قوناەۆتاعى تەمٸر جول قالانىڭ سىرتىنا شىعارىلادى

قوناەۆتاعى تەمٸر جول قالانىڭ سىرتىنا شىعارىلادى
قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ مارات  قاراباەۆ الماتى وبلىسىنا ساپارى بارىسىندا  ٶڭٸردەگٸ بٸرقاتار نىسانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. سونىمەن بٸرگە, قوناەۆ قالاسىندا سالا ٶكٸلدەرٸمەن باس قوسىپ, كەلەلٸ كەڭەس ٶتكٸزدٸ , – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

الدىمەن مارات قاراباەۆ الماتى وبلىسىنداعى قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقان «تەحنونيكول-ورتالىق ازييا» جشس-نە تيەسٸلٸ نىسانداردى ارالادى.

ۆەدومستۆو باسشىسى ايالداعان العاشقى نىسان تالعار اۋدانىنداعى «قايرات» يندۋستريالدى ايماعى بولدى.

198,3 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان يندۋستريالدى ايماقتا  12 كەسٸپورىن ورنالاسقان. ولارعا 104 ملرد.تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋ جوسپارلانعان. نەتيجەسٸندە 2563 جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ كٷتٸلۋدە.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى جىلى 6 كەسٸپورىننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. سونىڭ ٸشٸندە بيىل 3 بٸردەي زاۋىتتى ٸسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ايتا كەتەيٸك, يندۋستريالدى ايماقتاعى ٷش تاعاندى ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ جۇمىستارى جەكەمەنشٸك سەرٸكتەستٸك اياسىندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.

زاۋىت قۇرىلىسىنا 321 ادام جۇمىلدىرىلعان. باس مەردٸگەر  -«ديال-ستروي» جشس.


اعىمداعى جىلى شٸلدە ايىندا عيماراتتى جىلىتۋعا ارنالعان قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن زاۋىتتى قولدانىسقا بەرۋ كٶزدەلگەن.

سۋ جاڭا زاۋىتتىڭ  الىپ جاتقان جەر كٶلەمٸ 30 گەكتاردى قۇرايدى. كەسٸپكەرلەردٸڭ قولىن بايلاپ وتىرعان مەسەلە, ينفراقۇرىلىممەن تٸكەلەي بايلانىستى. زاۋىت باسشىلىعى وسىعان قاتىستى مينيسترلٸكتەن قولداۋ كٶرسەتۋٸن سۇرادى. مارات كەرٸمجانۇلى بۇل مەسەلەنٸ وبلىس ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, شەشٸمٸن شىعاراتىنىن ايتتى.

مينيستر بەت بۇرعان كەلەسٸ نىسان زارەچنىي اۋىلىنداعى «دورپلاست-ينۆەست» جشس بولدى.

«Dorplast-invest Production Company» جشس – تۇرمىستىق جەنە ٶندٸرٸستٸك ماقساتتاعى پوليمەر بۇيىمدارىن شىعاراتىن زاماناۋي, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان كەسٸپورىن. «قتج» ۇك» اق كەسٸپورىندارى ٷشٸن جول قۇرىلىمىنىڭ ەلەمەنتتەرٸنٸڭ جەتەكشٸ جەتكٸزۋشٸسٸ بولىپ تابىلادى.

بۇل ٶندٸرٸس وشاعىنداعى جىلدىق ٶنٸم كٶلەمٸ مٶلشەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ, وتاندىق ٶنٸمگە دەگەن نارىقتاعى سۇرانىستىڭ ازايۋى بٷگٸنگٸ كٷنٸ زاۋىتتىڭ جۇمىسىن كەنجەلەتٸپ تۇر. ارتۋر حاچاترياننىڭ ۋەجٸن تىڭداعان ۆەدومستۆو باسشىسى ونى جەكە قابىلداۋىنا جازىپ الدى, سۇراق اۋقىمدى بولعاندىقتان جاۋاپتى سالا ٶكٸلدەرٸمەن بٸرگە وتىرىپ تالقىلاۋعا شاقىردى.

«بۇعان قاتىستى كەڭٸنەن تالقىلاۋ قاجەتپٸز. سٸزدەردٸ بەيسەنبٸ كٷنٸ جەكە قابىلداۋىمدا كٷتەمٸن. سول جەردە اقىلداسايىق», - دەدٸ مارات قاراباەۆ.

كٷننٸڭ العاشقى بٶلٸگٸندە قوس كەسٸپورىننىڭ جاي-كٷيٸمەن تانىسقان مارات كەرٸمجانۇلى وبلىستىق ەكٸمدٸك عيماراتىندا ٶڭٸردەگٸ باسقارما باسشىلارى جەنە سالالىق كەسٸپكەرلەرمەن, سونداي-اق ٶڭٸر تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ.

باس قوسۋدا العاش بولىپ سٶز العان الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات ەلەۋسٸزۇلى, مينيستردٸڭ بۇل ٸس-ساپارى ايماق ٷشٸن اسا ماڭىزدى ەكەنٸن, اۋقىمدى جوبالاردى جانداندىرۋعا ٷلەس قوساتىنىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.

ارتىنشا, كەسٸپكەرلٸك جەنە يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋانىش باقىتۇلى بايانداما جاسادى.

ول ٶز سٶزٸندە, وبلىستا جالپى اۋدانى 1,5 مىڭ گەكتار بولاتىن 4 يندۋستريالدى ايماق بارىن, وندا قۇنى 140 ملرد. تەڭگەنٸڭ 13 جوباسى ٸسكە اساتىنىن ايتتى. الايدا بۇل ماڭدى جارىق پەن سۋمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارى تولىق جٷرگٸزٸلمەگەن. وسىعان بايلانىستى قارجىلىق قولداۋ كٶرسەتۋدٸ سۇرادى.


مينيستر ٶز كەزەگٸندە قاجەتتٸ قۇجاتتاردى جىلدام دايىنداۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ. ٷلگەرمەگەن جاعدايدا ينرفاقۇرىلىمدى قارجىلاندىرۋ 2024 جىلعا قالدىرىلاتىنىن اشىپ ايتتى.

جيىندا سٶز بولعان كەلەسٸ مەسەلە, كٷرە جولدىڭ تاعدىرىنا بايلانىستى بولدى.

الماتى وبلىسى جولاۋشىلار كٶلٸگٸ جەنە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماس باتانوۆ سالاعا قاتىستى ستاتيستيكانى سٶيلەتٸپ, مەسەلەنٸ ورتاعا سالدى.

الماس باتانوۆ مينيسترگە قازٸرگٸ ۋاقىتتا قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ "قتج" اق اتىنان الماتى ستانتسيياسىنىڭ تەمٸرجول تورابىن اينالىپ ٶتٸپ, "جەتٸگەن-قازبەك-بەك" اينالما تەمٸرجول جەلٸسٸن سالۋ جوباسىن ٸسكە اسىرىپ جاتقانىن جەنە ٶزٸ باسقاراتىن باسقارما وبلىس ورتالىعىنىڭ باس جوسپارىندا كٶزدەلگەن قوناەۆ قالاسىن اينالىپ ٶتەتٸن ترانزيتتٸك تەمٸرجولدى كٶشٸرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاپ جاتقانىن ايتتى.

– 2 ستراتەگييالىق ماڭىزدى جوبالاردى دامىتۋ ٷشٸن بٸز جوعارىدا اتالعان جوبالاردىڭ كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى نەگٸزٸندە الماتى وبلىسىندا مۋلتيمودالدى كٶلٸك-يندۋسترييالىق-ساۋدا حابىن قۇرۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس توبىن جاساقتادىق. وسى جوبانى ٸسكە اسىرۋعا بايلانىستى مەسەلەلەردٸ جان-جاقتى شەشۋ ٷشٸن, ەگەر سٸز بٸزدٸڭ جۇمىس توبىمىزعا مينيسترلٸك ٶكٸلٸن قوسىپ بەرسەڭٸز جاقسى بولار ەدٸ, – دەدٸ الماس باتانوۆ.

– الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قوناەۆ قالاسىنان ٶتەتٸن تەمٸر جولدى قالانىڭ سىرتىنا شىعارۋ مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ وتىرسىزدار. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قوناەۆ قالاسىنىڭ دامۋ جوسپارى ەزٸرلەنۋدە. جالپى تەمٸر جول جٷيەسٸن قالانىڭ سىرتىنا شىعارۋعا كەلٸسەمٸز.

بٸراق ەكٸنشٸ مەسەلە تۇر. بۇل الماتى قالاسىنىڭ اينالما تەمٸر جولىن قۇرۋ مەسەلەسٸ بار. وعان قاتىستى تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەنٸ جاساي باستادىق. ەندٸگٸ سۇراق, وسى جوبانىڭ شەڭبەرٸندە جاسايمىز با, ەلدە جەكە جوبا رەتٸندە قاراستىرامىز با?

– بٸزدٸڭ ويىمىزشا بۇل جەكە جوبا بولادى. ٶيتكەنٸ, قوناەۆ قالاسىنىڭ ٸشٸنەن تەمٸر جولدى شىعارامىز دەپ قولداعى جوبانى توقتاتپاۋىمىز كەرەك. ەكٸنشٸدەن, قوناەۆتاعى تەمٸر جولعا قاتىستى جۇمىسقا جەكە ينۆەستورلار دا قىزىعۋشىلىعىن تانىتىپ وتىر. بۇل ٸسكە قاتىستى ەلٸ دە تالداۋ جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى, – دەدٸ مينيستر مارات كەرٸمجانۇلى.

كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسى باسشىسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ايان سەبيتۇلى مەردٸگەرلەردەن دايىن ٷي ساتىپ الۋعا قاتىستى ويىن بٸلدٸرٸپ, بۇل ۇسىنىستى قولداۋىن سۇرادى.

مينيستر بۇل ويدى قۇپتاپ, الداعى ۋاقىتتا وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸ مەردٸگەر كومپانييالاردان ٷيلەردٸ ٶز بالانسىنا ٶتكٸزۋ ٷشٸن ساتىپ الاتىنىن ايتتى.

ال جالپى بيىلعى جىلى جالدامالى تۇرعىن ٷيگە 100 ملرد.تەڭگە, «باقىتتى وتباسى» جەنە «شاڭىراق» باردارلاماسىنا 163 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلعان.

ايماقتاعى باسقارما باسشىسىنىڭ ٶز اۋزىنان تٷيٸتكٸلدٸ مەسەلەنٸ ەستٸپ, وعان ٶز تاراپىنان تۇشىمدى جاۋاپ بەرگەن مارات قاراباەۆ قاراساي اۋدانى, اباي اۋىلىندا ورنالاسقان  «KZ Recycling» جشس-گٸن بەتكە الدى.

2003 جىلى اشىلعان كەسٸپورىن ورتالىق ازيياداعى قاعاز ٶنٸمدەرٸ مەن گوفرلەنگەن كارتوننىڭ ٸرٸ ٶندٸرۋشٸسٸ بولىپ تابىلادى. مۇندا 842 ادام ەڭبەك ەتەدٸ. جىلىنا 100 مىڭ توننا 50 تٷرلٸ ٶنٸم شىعارادى.

زاۋىت باسشىلىعىنىڭ ەندٸگٸ ارمانى ٶندٸرٸسكە قاجەت قۇرىلعىلاردى الۋ. وعان 10 ملن. 183 مىڭ  ەۋرو قارجى قاجەت. ايتۋلارىنشا كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قورىنا ليزينگكە ٶتٸنٸش بەرگەن.

قوراپ ٶندٸرٸسٸن كٶزبەن كٶرگەن قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ تەمٸر-بەتون شىعاراتىن «پك التىن تاعا» جشس-نە باردى.

ٶندٸرٸس ايلاعىندا 29 بلوكتان تۇراتىن زاۋىت قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلەدٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ مۇندا 8 نىسان سالىنىپ جاتىر. قازٸرگٸ كەزدە كومپانييا باسشىلىعى قۇرىلىسقا 40 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى جۇمساعان. قالعان نىسانداردى سالۋ ٷشٸن مەملەكەتتەن قولداۋ قاجەت ەكەنٸن العا تارتتى.

– كەسٸپكەرلٸككە قولداۋ كٶرسەتۋ بٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸمٸز. سٸزدەر بٸزگە قانشا قارجى كەرەك ەكەنٸن ناقتى ەسەپتەپ بەرسەڭٸزدەر. بٸز قاراستىرايىق. بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ بۇل قارجىنى سٸزدەرگە 9 پايىزدىق مٶلشەرلەمەن نەسيە رەتٸندە بەرۋدٸ قاراستىرۋعا بولادى, – دەدٸ  مينيستر مارات قاراباەۆ.


ودان شىعىپ, مارات كەرٸمجانۇلى ەلدەگٸ جالعىز «الماتى تۇرمىستىق تەحنيكا زاۋىتىنا» باردى. زاۋىت نەگٸزٸنەن گاز جەنە ەلەكتر پليتاسى, اس ٷي سورعىشىن شىعارادى. الداعى ۋاقىتتا تەلەۆيزور جەنە كٸر جۋاتىن ماشينا شىعارۋدى قولعا الماق. بٷگٸنگٸ كٷنٸ جىلدىق قۋاتى 50 مىڭ ٶنٸم ٶندٸرۋگە قاۋقارلى, كەلەر جىلى بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 100 مىڭعا جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن.

سونىمەن قاتار, ەر ٷش جىل سايىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىمىن كەڭەيتٸپ, قوسىمشا كەسٸپورىن اشۋ جوسپارلانعان. ايتا كەتەيٸك, «الماتى تۇرمىستىق تەحنيكا زاۋىتىنىڭ» ەڭ بٸر ەرەكشەلٸگٸ مۇنداعى مامانداردىڭ بارلىعى جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار.