قازاقستان – سان تٷرلٸ ۇلتتىڭ بٸر شاڭىراق استىندا تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان ورتاق مەكەنٸ. ەربٸر قازاقستاندىق ٷشٸن «وتان» ۇعىمى تۋعان جەرمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. ول – بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ, دوستىق پەن بٸرلٸكتٸڭ سيمۆولىنا اينالعان ەل. ياعني, «قازاقستان – ورتاق ٷيٸمٸز» دەگەن سٶز – جاي عانا ۇران ەمەس, شىن مەنٸندەگٸ ٶمٸرلٸك قاعيداعا اينالىپ وتىر. وسىعان وراي El.kz اقپاراتتىق اگەنتتٸگٸنٸڭ تٸلشٸسٸ ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸمەن تٸلدەسٸپ, ولاردىڭ ەلدەگٸ بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ ساقتاۋ جولىنداعى ٷلەستەرٸ جٶنٸندە ەڭگٸمە ٶربٸتتٸ.
تەۋەلسٸزدٸك العان سەتتەن باستاپ قازاقستان ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تەڭ قۇقىقتا ٶمٸر سٷرۋٸن باستى قۇندىلىقتاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە قاراستىرىپ كەلەدٸ. بٷگٸندە ەلٸمٸزدە 130-دان استام ۇلت پەن ۇلىس ٶكٸلدەرٸ تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرۋدە. بۇل – كٶپۇلتتى مەملەكەت ٷشٸن ٷلكەن جەتٸستٸك.
قازاقستاننىڭ بۇل جەتٸستٸگٸ كەزدەيسوق ەمەس. ونىڭ نەگٸزٸندە تەرەڭ ساياسي كٶرەگەندٸك, دۇرىس ۇستانىمدار مەن ساليقالى ٸشكٸ ساياسات جاتىر. وسى ورايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ رٶلٸ ەرەكشە. ول – ەلٸمٸزدەگٸ ۇلتتار اراسىنداعى ىنتىماق پەن بٸرلٸكتٸڭ التىن كٶپٸرٸنە اينالعان بٸرەگەي ينستيتۋت.
بٷگٸندە اسسامبلەيا قۇرامىندا 500-دەن استام ەتنومەدەني بٸرلەستٸك جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار ەلدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندە ٶز مەدەنيەتتەرٸن, سالت-دەستٷرلەرٸن, تٸلدەرٸن ساقتاۋمەن قاتار, قازاقستاندىق بٸرتەكتٸلٸكتٸ قالىپتاستىرۋعا دا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ.
قحا جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا ۇلتتار اراسىندا الاۋىزدىق نەمەسە قاقتىعىستار بولعان ەمەس. بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ تۇراقتىلىعى مەن ەلەۋمەتتٸك تۇتاستىعىنىڭ كٶرسەتكٸشٸ. اسسامبلەيا ەربٸر ۇلت ٶكٸلٸنٸڭ ٶز ويىن اشىق ايتۋىنا, مەدەنيەتٸ مەن دەستٷرٸن ناسيحاتتاۋىنا, مەملەكەتتٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸنە بەلسەنە ارالاسۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
الەكساندر اۆەركيەۆ - استراحان قالاسىنداعى №2 جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتە مۋزىكا پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ. ول «قازاقستان - بٸزدٸڭ ورتاق ٷيٸمٸز» دەي وتىرا, قازاق جەرٸندە دٷنيەگە كەلگەنٸمەن ماقتاناتىنىن جاسىرمايدى.
مەملەكەتتٸك تٸلدە ەندەر ورىنداۋ ارقىلى قازاق تٸلٸنٸڭ دامۋىنا ٶز ٷلەسٸمدٸ قوسىپ كەلەمٸن. بٷگٸندە مەكتەپتە جۇمىس ٸستەيمٸن. بالالارعا مۋزىكا پەنٸنەن ساباق بەرەمٸن. جۇمىسىم ٶزٸمە ۇنايدى. ٶسكەلەڭ ۇرپاق ٶز ەلٸمەن ماقتانا الۋى ٷشٸن ولارعا بٷگٸننەن-اق ەلٸمٸز, باتىرلارىمىز, قاھارماندارىمىز, اقىندارىمىز تۋرالى كٶپ اقپارات بەرۋ كەرەك. بۇل ماقساتتا ەرتٷرلٸ ەدٸستەردٸ قولدانۋعا بولادى. ٶز تاراپىمنان بۇل مەلٸمەتتەردٸ بالالارعا مۋزىكا, ەن ارقىلى جەتكٸزٸپ كەلەمٸن,-دەپ اعىنان جارىلدى مۇعالٸم.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەن ارقىلى بالا حالقىمىزدىڭ رۋحىن, اتا-بابامىزدىڭ بولمىسىن جٷرەگٸمەن سەزٸنە الادى.
مۋزىكالىق اسپاپتار ارقىلى ۇلتىمىزدىڭ تاريحىنا تەرەڭٸنەن بويلاي الادى, - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
كٶكشەتاۋ قالاسى قۇرىلىس-تەحنولوگييالىق كوللەدجٸنٸڭ قازاق تٸلٸ, بيولوگييا پەندەرٸنٸڭ وقىتۋشىسى, “سٶيلە” سپيكينگ-كلۋبىنىڭ جەتەكشٸسٸ الەنا مالكوۆا-سولوپوۆا دا وتانىنا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸگٸن ايتا وتىرىپ, قحا تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى – ەلٸمٸزدەگٸ بەيبٸتشٸلٸك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدا ەرەكشە ماڭىزدى ۇيىم. ول ەرتٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸن بٸر شاڭىراق استىنا بٸرٸكتٸرٸپ, ٶزارا سىيلاستىق پەن تاتۋلىقتى نىعايتادى. قازٸرگٸ زاماندا مۇنداي قۇرىلىم ٶتە قاجەت دەپ سەنەمٸن. سەبەبٸ كٶپۇلتتى مەملەكەتتە تىنىشتىق پەن كەلٸسٸم – دامۋدىڭ باستى كەپٸلٸ,-دەيدٸ ول.
الەنانىڭ ايتۋىنشا, اسسامبلەيا ارقىلى ەر ەتنوس ٶز مەدەنيەتٸ مەن دەستٷرٸن ساقتاي وتىرىپ, قازاقستاننىڭ بٸرتۇتاس حالقىنا اينالىپ وتىر.
مەن بۇل ۇيىمنىڭ قوعامداعى رٶلٸ زور دەپ ەسەپتەيمٸن. سونداي-اق ونىڭ جۇمىسى ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن ماڭىزدى دەپ بٸلەمٸن, - دەيدٸ ٶزٸ.
ول قحا مٷشەسٸ رەتٸندە تٷرلٸ ٸس-شارالارعا قاتىسىپ, ەرتٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸمەن ارالاسىپ تۇرادى. اسسامبلەيانى ٷلكەن وتباسىعا بالايدى.
اسسامبلەيا مٷشەسٸ رەتٸندە مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوسىپ كەلەمٸن. مەسەلەن, نەگٸزگٸ جۇمىسىمنان كەيٸن كٶكشەتاۋلىقتارعا تەگٸن ساباقتار ٶتكٸزۋمەن اينالىسامىن,-دەپ تٷسٸندٸردٸ الەنا.
اناستاسييا بوشكوۆا - «ۆيارا» بولگار ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ. سونداي-اق, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مٷشەسٸ. ول اتا-بابالارىنىڭ ستولىپين رەفورمالارى كەزٸندە شەتەل اسىپ, قازاق جەرٸنە قونىس اۋدارعانىن ايتادى. بٷگٸندە كەڭ ەرٸ بەرەكەلٸ قازاق جەرٸنە كەلگەنٸنە 118 جىل تولىپتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا بولگارلاردىڭ بەسٸنشٸ ۇرپاعى ٶمٸر سٷرۋدە.
بۇل جەردە اتالارىمىز, ەكەلەرٸمٸز دٷنيەگە كەلدٸ. بۇل جەردە بٸز جەنە بٸزدٸڭ بالالارىمىز ٶمٸرگە كەلدٸ. قازاق جەرٸندە ٶمٸر سٷرٸپ, ٶسٸپ-ٶركەندەپ, ەلٸمٸزدٸڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن ەڭبەك ەتٸپ كەلەمٸز, - دەيدٸ ول.
اناستاسييا قازاقستانداعى بولگارلار اراسىندا ارالاس نەكەلەر كٶپ ەكەنٸن العا تارتادى.
قازاق وتباسىلارىنا قىز بەرٸپ, بولگار وتباسىلارىنا كەلٸن تٷسٸردٸك. جٷز جىلدان استام ۋاقىت بويى قازاق حالقىمەن ەتەنە ارالاسىپ, سٸڭٸسٸپ كەتتٸك. مەن قاشاندا قازاقستاندا تۇراتىن بولگارلار, نەمٸستەر, پولياكتار, كورەيلەر ەۋروپا نەمەسە باسقا جەردە تۇراتىنداردان ٶزگەشە ەكەنٸن ايتىپ وتىرامىن. بٸز قازاقى مەنتاليتەتپەن ٶمٸر سٷرٸپ كەلەمٸز,-دەپ ناقتىلادى ٶزٸ.
اقتٶبە وبلىسىنىڭ العا اۋدانىندا بولگاركا دەگەن شاعىن اۋىل بار. بۇل اۋىلدا العاشقى قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ ۇرپاقتارى ەلٸ كٷنگە دەيٸن تۇرادى. سول اۋىلدا اقتٶبە وبلىسىنداعى بولگارلاردىڭ ەتنوگرافييالىق ٷي-مۋزەيٸ دە بار. وندا 100 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن قولدانىلعان تۇرمىستىق زاتتار, سالت-دەستٷرلەر ساقتالعان. ول بەشبارماق, باۋىرساق, قۋىرداق سيياقتى قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارى ەر مەرەكەدە دايىندالاتىنىن جاسىرمايدى.
اناستاسييا اۋىلدارىندا بولگاردىڭ سارماسىن قازاقتىڭ قازى-قارتاسىمەن بٸرگە تويعا ارنالعان داستارقانعا ۇسىناتىنىن ايتادى.
14 جاسىمدا العاش رەت بولگار فولكلورلىق انسامبلٸ قۇرامىندا اقتٶبە وبلىسى اتىنان قازاقستان حالىقتارىنىڭ بٸرٸنشٸ فورۋمىنا قاتىسۋ باقىتى بۇيىردى. بۇل فورۋم 1992 جىلى, ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ بٸرٸنشٸ جىلدىعىنا وراي ٶتكٸزٸلگەن بولاتىن. مٸنە, دەل سول كەزدە مەن ٶزٸمنٸڭ بولگار ەكەنٸمدٸ العاش رەت سەزٸندٸم. ارنايى تٸكتٸرٸلگەن بولگار ۇلتتىق كوستيۋمدەرٸ كيٸپ, ٶزٸمە «مەن كٸممٸن, ۇلتىم قانداي?» دەگەن سۇراقتار قويدىم,-دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
دەل سول فورۋمدا ەڭ العاش رەت «اسسامبلەيا» سٶزٸن ەستٸپتٸ. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ يدەياسى دەل سول كەزدە ايتىلعان بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا, ٶمٸرٸنٸڭ, كەسٸبي جەنە قوعامدىق قىزمەتٸنٸڭ وسى ۇيىممەن تىعىز بايلانىستا بولاتىنىن ەلەستەتە دە الماپتى.
بٷگٸندە «ۆيارا» بولگار ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸمٸن. 15 جىلدان استام ۋاقىت بويى بۇرىنعى دوستىق ٷيٸندە, قازٸرگٸ قوعامدىق كەلٸسٸم مەكەمەسٸندە شتاتتىق قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ٸستەپ كەلەمٸن. بٷكٸل ٶمٸرٸم, قىزمەتٸم قازاقستاننىڭ قوعامدىق كەلٸسٸم جەنە جالپىۇلتتىق بٸرلٸك ٷلگٸسٸن ناسيحاتتاۋمەن, ەتنوسارالىق كوممۋنيكاتسييانى نىعايتۋمەن, قازاقستاندىق بٸرەگەيلٸكتٸ قالىپتاستىرۋمەن تىعىز بايلانىستى,- دەپ ناقتىلادى اناستاسييا بوشكوۆا.
ول بولگارلار تەۋەلسٸزدٸك العان جىلدارى تاريحي وتانىنا ورالۋ مٷمكٸندٸگٸ بولعانىمەن, وسى كٷنگە دەيٸن ەشقايسىسى كەتپەگەنٸن العا تارتادى. قازاق حالقىمەن بٸرگە بولگار حالقى قيىندىقتى دا, جارقىن كەزەڭدەردٸ دە بٸرگە باستان ٶتكەردٸ, ٶتكەرەدٸ دە.
اسسامبلەيا — بٸرەگەي ينستيتۋت, ەرەكشە ۇيىم. تامىرىن تەرەڭگە جايىپ, تۇتاس ەۋلەتتەر, ۇرپاقتار وسى ۇيىمنىڭ مٷشەسٸنە اينالىپ وتىر. ماقسات بٸر — بەيبٸت, گٷلدەنگەن قازاقستان قۇرۋ.
اسسامبلەيا مٷشەلەرٸنٸڭ قاتارىندا بەلگٸلٸ سپورتشىلار, مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ, دەرٸگەرلەر, مۇعالٸمدەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ بار. ولار مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مٸندەتتەر مەن باسىمدىقتاردى ٸسكە اسىرۋعا ٶز ٷلەستەرٸن قوسىپ كەلەدٸ.
قازاقستان – ەتنوستار تەڭدٸگٸ مەن ورتاق بولاشاعى يدەياسىنا نەگٸزدەلگەن ەل. مەملەكەتٸمٸزدە «ەرتٷرلٸلٸك – بٸرلٸككە باستار جول» قاعيداسى بەرٸك ورنىققان. بۇل قاعيدات بارلىق ازاماتتىڭ تەڭ قۇقىلى ەكەنٸن, ولاردىڭ قانداي ۇلت ٶكٸلٸ ەكەنٸنە قاراماستان بٸردەي مٷمكٸندٸكتەرگە يە بولۋىن كٶزدەيدٸ.
كٶپۇلتتى قوعامدا تاتۋلىقتى ساقتاۋ – وڭاي مٸندەت ەمەس. الايدا قازاقستان بۇل سىننان سٷرٸنبەي ٶتٸپ كەلەدٸ. سەبەبٸ ەربٸر قازاقستاندىق ەلدەگٸ بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ ماڭىزىن تەرەڭ تٷسٸنەدٸ. مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا تولەرانتتىلىققا تەربيەلەۋ, ەتنوسارالىق سىيلاستىق تۋرالى پەندەر ەنگٸزٸلگەن. بۇل – ۇرپاق ساناسىنا بەيبٸتشٸلٸك پەن بٸرلٸك يدەياسىن سٸڭٸرۋدٸڭ جارقىن جولى.
جىل سايىن 1 مامىر – قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ كٷنٸ مەرەكەسٸ رەتٸندە كەڭ كٶلەمدە اتالىپ ٶتٸلەدٸ. بۇل كٷن – حالقىمىزدىڭ تاتۋلىعى مەن دوستىعىن ايقىندايتىن جارقىن مەرەكە. ول – ەل ازاماتتارىن ۇلتقا بٶلمەي, بٸر شاڭىراق استىندا بٸرٸكتٸرەتٸن رۋحاني كٷن.
