Árbir ana úshin balasynyń boiyndaǵy qabiletin baiqap, ony qoldaý asa mańyzdy. Inkliýzivti «KúnTomi» teatrynyń jetekshisi Botagóz Januzaqova erekshe balalardy tárbielep otyrǵan ata-analarǵa osy múmkindikti usynyp otyr. Bul teatrda ár bala óziniń ereksheligine qaramastan, qoldaý tabady jáne darynyn keńinen kórsetýge jol ashylady.
– Inkliýzivti «KúnTomi» teatryn qurý ideiasy qalai paida boldy? Teatr ataýy nelikten dál osylai qoiyldy?
– Men erekshe qyz balanyń anasymyn. Qyzymdy dúniege kelgen sátinen bastap baqylap kelemin. Onyń teatrdy, mýltfilmder men balalar filmderin qanshalyqty jaqsy kóretinin baiqadym. Biraq ol úshin bul tek kórý emes – rólderge enip, shynaiy ómir súrý bolatyn. Teatr qoiylymdarynan nemese ertegilerden keiin úige kelip, erekshe áser etken kórinisterdi qaita oinaityn. Mýltfilm kórse, keiipkerlermen birge án aityp, bileitin. Osylaisha, balalar ózderin kórsete alatyn teatr ashý ideiasy paida boldy.
Bastapqyda olar qoiylymdardy tek kórip qana qoimai, ózderi de oinap, ár róldi baiqap kórip, oiyn arqyly damysa deitinbiz. Alǵashqy qoiylymymyz – kópshilikke tanys «Baýyrsaq» ertegisi boldy. Balalar analarynyń kómegimen rólderdi bólisip, úide daiyndalyp, repetitsiialarda kórinisterdi oinady. Bastapqyda jeti kishkentai akter boldy, solardan tutas teatr qurylyp shyqty.
Teatrdyń ataýyna kelsek – bári qarapaiym: qyzymnyń esimi – Tomiris, men ony «Kúnshýaqty Tomiris» dep ataimyn. Osydan «KúnTomi» ataýy shyqty, iaǵni «Kúnshýaqty Tomi». Qazir teatrda 60-qa jýyq bala bar. Bul tek shyǵarmashylyq orda ǵana emes, sondai-aq balalar men olardyń otbasylaryn qoldaityn mańyzdy ortalyq.
– Qazir teatryńyzda qandai qoiylymdar qoiylady? «KúnTomi» úshin arnaiy jazylǵan pesalar bar ma?
– Biz eki baǵytta jumys isteimiz. Birinshisi – balalarmen teatr qoiylymdaryn qoiý. Ekinshisi – 2024 jyldyń 5 qarashasynda analar men balalarǵa arnalǵan «KúnTomi» halyqaralyq podiým akademiiasynyń ashylýy.
Bul akademiiada analar balalarymen birge sán kórsetilimderine qatysyp, defilege shyǵyp, túrli sharalardyń bir bóligine ainalady. Biz E.Rahmadiev atyndaǵy filarmoniiada sahnaǵa shyqtyq, túrli is-sharalarǵa shaqyrtý aldyq. Eń este qalǵan sátterdiń biri – analar men balalardyń ulttyq kiimmen sahnaǵa shyǵýy. Sol arqyly olar mádeniet pen dástúrdi sán tilimen jetkizdi.
– Repetitsiialar qalai ótedi? Balalarmen jumys isteýdiń erekshe ádisteri bar ma? Alǵashqy qoiylymdardy daiyndaý kezinde qandai qiyndyqtarǵa tap boldyńyz?
– Repetitsiialar óte qyzyqty ótedi. Ýaqyttyń qalai ótkenin baiqamai qalamyz. Balalar ketkileri kelmei qalady. Olar úshin bul jai ǵana shyǵarmashylyq emes, shynaiy inkliýziia. Bizde naqty bir ádisteme joq, sebebi ár bala – jeke álem. Balanyń minezi men qajettiligin eń jaqsy biletin – ata-ana. Sondyqtan biz bir komanda bolyp jumys isteimiz. Árkim óz úlesin qosyp, ortaq isti alǵa súireidi.
– Komandańyzda kimder bar? Kásibi akterler nemese pedagogter tartylǵan ba?
– Bizdiń basty komanda – balalar men olardyń ata-analary. Bizde kásibi mamandar joq, biraq menińshe, bizdiń balalar – óz jolyndaǵy naǵyz akterler. Olar bar bolmysymen oinaidy jáne ár qoiylym saiyn tájiribesi artyp keledi. Bolashaqta bizge kásibi akterler men pedagogter qosylyp jatsa, qýana qarsy alamyz.
Buǵan deiin bizge teatr jáne kino aktrisalary, qýyrshaq teatrynyń mamandary kelip, sheberlik saǵattaryn ótkizgen. Biraq ázirge eshkim turaqty jumys isteýge kelispedi. Sondyqtan ata-analarmen birge óz betimizben jumys istep kelemiz. Ár ata-anada óziniń balasymen jumys isteý tájiribesi bar, sol tájiribe bizge tirek boldy.
– Erekshe este qalǵan jetistikterińiz bar ma?
– Teatrymyzǵa endi ǵana bir jyl toldy, 2024 jyldyń qańtarynda ashyldyq. Osy ýaqyt ishinde balalar sahnaǵa shyǵyp, gastroldik saparlarǵa baryp, óz qoiylymdaryn túrli qalalarda kórsetip keledi. Biz Astanada óner kórsettik, Samarqandqa baryp, «Baýyrsaq» qoiylymyn qoidyq. Onda analar men balalar ulttyq kiimmen sán kórsetilimine de qatysty. Bul – Orta Aziia festivaliniń aiasyndaǵy úlken oqiǵa boldy.
2024 jylǵy 20-23 naýryz aralyǵynda Samarqandta ótken inkliýzivti festivalge bes elden: Qyrǵyzstan, Tájikstan, Ózbekstan, Qaraqalpaqstan jáne Qazaqstannan delegatsiialar qatysty. Sondai-aq Sankt-Peterbýrgtiń qýyrshaq teatry da keldi. Festival Daýn sindromy bar adamdar kúnine orai uiymdastyrylǵan bolatyn.
Men sol joly jeti bala men jeti anany ertip bardym. Bul sapar kóp analarǵa motivatsiia boldy. Alǵash ret analar balasymen birge podiýmǵa shyqty, bul erekshe áser syilaǵan sát edi. Keibir analar úshin bul – bala kezgi armanyn oryndaý boldy.
Biyl da biz sol festivalge shaqyrtý aldyq, endi on bala men on ata-anadan turatyn toppen baramyz. Teatr qoiylymdarynan bólek, balalar mýzykalyq aspapta oinap, etnostildegi sán kórsetilimine qatysady.
Bizdiń balalar Astanada ótken Dúniejúzilik kóshpendiler oiyndaryna da qatysty. Sondai-aq Dýbaida ótken halyqaralyq mádeniet, óner jáne sport festivaliniń bir bóligine ainaldyq. Bul – barlyǵymyz úshin erekshe tájiribe boldy.
– Aldaǵy josparlaryńyz qandai? «KúnTomi» teatry bes jyldan keiin qandai bolady dep elestetesiz?
– Basty maqsatymyz – ózimizdiń jeke keńistigimiz bolýyn qalaimyz. Onda teatr stýdiiasy, logopedter, sóileý daǵdysyn damytý, sahnalyq sheberlik, ertegi jáne kitap terapiiasy, tipti qysh sheberhanasy da bolmaq.
Qazir logopedter balalarmen onlain jumys istep júr. Biraq bolashaqta biz bul baǵytty da keńeitkimiz keledi. Miýzikl, ertegiler men sahnalyq qoiylymdar qoiý, balalardyń áleýmettenýine jaǵdai jasaý – basty josparlarymyz.
Bes jyldan keiin biz álem elderine gastroldik saparmen baryp, halyqaralyq sahnalarda óner kórsetip, basqa elderdegi balalarǵa shabyt syilaimyz dep úmittenemiz.
– Inkliýziia taqyrybymen betpe-bet kelgen ata-analarǵa ne aitqyńyz keledi?
– Barlyǵy ózińnen bastalady. Eń aldymen, qoryqpaý kerek. Balańdy jasyrýdyń qajeti joq. Qoǵamdyq ortaǵa shyǵý, jobalarǵa qatysý arqyly bala álemdi tanyp, damidy. Barlyq bala – erekshe. Árqaisysynyń óz qabileti bar. Sol qabiletti ashýǵa múmkindik berý – bizdiń ata-ana retindegi mindetimiz.
– Bul joba sizdiń jáne otbasyńyzdyń ómirin qalai ózgertti?
– Bizdiń ómirimiz jarqyn, qyzyqty bolyp ketti. Bizde bos ýaqyt joq. Bul joba – otbasylyq is. Tek men ǵana emes, úlken qyzdarym da belsene aralasty.
Meniń tórt balam bar. Eki úlken qyzym – 20 jáne 18 jasta. Olar jobanyń bastaýynan-aq kómektesti. Biri «Nazarbaev Ýniversitetiniń» jazǵy lagerinde jumys istese, ekinshisi úsh maýsym qatarynan Qapshaǵaida erekshe balalarmen jumys isteitin erikti boldy.
Biz úide birge daiyndaldyq, bárimiz birge eńbek ettik. Osylaisha, ómirimiz mánge, qýanyshqa toly boldy.
– Áńgimeńizge rahmet!