸلەتٸن بايقاپ, ونى قولداۋ اسا ماڭىزدى. ينكليۋزيۆتٸ «كٷنتومي» تەاترىنىڭ جەتەكشٸسٸ بوتاگٶز جانۇزاقوۆا ەرەكشە بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان اتا-انالارعا وسى مٷمكٸندٸكتٸ ۇسىنىپ وتىر. بۇل تەاتردا ەر بالا ٶزٸنٸڭ ەرەكشەلٸگٸنە قاراماستان, قولداۋ تابادى جەنە دارىنىن كەڭٸنەن كٶرسەتۋگە جول اشىلادى.
– ينكليۋزيۆتٸ «كٷنتومي» تەاترىن قۇرۋ يدەياسى قالاي پايدا بولدى? تەاتر اتاۋى نەلٸكتەن دەل وسىلاي قويىلدى?
– مەن ەرەكشە قىز بالانىڭ اناسىمىن. قىزىمدى دٷنيەگە كەلگەن سەتٸنەن باستاپ باقىلاپ كەلەمٸن. ونىڭ تەاتردى, مۋلتفيلمدەر مەن بالالار فيلمدەرٸن قانشالىقتى جاقسى كٶرەتٸنٸن بايقادىم. بٸراق ول ٷشٸن بۇل تەك كٶرۋ ەمەس – رٶلدەرگە ەنٸپ, شىنايى ٶمٸر سٷرۋ بولاتىن. تەاتر قويىلىمدارىنان نەمەسە ەرتەگٸلەردەن كەيٸن ٷيگە كەلٸپ, ەرەكشە ەسەر ەتكەن كٶرٸنٸستەردٸ قايتا وينايتىن. مۋلتفيلم كٶرسە, كەيٸپكەرلەرمەن بٸرگە ەن ايتىپ, بيلەيتٸن. وسىلايشا, بالالار ٶزدەرٸن كٶرسەتە الاتىن تەاتر اشۋ يدەياسى پايدا بولدى.
باستاپقىدا ولار قويىلىمداردى تەك كٶرٸپ قانا قويماي, ٶزدەرٸ دە ويناپ, ەر رٶلدٸ بايقاپ كٶرٸپ, ويىن ارقىلى دامىسا دەيتٸنبٸز. العاشقى قويىلىمىمىز – كٶپشٸلٸككە تانىس «باۋىرساق» ەرتەگٸسٸ بولدى. بالالار انالارىنىڭ كٶمەگٸمەن رٶلدەردٸ بٶلٸسٸپ, ٷيدە دايىندالىپ, رەپەتيتسييالاردا كٶرٸنٸستەردٸ وينادى. باستاپقىدا جەتٸ كٸشكەنتاي اكتەر بولدى, سولاردان تۇتاس تەاتر قۇرىلىپ شىقتى.
تەاتردىڭ اتاۋىنا كەلسەك – بەرٸ قاراپايىم: قىزىمنىڭ ەسٸمٸ – توميريس, مەن ونى «كٷنشۋاقتى توميريس» دەپ اتايمىن. وسىدان «كٷنتومي» اتاۋى شىقتى, ياعني «كٷنشۋاقتى تومي». قازٸر تەاتردا 60-قا جۋىق بالا بار. بۇل تەك شىعارماشىلىق وردا عانا ەمەس, سونداي-اق بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىن قولدايتىن ماڭىزدى ورتالىق.
– قازٸر تەاترىڭىزدا قانداي قويىلىمدار قويىلادى? «كٷنتومي» ٷشٸن ارنايى جازىلعان پەسالار بار ما?
– بٸز ەكٸ باعىتتا جۇمىس ٸستەيمٸز. بٸرٸنشٸسٸ – بالالارمەن تەاتر قويىلىمدارىن قويۋ. ەكٸنشٸسٸ – 2024 جىلدىڭ 5 قاراشاسىندا انالار مەن بالالارعا ارنالعان «كٷنتومي» حالىقارالىق پوديۋم اكادەميياسىنىڭ اشىلۋى.
بۇل اكادەمييادا انالار بالالارىمەن بٸرگە سەن كٶرسەتٸلٸمدەرٸنە قاتىسىپ, دەفيلەگە شىعىپ, تٷرلٸ شارالاردىڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالادى. بٸز ە.راحماديەۆ اتىنداعى فيلارمونييادا ساحناعا شىقتىق, تٷرلٸ ٸس-شارالارعا شاقىرتۋ الدىق. ەڭ ەستە قالعان سەتتەردٸڭ بٸرٸ – انالار مەن بالالاردىڭ ۇلتتىق كيٸممەن ساحناعا شىعۋى. سول ارقىلى ولار مەدەنيەت پەن دەستٷردٸ سەن تٸلٸمەن جەتكٸزدٸ.
– رەپەتيتسييالار قالاي ٶتەدٸ? بالالارمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ ەرەكشە ەدٸستەرٸ بار ما? العاشقى قويىلىمداردى دايىنداۋ كەزٸندە قانداي قيىندىقتارعا تاپ بولدىڭىز?
– رەپەتيتسييالار ٶتە قىزىقتى ٶتەدٸ. ۋاقىتتىڭ قالاي ٶتكەنٸن بايقاماي قالامىز. بالالار كەتكٸلەرٸ كەلمەي قالادى. ولار ٷشٸن بۇل جاي عانا شىعارماشىلىق ەمەس, شىنايى ينكليۋزييا. بٸزدە ناقتى بٸر ەدٸستەمە جوق, سەبەبٸ ەر بالا – جەكە ەلەم. بالانىڭ مٸنەزٸ مەن قاجەتتٸلٸگٸن ەڭ جاقسى بٸلەتٸن – اتا-انا. سوندىقتان بٸز بٸر كوماندا بولىپ جۇمىس ٸستەيمٸز. ەركٸم ٶز ٷلەسٸن قوسىپ, ورتاق ٸستٸ العا سٷيرەيدٸ.
– كومانداڭىزدا كٸمدەر بار? كەسٸبي اكتەرلەر نەمەسە پەداگوگتەر تارتىلعان با?
– بٸزدٸڭ باستى كوماندا – بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى. بٸزدە كەسٸبي ماماندار جوق, بٸراق مەنٸڭشە, بٸزدٸڭ بالالار – ٶز جولىنداعى ناعىز اكتەرلەر. ولار بار بولمىسىمەن وينايدى جەنە ەر قويىلىم سايىن تەجٸريبەسٸ ارتىپ كەلەدٸ. بولاشاقتا بٸزگە كەسٸبي اكتەرلەر مەن پەداگوگتەر قوسىلىپ جاتسا, قۋانا قارسى الامىز.
بۇعان دەيٸن بٸزگە تەاتر جەنە كينو اكتريسالارى, قۋىرشاق تەاترىنىڭ ماماندارى كەلٸپ, شەبەرلٸك ساعاتتارىن ٶتكٸزگەن. بٸراق ەزٸرگە ەشكٸم تۇراقتى جۇمىس ٸستەۋگە كەلٸسپەدٸ. سوندىقتان اتا-انالارمەن بٸرگە ٶز بەتٸمٸزبەن جۇمىس ٸستەپ كەلەمٸز. ەر اتا-انادا ٶزٸنٸڭ بالاسىمەن جۇمىس ٸستەۋ تەجٸريبەسٸ بار, سول تەجٸريبە بٸزگە تٸرەك بولدى.
– ەرەكشە ەستە قالعان جەتٸستٸكتەرٸڭٸز بار ما?
– تەاترىمىزعا ەندٸ عانا بٸر جىل تولدى, 2024 جىلدىڭ قاڭتارىندا اشىلدىق. وسى ۋاقىت ٸشٸندە بالالار ساحناعا شىعىپ, گاسترولدٸك ساپارلارعا بارىپ, ٶز قويىلىمدارىن تٷرلٸ قالالاردا كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. بٸز استانادا ٶنەر كٶرسەتتٸك, سامارقاندقا بارىپ, «باۋىرساق» قويىلىمىن قويدىق. وندا انالار مەن بالالار ۇلتتىق كيٸممەن سەن كٶرسەتٸلٸمٸنە دە قاتىستى. بۇل – ورتا ازييا فەستيۆالٸنٸڭ اياسىنداعى ٷلكەن وقيعا بولدى.
2024 جىلعى 20-23 ناۋرىز ارالىعىندا سامارقاندتا ٶتكەن ينكليۋزيۆتٸ فەستيۆالگە بەس ەلدەن: قىرعىزستان, تەجٸكستان, ٶزبەكستان, قاراقالپاقستان جەنە قازاقستاننان دەلەگاتسييالار قاتىستى. سونداي-اق سانكت-پەتەربۋرگتٸڭ قۋىرشاق تەاترى دا كەلدٸ. فەستيۆال داۋن سيندرومى بار ادامدار كٷنٸنە وراي ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن.
مەن سول جولى جەتٸ بالا مەن جەتٸ انانى ەرتٸپ باردىم. بۇل ساپار كٶپ انالارعا موتيۆاتسييا بولدى. العاش رەت انالار بالاسىمەن بٸرگە پوديۋمعا شىقتى, بۇل ەرەكشە ەسەر سىيلاعان سەت ەدٸ. كەيبٸر انالار ٷشٸن بۇل – بالا كەزگٸ ارمانىن ورىنداۋ بولدى.
بيىل دا بٸز سول فەستيۆالگە شاقىرتۋ الدىق, ەندٸ ون بالا مەن ون اتا-انادان تۇراتىن توپپەن بارامىز. تەاتر قويىلىمدارىنان بٶلەك, بالالار مۋزىكالىق اسپاپتا ويناپ, ەتنوستيلدەگٸ سەن كٶرسەتٸلٸمٸنە قاتىسادى.
بٸزدٸڭ بالالار استانادا ٶتكەن دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارىنا دا قاتىستى. سونداي-اق دۋبايدا ٶتكەن حالىقارالىق مەدەنيەت, ٶنەر جەنە سپورت فەستيۆالٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالدىق. بۇل – بارلىعىمىز ٷشٸن ەرەكشە تەجٸريبە بولدى.
– الداعى جوسپارلارىڭىز قانداي? «كٷنتومي» تەاترى بەس جىلدان كەيٸن قانداي بولادى دەپ ەلەستەتەسٸز?
– باستى ماقساتىمىز – ٶزٸمٸزدٸڭ جەكە كەڭٸستٸگٸمٸز بولۋىن قالايمىز. وندا تەاتر ستۋديياسى, لوگوپەدتەر, سٶيلەۋ داعدىسىن دامىتۋ, ساحنالىق شەبەرلٸك, ەرتەگٸ جەنە كٸتاپ تەراپيياسى, تٸپتٸ قىش شەبەرحاناسى دا بولماق.
قازٸر لوگوپەدتەر بالالارمەن ونلاين جۇمىس ٸستەپ جٷر. بٸراق بولاشاقتا بٸز بۇل باعىتتى دا كەڭەيتكٸمٸز كەلەدٸ. ميۋزيكل, ەرتەگٸلەر مەن ساحنالىق قويىلىمدار قويۋ, بالالاردىڭ ەلەۋمەتتەنۋٸنە جاعداي جاساۋ – باستى جوسپارلارىمىز.
بەس جىلدان كەيٸن بٸز ەلەم ەلدەرٸنە گاسترولدٸك ساپارمەن بارىپ, حالىقارالىق ساحنالاردا ٶنەر كٶرسەتٸپ, باسقا ەلدەردەگٸ بالالارعا شابىت سىيلايمىز دەپ ٷمٸتتەنەمٸز.
– ينكليۋزييا تاقىرىبىمەن بەتپە-بەت كەلگەن اتا-انالارعا نە ايتقىڭىز كەلەدٸ?
– بارلىعى ٶزٸڭنەن باستالادى. ەڭ الدىمەن, قورىقپاۋ كەرەك. بالاڭدى جاسىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق. قوعامدىق ورتاعا شىعۋ, جوبالارعا قاتىسۋ ارقىلى بالا ەلەمدٸ تانىپ, داميدى. بارلىق بالا – ەرەكشە. ەرقايسىسىنىڭ ٶز قابٸلەتٸ بار. سول قابٸلەتتٸ اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋ – بٸزدٸڭ اتا-انا رەتٸندەگٸ مٸندەتٸمٸز.
– بۇل جوبا سٸزدٸڭ جەنە وتباسىڭىزدىڭ ٶمٸرٸن قالاي ٶزگەرتتٸ?
– بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸز جارقىن, قىزىقتى بولىپ كەتتٸ. بٸزدە بوس ۋاقىت جوق. بۇل جوبا – وتباسىلىق ٸس. تەك مەن عانا ەمەس, ٷلكەن قىزدارىم دا بەلسەنە ارالاستى.
مەنٸڭ تٶرت بالام بار. ەكٸ ٷلكەن قىزىم – 20 جەنە 18 جاستا. ولار جوبانىڭ باستاۋىنان-اق كٶمەكتەستٸ. بٸرٸ «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ» جازعى لاگەرٸندە جۇمىس ٸستەسە, ەكٸنشٸسٸ ٷش ماۋسىم قاتارىنان قاپشاعايدا ەرەكشە بالالارمەن جۇمىس ٸستەيتٸن ەرٸكتٸ بولدى.
بٸز ٷيدە بٸرگە دايىندالدىق, بەرٸمٸز بٸرگە ەڭبەك ەتتٸك. وسىلايشا, ٶمٸرٸمٸز مەنگە, قۋانىشقا تولى بولدى.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
