الماتىنىڭ قالالىق سوتىندا تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ اكتيۆتەرٸنە قاتىستى ٸس قارالىپ جاتىر, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Nege.aqsha-عا سٸلتەپ.
حالىقارالىق تەرگەۋشٸ جۋرناليستەر كونسورتسيۋمى (ICIJ) قۇلىباەۆ تۋرالى ٷلكەن تەرگەۋ جارييالاعان.
ونداعى مەلٸمەتتەر بويىنشا:
"2007 جىلعا قاراي قۇلىباەۆ ەڭ باي ادامداردىڭ تٸزٸمٸنەن بٸراق شىعىپ, Forbes ميللياردەرلەرٸنٸڭ قاتارىنا كٸرگەن. ICIJ تەرگەۋٸ بويىنشا, ارۆيند تيكۋدٸڭ (ٷندٸستاندىق ميللياردەر) كٶمەگٸمەن ساتىپ العان بەركشيردەگٸ ساننينگحيلل پاركٸندەگٸ جىلجىمايتىن مٷلٸك العان. بۇل سول جىلى قۇلىباەۆتىڭ ۇلىبريتانيياداعى كومپانييالار جەلٸسٸ ارقىلى ساتىپ الىنعان شامامەن 184 ميلليون دوللارعا باعالانعان التى جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ بٸرٸ. ولاردىڭ ٷشەۋٸ لوندونداعى ەليتالى اۋدان مەيفەردە ورنالاسقان", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
سول جىلى تيمۋر قۇلىباەۆ كەنسينگتون اۋدانىندا قۇنى 54,5 ميلليون دوللار بولاتىن تاعى ەكٸ جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىپ العان.
2007 جىلى Caspian Cabals قۇجاتتارىنا سەيكەس, قۇلىباەۆ پەن ونىڭ سەرٸكتەستەرٸ باگام ارالدارى مەن بريتاندىق ۆيرگين ارالدارى سيياقتى ٶتە قۇپييا يۋريسديكتسييالاردا تٸركەلگەن كومپانييالار ارقىلى جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىپ العان.
سونداي-اق نازارباەۆتىڭ كٷيەۋبالاسى جەنە ونىڭ سەرٸكتەستەرٸ ۇلىبريتانييادا, نيدەرلاندىدا, يسپانييادا, ليۋكسەمبۋرگتە جەنە باسقا دا ەۋروپا ەلدەرٸندە جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىپ الۋ جەنە قۇلىباەۆتىڭ كورپوراتيۆتٸك اكتيۆتەرٸن باسقارۋ ٷشٸن كومپانييالار قۇرعان.
سونىمەن قاتار, ICIJ زەرتتەۋلەرٸ بويىنشا, Chevron مەن كومپانييا سەرٸكتەستەرٸ قۇلىباەۆپەن بايلانىستى كومپانييالارمەن كەلٸسٸمشارتتار جاساسقان. مىسالى 2011 جىلى "كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى" قۇلىباەۆتىڭ «Steppe Capital» سينگاپۋرلىق قورى ارقىلى باقىلاۋىندا بولعان «كازسترويسەرۆيس» كومپانيياسىمەن قازاقستاندا ەكٸ سورعى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىنا كەلٸسٸمشارتقا قول قويعان. جوبانىڭ باستاپقى قۇنى 276,5 ميلليون دوللاردى قۇرادى, بٸراق سوڭىندا قۇرىلىستىڭ اياقتالۋ ۋاقىتى دا سوزىلىپ كەتكەن: جوبا 2,5 جىلدىڭ ورنىنا 6,5 جىلدا اياقتالعان.
"جوبالار كەشٸكتٸرٸلٸپ جاتقاندا, قۇلىباەۆ پەن ونىڭ اينالاسىنداعىلار سەن-سالتاناتپەن ٶمٸر سٷرۋٸن جالعاستىردى. مىسالى, ەيەلٸ دينارانىڭ تۋعان كٷنٸن تويلاۋعا جەنە يسپانيياداعى جازعى دەمالىسقا شامامەن 1,6 ميلليون دوللار جۇمسالعان".
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ وليگوپولييا سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ قۇپييا تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلگەنٸ تۋرالى قۇجاتتىق دەلەلدەر تابىلعانىن جازعان ەدٸك.
بۇعان دەيٸن ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ كٷيەۋ بالاسىنا تيەسٸلٸ تٷرلٸ اكتيۆتەردٸڭ ارا-تۇرا تەركٸلەنەتٸنٸن ەسكەرسەك, بۇرىن بۇل بولجام عانا بولاتىن.
Nege.Aqsha ارناسىنىڭ قولدا بار قۇجاتتارىندا زاڭسىز الىنعان مٷلٸكتٸ مەملەكەتكە قايتارۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ 2023 جىلعى 13 قازانداعى شەشٸمٸمەن قۇلىباەۆ «زاڭسىز الىنعان مٷلٸكتٸ مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ تٸزٸلٸمٸنە ەنگٸزٸلگەنٸ ايتىلادى. 2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى اكتيۆتەردٸ قايتارۋ كوميتەتٸنٸڭ تالابى بويىنشا 2025 جىلدىڭ اقپانىنا دەيٸن ۋاقىتشا شارالار قولدانىلعان.
اتاپ ايتقاندا, قۇلىباەۆقا, ونىڭ باقىلاۋىنداعى «قامقور مەنەدجمەنت» جشس-نە, «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» جەنە «باعالى قاعازداردىڭ ورتالىق دەپوزيتارييٸ» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنە كەز كەلگەن نىساندا يەلٸكتەن شىعارۋ ەرەكەتتەرٸن جاساۋعا تىيىم سالىندى. بۇعان قارىزدىق جەنە ٶزگە دە مٸندەتتەمەلەردٸ جاساۋعا, مٷلٸككە ٷشٸنشٸ تۇلعالاردىڭ كەپٸلدٸگٸنە جەنە ٶزگە دە قۇقىقتارىنا اۋىرتپالىق سالۋعا جەنە ولاردى سەنٸمگەرلٸك باسقارۋعا بەرۋگە باعىتتالعان مەمٸلەلەر, سونداي-اق «تەمٸرجول جٶندەۋ» جشس جارعىلىق كاپيتالىنداعى 100% ٷلەسٸنەن ديۆيدەندتەر تٶلەۋ جاتادى. سونداي-اق, 2024 جىلدىڭ 4 قاڭتارىندا كومپانييانىڭ استاناداعى جىلجىمايتىن مٷلكٸنە, ونىڭ ٸشٸندە شەبەرحانالارعا, تەمٸرجولدارعا, گاراجدارعا, قويمالارعا جەنە جەر تەلٸمدەرٸنە تىيىم سالۋلار مەن شەكتەۋلەر ەنگٸزٸلدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, «تەمٸرجول جٶندەۋ» سەرٸكتەستٸگٸ تەمٸرجول جەنە اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ جەنە جٶندەۋمەن اينالىسادى جەنە «قامقور مەنەدجمەنت» حولدينگٸنٸڭ قۇرامىنا كٸرەدٸ.
