2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا قازاقستاندا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتەدى. بۇل – ەل ازاماتتارىنىڭ مەملەكەتتىك ماڭىزى بار شەشىمدەرگە تىكەلەي قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى ساياسي ناۋقان. رەفەرەندۋم بارىسىندا حالىققا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋسياسىنىڭ جوباسى بويىنشا ءوز تاڭداۋىن جاساۋ ۇسىنىلادى. سوندىقتان ءاربىر ازامات داۋىس بەرۋ ءتارتىبى مەن تالاپتارىن الدىن الا بىلگەنى ءجون، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
داۋىس بەرۋ كۇنى مەن ۋاقىتى
رەفەرەندۋم 15 ناۋرىز كۇنى وتەدى. داۋىس بەرۋ ۋچاسكەلەرى تاڭعى ساعات 07:00-دە اشىلىپ، كەشكى 20:00-گە دەيىن جۇمىس ىستەيدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءاربىر سايلاۋشى ءوز ۋچاسكەسىنە بارىپ، داۋىس بەرە الادى. ۋاقىتتى وتكىزىپ الماۋ ماڭىزدى، سەبەبى بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن كەيىن داۋىس بەرۋ مۇمكىن بولمايدى.
ۋچاسكەگە بارۋ ءتارتىبى
ازاماتتار ادەتتە تىركەلگەن مەكەنجايى بويىنشا بەلگىلەنگەن رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىندە داۋىس بەرەدى. ۋچاسكەگە كەلگەن سوڭ:
-
سايلاۋشى ارنايى ءتىزىم بويىنشا تەكسەرىلەدى؛
-
تىركەلگەنى راستالعاننان كەيىن بيۋللەتەن الادى؛
-
جاسىرىن داۋىس بەرۋ كابيناسىنا كىرىپ، ءوز تاڭداۋىن بەلگىلەيدى؛
-
تولتىرىلعان بيۋللەتەندى ارنايى جاشىككە سالادى.
ەگەر ازامات داۋىس بەرۋ كۇنى تىركەلگەن جەرىنەن تىس جەردە بولسا، ول 14 ناۋرىز ساعات 18:00-گە دەيىن ۋچاسكەلىك كوميسسيادان ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن الىپ، باسقا ۋچاسكەدە داۋىس بەرە الادى.
قانداي قۇجاتتار كەرەك؟
داۋىس بەرۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات قاجەت:
-
جەكە كۋالىك؛
-
نەمەسە ونىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى (سمارتفون ارقىلى).
قۇجاتسىز ازاماتقا بيۋللەتەن بەرىلمەيدى.
ازاماتتاردى تىزىمگە ەنگىزۋ
رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ ءۇشىن ازامات مىندەتتى تۇردە سايلاۋشىلار تىزىمىندە بولۋى ءتيىس. تىزىمدەرگە:
-
تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلگەن ازاماتتار ەنگىزىلەدى؛
-
باسقا جەردە داۋىس بەرگىسى كەلەتىن ازاماتتار اكىمدىككە ءوتىنىش بەرە الادى.
2026 جىلعى 27 اقپاننان باستاپ ءار ازامات ءوز دەرەكتەرىن تەكسەرۋگە قۇقىلى. ەگەر تىزىمدە قاتە نەمەسە ءاتى-جونى جوق بولسا، ۋچاسكەلىك كوميسسياعا جۇگىنىپ، تۇزەتۋ ەنگىزۋگە بولادى.
ۇيدەن داۋىس بەرۋگە بولا ما؟
دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ۋچاسكەگە كەلە المايتىن ازاماتتار ءۇشىن ۇيدە داۋىس بەرۋ قاراستىرىلعان. ول ءۇشىن:
-
ۋچاسكەلىك كوميسسياعا الدىن الا جازباشا ءوتىنىش بەرۋ قاجەت؛
-
ءوتىنىش بەرۋ مەرزىمى – داۋىس بەرۋ كۇنى ساعات 12:00-گە دەيىن.
كوميسسيا مۇشەلەرى ارنايى تاسىمالداناتىن جاشىكپەن كەلىپ، داۋىس بەرۋ پروسەسىن ۇيىمداستىرادى.
ينكليۋزيۆتى جاعدايلار
بيىلعى ناۋقاندا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار ءۇشىن ارنايى جاعدايلار قاراستىرىلعان:
-
پاندۋستار مەن قولجەتىمدى ينفراقۇرىلىم؛
-
برايل قارپىمەن بيۋللەتەندەر؛
-
اۋديو جانە بەينەماتەريالدار؛
-
ارنايى جابدىقتالعان داۋىس بەرۋ كابينالارى.
بۇل شارالار بارلىق ازاماتتىڭ تەڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
شەتەلدە جۇرگەن قازاقستاندىقتار رەفەرەندۋمعا قاتىسا الا ما؟
شەتەلدە جۇرگەن قازاقستان ازاماتتارى دا رەفەرەندۋمعا قاتىسا الادى. ول ءۇشىن:
-
قازاقستاننىڭ شەتەلدەگى وكىلدىكتەرى جانىنداعى ۋچاسكەلەردە داۋىس بەرەدى؛
-
جارامدى ءتولقۇجاتى بولۋى ءتيىس.
باقىلاۋشىلاردىڭ ءرولى
رەفەرەندۋمنىڭ اشىق ءارى ءادىل ءوتۋىن باقىلاۋشىلار قامتاماسىز ەتەدى. ولار:
-
قوعامدىق ۇيىمداردان؛
-
ساياسي پارتيالاردان؛
-
تاۋەلسىز ۇيىمداردان ۇسىنىلادى.
باقىلاۋشىلار داۋىس بەرۋ بارىسىن قاداعالاپ، زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتەدى.
داۋىس بەرۋ ءتارتىبى مەن ەرەجەلەرى
رەفەرەندۋم كەزىندە بىرنەشە ماڭىزدى قاعيدا ساقتالادى:
-
ءبىر ادام – ءبىر داۋىس؛
-
ءار ازامات جەكە ءوزى داۋىس بەرەدى؛
-
داۋىس بەرۋ جاسىرىن تۇردە وتەدى؛
-
بيۋللەتەن تەك كابينادا تولتىرىلادى؛
-
باسقا ادامنىڭ ورنىنا داۋىس بەرۋگە بولمايدى.
سونىمەن قاتار:
-
رەفەرەندۋم كۇنى جانە ونىڭ قارساڭىندا ۇگىت جۇرگىزۋگە تىيىم سالىنادى؛
-
زاڭسىز، ءانونيمدى ۇگىت ماتەريالدارىن تاراتۋعا جول بەرىلمەيدى.
رەفەرەندۋم – ءار ازاماتتىڭ ەل بولاشاعىنا ىقپال ەتۋ مۇمكىندىگى. سوندىقتان داۋىس بەرۋ ءتارتىبىن الدىن الا ءبىلىپ، ءوز قۇقىعىڭىزدى دۇرىس پايدالانۋ ماڭىزدى. 15 ناۋرىز كۇنى ءارقايسىمىزدىڭ تاڭداۋىمىز – مەملەكەت دامۋىنا قوسىلعان ۇلەس. ءار داۋىس ماڭىزدى.
