مەن دٷنيە قۋعان, بايلىق جيعان ادام ەمەسپٸن. بار تاپقانىمدى قاناعات ەتٸپ, ايلىقپەن كٷن كٶرٸپ كەلە جاتقان ازاماتپىن. ەيەلٸمنٸڭ دە تۇراقتى جۇمىسى جوق. ٶزٸمٸز پەتەر جالداپ تۇرامىز.
مەن وتباسىمنىڭ وسىنداي جۇپىنى كٷن كەشٸپ جاتقانى ٷشٸن قازاق بيلٸگٸن كٸنالامايمىن, ٶزٸمنٸڭ كەمشٸلٸگٸم, جالقاۋلىعىم جەنە تۇرمىسقا قىرسىزدىعىم دەپ بٸلەم. سٶيتە تۇرا, ٶزٸمدٸ باقىتتى جان, بەرەكەلٸ وتباسىنىڭ وتاعاسى سانايمىن.
رايان بيدٸ ٶتە جاقسى كٶرەدٸ. اندا-ساندا شەشٸسٸ كٶيلەك تٸگٸپ تاپقان اقشاسىمەن قىزىمىزدى بي ٷيرەتەتٸن ورتالىققا اپارادى. ونىڭ بٸر ساعاتى بەس مىڭ تەڭگە.
بايبولات كٷنبولات اعاسى قامالىپ, حاليدا اقىتقان باستاعان اپالارى تٶرت ايدان بەرٸ قىتاي گەنوتسيدتٸنە ۇشىراعان تۋىستارىن جوقتاپ, قاسىرەت شەگٸپ, زاڭسىز ميتينگ جاساعانى ٷشٸن ەكٸ ميلليون تەڭگەگە جۋىق ايىپپۇل ارقالاپ جاتقاندا, رايان مۇقيبەكتٸڭ «تايراڭداپ» بيلەپ جٷرگەنٸ – ەكەسٸنٸڭ, زەڭگٸ اتاسىنىڭ اتىنا اۋىر سىن ەمەس پە?!
بٷگٸن وسى ويعا كەلٸپ, راياننىڭ بي ٷيرەنۋگە جۇمسايتىن ەكٸ جولعى اقشاسىن سول شەركٶكٸرەك اپالارىنىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارۋدى شەشتٸك.
مەن-ماڭىزىن تولىق تٷسٸنٸپ كەتپەگەنٸمەن, بٸزدٸڭ بۇل ۇسىنىسىمىزعا تٶرت جاسقا الداعى قىركٷيەكتە تولاتىن رايان قارسى بولعان جوق.
قايتا, «يە!» دەپ, باسىن يزەپ, كەلٸسٸمٸن بەردٸ.
مٷمكٸن, پەرٸشتەسٸ سەزدٸرگەن شىعار.
بٸرەۋلەر شىعىپ, «ٶزٸ جارىماي جٷرٸپ, وسى نەمە-اق ەلگە اقشا اتاعىش ەكەن. اناۋ جىلى سەرٸكجان بٸلەشۇلىنا ايىپپۇل سالىنعاندا ٷش مىڭ تەڭگە بەرٸپ ەدٸ. ەندٸ, مٸنە, كەمپٸرلەرگە تاماق جٸبەرٸپ, شاي بەرٸپ, ودان قالسا ون مىڭ تەڭگەسٸن جىلتىڭداتىپ تاعى شىعا كەلٸپتٸ. الدىمەن ٶز تۇرمىسىن جٶندەپ الماي ما?!» دەۋٸ ەبدەن مٷمكٸن.
دەسە, دەي بەرسٸن!
قۇداي مەنٸ سولاي جاراتقان. اتا-انامنىڭ بەرگەن تەربيەسٸ دە سولاي بولاتىن. جاقىن جٷرگەن مٷتەلٸپ ەبدراحمانوۆ, تۇمانباي مولداعاليەۆ, حاسەن ورالتاي, ٶمٷربەك تەكەباەۆ, مۇرات باقتييارۇلى سەكٸلدٸ اعالارىمنىڭ ٷلكەن بۋىنى كٶرسەتكەن ٷلگٸسٸ دە سول...
قازاقتىڭ بٸرتۋما اقىنى سابىر ادايدىڭ «ەر قازاق – مەنٸڭ جالعىزىم!» دەگەن سٶزٸن مەكتەپ بالاسىنان باستاپ, بٸزدٸڭ ەلباسىمىزعا دەيٸن ايتتى. پرەزيدەنت تە بۇل سٶزدٸ, داۋ جوق, بٸلەدٸ دەپ ويلايمىن.
بۇل سٶزدٸ, ەسٸرەسە, قىتايدان ورالعان مەنٸڭ جەرلەستەرٸم تٸپتٸ كٶپ ايتادى.
ەندەشە, مٸنە, ونشاقتى جالعىزىڭىز ايازى قاقاعان قىس بويى, جاڭبىرى شىلقىعان كٶكتەم بويى, ىستىعى مي قايناتقان جاز بويى يسٸ قازاقتىڭ تاعدىرى ٷشٸن تٸكەسٸنەن تٸك تۇرىپ, زارلاپ كەلەدٸ.
«ادامزات بالاسىنىڭ باسىنا بەرمەسٸن!» دەپ تٸلەيتٸن تاعدىر – بۇل!
قايىرىمدىلىق تۋرالى قاسيەتتٸ «قۇراندا» ٶتە كٶپ ايتىلادى.
قولدا بولسا, جوق-جٸتٸككە, قينالعان جاندارعا شاما كەلگەنشە كٶمەكتەسٸپ تۇرعان جاقسى.
قايىرىمدىلىق تەماسىنا توقتالعاندا, قازاقتىڭ ەسكٸ بايلارى جايلى دا اڭىزعا اينالعان ەڭگٸمە جەتەرلٸك.
مىسالى, احمەت جەنە مۇستافا ورازايۇلدارى مەملەكەتتٸك دۋمانىڭ مۇسىلمان فراكتسيياسىنا 2 مىڭ رۋبل تٶلەپ, ەليحان بٶكەيحاندى قازاق جۇرتىنىڭ اتىنان دەلەگات ەتٸپ ۇسىنادى.
جەرگٸلٸكتٸ ٷكٸمەت «قازاق» گازەتٸندە جازىلعان مەسەلەلەردٸ «سەپاراتيستٸك» دەپ تانىپ, 1914 جىلى گازەتتٸڭ باس رەداكتورى ا.بايتۇرسىنوۆتى تۇتقىندالعاندا ەل-جۇرت 3000 سوم (ول كەزدە بۇل ٶتە كٶپ اقشا) تٶلەپ, ونى تٷرمەدەن بوساتىپ العان... بۇل ەڭگٸمەنٸ وقىعان قازاقتىڭ بەرٸ بٸلەدٸ.
مەن قىتاي گەنوتسيدٸنە ۇشىرعان تۋىستارىن بوستۋدى تالاپ ەتٸپ كەلە جاتقان انالاردى الاش كٶسەمدەرٸمەن سالىستىرۋدان اۋلاقپىن, ەرينە.
تەك, قازاقتىڭ باسىنا قيىن-قىستاۋ كٷندەر تۋعاندا قازاقتىڭ سٶزٸن سٶيتٸن, جوعىن جوقتايتىن تۇلعالارعا قازاق بايلارىنىڭ جاساعان جومارتتىعىن, قامقورلىعىن ايتقىم كەلدٸ.
جاسىراتىن تٷگٸ جوق, قازٸر شىڭجاڭداعى قازاقتىڭ تاعدىرىنا بايلانىستى يمپەرييامەن سوعىس جٷرٸپ جاتقان تۇس.
سول سوعىستىڭ جەبٸرلەنۋشٸسٸ جەنە قاھارمانى وسى اپالار بولىپ تۇر.
مەن زاڭسىز ميتينگٸگە تٸس-تىرناعىمەن قارسىمىن!
بٸراق, شىڭجاڭداعى ساياسي قىسىمعا ۇشىرعان قانداستارىمىزدىڭ بوستاندىعى مەن قۇقىعى قالپىنا تولىق كەلمەيٸنشە, قىتاي گەنوتسيدٸنە قارسى كٷرەستٸڭ توقتاعانىن دا قالامايمىن!
قاي بالا ٷشٸن دە «ەكەم مەن شەشەم باي بوپتى, تٶرت تٷلٸگٸ ساي بوپتى...» جەتكٸلٸكسٸز.
مٷمكٸندٸگٸ بار ەربٸر اتا-انا, بولاشاقتا بالالارى ماقتانىپ ايتىپ جٷرەتٸن, حالىققا بٸر يگٸ ٸس جاساپ كەتكەنٸ دۇرىس. وعان ميى مەن شاماسى جەتپەسە, ەڭ كەمٸندە, بالاسى ۇيالاتىن, ۇرپاعىنىڭ بەتٸنە ەرتەڭ شٸركەۋ بولىپ تيەتٸن تەرٸس قادام جاساماۋى تيٸس.
قۇداي كٶپ كٶرمەسٸن, مەن قىزىم ۇيالاتىن جۇمىس جاساعان جوقپىن. كەرٸسٸنشە, ەرتەڭ بوتام اۋزىن تولتىرىپ ايتاتىن ەرلٸكتەر جاسادىم دەپ ايتا الامىن.
اللا قولداپ, اماندىق بولسا, ەلٸ تالايدىڭ تٸزەسٸن دٸرٸلدەتەتٸن بولامىز!
بٸراق, رايان مۇقيبەكتٸڭ ەكەسٸنٸڭ شەتتەگٸ قازاقتار ٷشٸن اتقارعان جۇمىستارىمەن عانا ماقتانىپ وتىرا بەرگەنٸ جاراسپايدى. ەرتەڭ ٷلكەيگەندە مەنٸڭ وسى جازبامدى وقىپ, بولاشاقتا ٶزٸ دە قايراتكەرلٸكپەن قاتار, قايىرىمدى تۇلعا بولۋى كەرەك!
مەنٸڭ قىزىمنان كٷتكەن ٷمٸتٸم — وسى!
ەكەسٸنٸڭ «سٶز قۋىپ» كەتٸپ, «تەسٸك قالتا» بولىپ جٷرگەنٸ بولماسا, راياننىڭ ارعى-بەرگٸ اتالارى بي-زەڭگٸ بولۋمەن بٸرگە, اۋقاتتى دا كٸسٸلەر بولعان.
سول بايلىق پەن بيلٸكتٸڭ «كەسٸرٸنەن», قىتايدىڭ قىزىل كٶز ٷكٸمەتٸ جاعىنان ولاردىڭ تارتقان ازابى دا از بولماعان. الدى اتىلىپ, ارتى قۋعىن-سٷرگٸننەن كٶز اشپاعان...
ال, مەنٸڭ رايانىم, اللا بۇيىرسا, ەرتەڭ باي دا بي دە بولادى!
مٸنە, مىناۋ بٷگٸنگٸ جاساپ وتىرعان قايىرىمدىلىق سول بولاشاقتاعى يگٸلٸكتٸڭ باسى دەپ بٸلٸڭٸزدەر.
كەشە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الاشتىڭ ٷش اراسىنا ارناپ ەلوردانىڭ تٶرٸنە كەرەمەت ەسكەرتكٸش ورناتتى.
نە ٷشٸن?!
بٸرٸنشٸدەن, ولاردىڭ ۇلى ەڭبەكتەرٸنە دەگەن قۇرمەت بولسا, ەكٸنشٸسٸ جاعىنان جاس ۇرپاق ٷلگٸ السىن دەپ تۇرعىزدى ول ەسكەرتكٸشتٸ.
ارداقتى اعايىن!
قۇرمەتتٸ تۋىستار!
قادىرمەندٸ جەرلەستەر!
ەل بولىپ, جۇرت بولىپ جۇمىلىپ, اپالارعا سالىنعان ايىپپۇلدى تٶلەپ تاستايىق.
بۇل سوتتىڭ شەشٸمٸنە دەگەن قارسىلىق ەمەس, اناعا دەگەن جاناشىرلىق, ۇلتقا دەگەن جانكٷيەرلٸك!
بالالارىڭىزدىڭ اتىنان ساداقا اتاپ, مۇنداي قاسٸرەتتٸ ادام بالاسىنىڭ باسىنا بەرمەسٸن دەپ تٸلەيٸك!
سونداي-اق, مەنٸڭ وسى ٷندەۋٸمدٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى تىنباي تاراپتىپ وتىرۋلارىڭىزدى سۇرايمىن!!!
قۇرمەتپەن,
اۋىت مۇقيبەك
05.07.2021
الاكٶل دەمالىس ايماعى,
كٶكتۇما اۋىلى
??????????????
KASPI GOLD :
4400 4301 5560 4413
يين: 810115399093
+7 747 242 78 27
BAIBOLAT KUNBOLAT
بايبولات كۋنبولات
