ماڭىزدى مەسەلە
بٷگٸنگٸ كٷندە ۇلتتىق تاسىمالداۋشىنى قارجىلىق ساۋىقتىرۋ ٷشٸن سالالىق ەمەس كومپانييالاردى «قتج» ۇك» اق قۇرامىنان شىعارۋ ماڭىزدى مەسەلەنٸڭ بٸرٸ بولىپ تۇر. «قتج» ۇك» اق ٷشٸن نەگٸزگٸ قىزمەت تٷرٸ تەمٸرجول ماگيسترالدىق جەلٸسٸنە قىزمەتٸن ۇسىنۋ جەنە جولاۋشىلار مەن جٷك تاسىمالى بويىنشا قىزمەت كٶرسەتۋ بولىپ تابىلادى.
قتج قۇرىلىمىن قايتا ۇيىمداستىرۋ, زاڭدى تۇلعالار سانىڭ قىسقارتۋ, نەگٸزگٸ ەمەس اكتيۆتەردٸ شىعارۋ مەن اكتيۆتەردٸ دەڭگەيلٸك باسقارۋ «قتج» ۇك» اق قۇنىڭ ارتتىرۋ ٷشٸن رەسۋرستاردى تيٸمدٸ قايتا بٶلۋگە جەنە كٸرٸستٸ ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سالالىق ەمەس قانداي كومپانييالار باس تاسىمالداۋشى قۇرامىنان شىعادى
2019 جىلى «قتج» ۇك» اق كومپانييالار توبىنان جىلىنا 5 ملرد تەڭگەدەن استام سومادا تەرٸس قارجىلىق كٶرسەتكٸشتٸ قۇراعان 12 سالالىق ەمەس كومپانييا شىعارىلعان بولاتىن.
2020 جىلدىڭ باسىنان «قتج» ۇك» اق كومپانييالار توبىنان تاعى ەكٸ سالالىق ەمەس كومپانييا – 2 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ تەرٸس قارجىلىق كٶرسەتكٸش كٶرسەتكەن. وسىلايشا تاسىمالداۋشى كومپانييادان «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» اەا بك» اق شىعارىلدى, سونداي-اق 2,3 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ «ترانستەلەكوم» اق قاتىسۋ ٷلەسٸن ساتۋ نەتيجەلٸ اياقتالعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
بۇدان باسقا, اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن «قتج» ۇك» اق كومپانييالار توبىنان تاعى 5 سالالىق ەمەس اكتيۆتەردٸ شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە ەكٸ اكتيۆ ساتۋدان ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸك الىنادى دەپ بولجانۋدا. سونداي-اق, قازٸرگٸ ۋاقىتتا جىلىنا 3 ملرد تەڭگەدەن استام كٶلەمدە شىعىن جيناقتاعان تاعى ٷش كومپانييا ساتىلىمعا شىعارىلادى.
وسىلارمەن بٸر مەزگٸلدە قتج ٷشٸن تيٸمدٸ ەمەس ۇزاقمەرزٸمدٸ كەلٸسٸمدەردٸڭ شارتتارىن قايتا قاراۋ نەمەسە توقتاتۋ جٷرگٸزٸلۋدە. مەسەلەن, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقپەن جالپى سوماسى 240 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قتج مٸندەتتەمەلەرٸ بار ۇزاقمەرزٸمدٸ off-take كەلٸسٸم-شارتى توقتاتىلدى. Alstom ەلەكتروۆوزدارىن جەتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم بويىنشا جەنە «دجەنەرال ەلەكتريك» (General Electric, GE) امەريكالىق كونگلومەراتپەن تەپلوۆوزدارعا تەحنيكالىق قىزمەت كٶرسەتۋ كەلٸسٸمٸ بويىنشا شارتتار جاقساردى.
ٷنەم دەپ وسىنى ايت
بٷگٸندە قتج ٶندٸرٸستٸك شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ ٸسٸ دە قاتار جٷرۋدە. بۇل رەتتە پويىزداردى تارتۋداعى ناقتى وتىن شىعىنى تٶمەندەپ جاتقانى بايقاۋعا بولادى. بۇل جەردە ٷنەم جىلىنا 3 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. 2019 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ «لوكوموتيۆتەردٸ وتىنمەن جابدىقتاۋ» قىزمەتٸ بويىنشا باعانىڭ تٶمەندەگەن. بۇل تارماق بويىنشا جىلىنا ٷنەم 5 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى.
2019 جىلدىڭ كٷزٸنەن پاتەنتەس تالگو كومپانيياسىمەن تالگو ۆاگوندارىنا تەحنيكالىق قىزمەت كٶرسەتۋدە «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق شىعىندارىن قىسقارتۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋ فاكتٸسٸ شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋدا ماڭىزدى رٶل اتقاردى.
وسى بارلىق دەر كەزٸندە قابىلدانعان شارالار, تٸپتٸ قازٸرگٸ ەكونوميكالىق كٷردەلٸ كەزەڭدە, كومپانييانى جاڭا قارجىلىق-تۇراقتىلىق دەڭگەيٸنە شىعارۋ جٶنٸندەگٸ ستراتەگييالىق مٸندەتتەردٸ شەشۋگە كٶمەكتەسەدٸ.
قتج پاندەمييانىڭ تەرٸس ىقپالىمەن تيٸمدٸ كٷرەسۋدە
قازٸرگٸ تاڭدا كورپوراتيۆتٸك كرەديتتٸك رەيتينگتەر دەڭگەيٸن قولداپ, ارتتىرۋعا باعىتتالعان جۇمىستار ٶز جەمٸسٸن بەرۋدە. ٶيتكەنٸ, كٶبٸنەسە رەيتينگتەردەن كومپانييا ٷشٸن قارىزدىق قارجىلاندىرۋ قۇنى, سونداي-اق تولىقتاي العاندا ونىڭ اكتيۆتەرٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعى ماڭىزدى.
كومپانييا باسشىلىعى قتج-نىڭ قارجىلىق جاعدايىنا پاندەمييانىڭ تەرٸس ىقپالىمەن دە كٷرەسۋدە. كومپانييا تۋىنداعان جاعدايعا قاراسى دەر كەزٸندە ەرەكەت ەتٸپ, شىعىندار مەن قارجىلىق سالىمدار وڭتايلاندىرۋدا.
اتاپ ايتقاندا, وسى جىلدىڭ 10 سەۋٸرٸندە «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸمەن ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنىڭ ٶزگەرٸسٸ, كوروناۆيرۋس ىقپالى ەسكەرٸپ, شىعىندارى وڭتايلاندىرىلعان كومپانييا 2020 جىلعا ارنالعان تٷزەتٸلگەن بيۋدجەتٸ بەكٸتتٸ.
مىسالى, وپەراتسييالىق شىعىندار 43 ملرد تەڭگەگە قىسقارتىلدى, قارجىلىق سالىمداردى قارجىلاندىرۋ 31 ملرد تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلدى.
قارىز كٶلەمٸن قىسقارىپ كەلەدٸ
قر ٷكٸمەتٸ مەن «سامۇرىق – قازىنا» قورىنىڭ قولداۋى كەزٸندە كومپانييا قارجىلىق تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا جەنە قارىزدىق اۋىرتپالىقتى وڭتايلاندىرۋعا باعىتتالعان ٸس-شارالاردى جٷزەگە اسىرۋ ماڭىزدى.
2018 جىلدىڭ سوڭىندا ۆاليۋتالىق قارىزدار ٷلەسٸ قتج كرەديتتٸك پورتفەلٸنٸڭ 57% قۇرادى, ەيتسە دە كەزٸندە ۆاليۋتالىق تٷسٸم ٷلەسٸ 24% بولدى. 2019-2020 جىلدارى كرەديتتٸك پورتفەلدٸڭ «مىعىم» ۆاليۋتاداعى ٷلەسٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا ٷلكەن جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ.
قازٸرگٸ كەزدە ونىڭ كٶلەمٸ 33% قۇرايدى. نەگٸزگٸ قارىز كٶلەمٸن قىسقارتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستار جالعاسىن تابۋدا, ەنشٸلەس كومپانييالاردىڭ كەپٸلدەندٸرٸلگەن قارىز بٶلٸكتەرٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا بٸرقاتار ٸس-شارالار جٷزەگە اسىرىلۋدا, سونداي-اق بەسەكەلەستٸك ورتاعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىرعان كومپانييا قارىزدارىنىڭ دەكونسوليداتسيياسى جٷرگٸزٸلۋدە.
ەسەل شايحىنوۆا, نۇر-سۇلتان قالاسى.
