الداعى 15 ناۋرىز 2026 جىلى ٶتەتٸن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قارساڭىندا قوعام ٶكٸلدەرٸ ٶز پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸرۋدە. دەپۋتاتتار, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, مەديتسينا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ مەن عالىمدار جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىنا قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
العاشقى بولىپ سٶز العان قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولاتبەك ناجمەتدينۇلى جاڭا اتا زاڭ جوباسىنىڭ باستى ەرەكشەلٸكتەرٸنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇجاتتىڭ قاراپايىم ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ تٸلدە جازىلۋى – ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ بٸرٸ.
«بۇعان دەيٸنگٸ كونستيتۋتسييا ٶز كەزەڭٸندە ەل دامۋىنا قىزمەت ەتتٸ. الايدا ۋاقىت ٶزگەرگەن سايىن زاڭ دا جەتٸلدٸرٸلٸپ وتىرۋى تيٸس. ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا جوبا جالپىعا تٷسٸنٸكتٸ تٸلدە جازىلعان. سونىمەن قاتار, قازٸرگٸ زامان تالابىنا ساي قالىپتاسقان جاڭا ۇعىمدار مەن قۇندىلىقتار دا ناقتى كٶرٸنٸس تاپقان», – دەدٸ دەپۋتات.
ٶز كەزەگٸندە دەپۋتات نۇرسۇلتان بەيتٸلەس ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان نورمالاردىڭ كٷشەيتٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جاڭا جوبادا «ميراندا ەرەجەسٸنٸڭ» ەنگٸزٸلۋٸ – ماڭىزدى قادام. بۇل نورما بويىنشا جاۋاپتى ورگاندار كٷدٸكتٸنٸ ۇستاعان كەزدە ونىڭ قۇقىقتارىن تولىق تٷسٸندٸرۋگە مٸندەتتٸ. ەگەر بۇل تالاپ ساقتالماسا, جٷرگٸزٸلگەن تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸ زاڭسىز دەپ تانىلۋى مٷمكٸن. مۇنداي تەتٸك ازاماتتاردى نەگٸزسٸز قىسىمنان قورعاپ, ەدٸلدٸك قاعيداتىن نىعايتادى», – دەدٸ ول.
قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ روزا مۇقانوۆا تٸلگە قاتىستى باپتار قوعامدا ەرەكشە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارالۋى كەرەكتٸگٸن ايتتى.
«ەندٸ تٸلگە بايلانىستى, 9 باپ بار, تٸلگە بايلانىستى دا قوعامدا ٶتە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن, كەڭدٸكپەن, اقىلمەن, كەرەك دەسەڭٸز ايلامەن شەشٸلۋ كەرەك بۇل نەرسە. اتا زاڭدا تايعا تاڭبا باسقانداي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸ قازاق تٸلٸ دەپ انىق ايتىلادى. وسى انىقتىق بٸزدٸڭ ارى قاراي دەۋٸرلەۋٸمٸزگە, ارى قاراي جاڭعىرۋىمىزعا ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر بەردٸ. بۇل الدىڭعى اتا زاڭدا دا وسىلاي بولعان. سونىڭ ارقاسىندا بٸز قازاق تٸلٸندە گازەت-جۋرنالدارىمىزدى, قازاق تٸلٸندەگٸ مەملەكەتتٸك تەلەارنالاردىڭ كٶبەيۋٸن قامتاماسىز ەتتٸك. سودان كەيٸن تاريح قويناۋىنداعى تىيىم سالىنعان دٷنيەلەردٸڭ اشىلۋى. وسىنىڭ بارلىعى قازاق تٸلٸنٸڭ مٷددەسٸ. قازاق ۇلتىنىڭ مٷددەسٸ. مەنٸڭ نەگٸزگٸ بٸر ايتا كەتەتٸن ويىم, مىناۋ تٸل مەسەلەسٸندە بٸزگە ەشقاشاندا جەڭٸلتەكتٸككە جول بەرمەۋ كەرەك جەنە ونى ساياسي قۇرال رەتٸندە پايدالانۋ بٸرقاتار قاتەرلەرگە الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن. بٸزگە بابالاردان قالعان سٶز بار. وسى ۇلى دالا قالاي ساقتالدى? قايتٸپ ساقتالدى? باتىرلىقپەن دە, دانالىقپەن دە, ايلالىقپەن دە, اقىلمەن ساقتالدى. بٸز مەملەكەت باسشىسىنىڭ “تەۋەلسٸزدٸكتەن قىمبات ەشتەڭە جوق!” دەگەن سٶزٸن تٷپكٸ ماقساتىمىز دەپ بٸلەمٸز. سوندىقتان تٸل, تەۋەلسٸزدٸك – بۇل تۇراقتىلىق, تٸل دە بٸزدەن تۇراقتىلىقتى تالاپ ەتەدٸ!», - دەدٸ ول.
شىمكەنت قالالىق №1 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دەرٸگەرٸ باقىتجان پوزيلوۆ تا رەفەرەندۋمعا قاتىستى ازاماتتىق ۇستانىمىن بٸلدٸردٸ.
«مەن دەرٸگەر رەتٸندە الداعى 15 ناۋرىز 2026 جىلى ٶتەتٸن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى ٶز ويىمدى بٶلٸسكٸم كەلەدٸ. كونستيتۋتسييا – ول ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ زاڭى. ول ەر ازاماتتىڭ قۇقىعى مەن مٸندەتٸن, مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ايقىندايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى حالىقتىڭ ٶمٸر ساپاسىنىڭ نەگٸزٸ. كونستيتۋتسييادا ازاماتتاردىڭ مەديتسينالىق كٶمەككە قۇقىعى, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مەسەلەلەرٸ ايقىن كٶرسەتٸلەدٸ. بۇل بٸز دەرٸگەرلەر ٷشٸن عانا ەمەس, ەر وتباسى ٷشٸن ماڭىزدى. ەر ازامات ٶز بولاشاعىنا بەيجاي قاراماۋى كەرەك. رەفەرەندۋم – بۇل ٶز ۇستانىمىڭىزدى زاڭدى تٷردە بٸلدٸرۋگە مٷمكٸندٸك. ەر ادام كونستيتۋتسييا جوباسىمەن تانىسىپ, سانالى تٷردە تاڭداۋ جاساۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن.»
عالىم اسقار جۇمادٸلداەۆ قوعامداعى تٸل تاقىرىبى تٶڭٸرەگٸندەگٸ پٸكٸرتالاستارعا قاتىستى ويىن بٸلدٸردٸ.
«بٸزدٸڭ زييالى قاۋىم بوستان-بوسقا بولمايتىن ەڭگٸمەنٸ ايتىپ, پروبلەمانى كٶتەرٸپ, شۋلاپ جٷر. ونىڭ كەرەگٸ جوق. سٸز شىنىمەن دە تٸل جاناشىرى بولساڭىز… ٶتٸرٸك جاناشىر ەمەس, شىن جاناشىر بولساڭىز, جاساندى ينتەللەكتكە كٸرٸڭٸز, سۇراق بەرٸڭٸز. سول جاۋابىن تەكسەرٸڭٸز. قاتەسٸ بولسا, تٷزەڭٸز. سوندا ماشينا ٷيرەنەدٸ. ٷيدە جاتىپ الىپ, جۇرتتىڭ بەرٸن “وي, اناۋ دٷكەندە بٸرەۋ ورىسشا ايتىپ قويىپتى. بەلەنباي-تٷگەنباي دەپتٸ” دەگەندەر – قىرتىمباي ەڭگٸمە. دٷنيەدە 100 مىڭ دٷكەن بار. 100 مىڭ كافە بار. وندا ميلليون ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. سول ميلليوننىڭ ٸشٸنەن بٸر “اقىماق” (ۆيدەودا وريگ. «دۋراك») شىقپاي ما? بٸر “اقىماقپەن” كەزدەسٸپ قالىپ, “اقىماق” بولىپ جٷرەسٸڭ بە? ونداي ەڭگٸمەنٸ قويۋ كەرەك.»
رەفەرەندۋم قارساڭىندا قوعامدا ەرتٷرلٸ كٶزقاراستار ايتىلىپ جاتىر. بٸرٸ زاڭنىڭ تٷسٸنٸكتٸلٸگٸ مەن زاماناۋي تالاپتارعا ساي بولۋىن ماڭىزدى دەسە, ەندٸ بٸرٸ ادام قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋى مەن قۇقىقتىق كەپٸلدٸكتەردٸڭ كٷشەيۋٸن قولدايدى. زييالى قاۋىم تٸل مەسەلەسٸندە سالماقتىلىق پەن تۇراقتىلىقتى العا تارتادى. مەديتسينا سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ كونستيتۋتسيياداعى ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەردٸڭ ماڭىزىن اتاپ ٶتەدٸ.
ورتاق وي – ەر ازامات كونستيتۋتسييا جوباسىمەن تانىسىپ, سانالى ەرٸ جاۋاپتى شەشٸم قابىلداۋى تيٸس. رەفەرەندۋم – ەل بولاشاعىنا تٸكەلەي ىقپال ەتەتٸن ماڭىزدى قادام.
