قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ 2025 جىلعى جولداۋىندا تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا سەكتورى ەل ەكونوميكاسىنىڭ 8%-ىن قۇرايتىنى جەنە ٶنٸمدٸ تەرەڭ ٶڭدەۋ ەسەبٸنەن ٶسۋدٸڭ ٷلكەن ەلەۋەتٸنە يە ەكەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. ٶزٸنٸڭ Facebook پاراقشاسىندا و. ا. بايقوڭىروۆ اتىنداعى تكمي پروفەسسورى, PhD دوكتورى ٶمٸرسەرٸك بايگەنجەنوۆ بۇل مٸندەتتٸڭ وتاندىق مىس ٶندٸرٸسٸ ٷشٸن ماڭىزى ايرىقشا ەكەنٸن جازدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا, رەسۋرستاردىڭ مولدىعىنا جەنە قۋاتتى بايىتۋ فابريكالارىنىڭ بارىنا قاراماستان, ەلدە شيكٸزات ٶندٸرۋ مەن ونى مەتاللۋرگييالىق ٶڭدەۋ اراسىندا الشاقتىق بار. 1938 جەنە 1971 جىلدارى ٸسكە قوسىلعان بالقاش پەن جەزقازعان زاۋىتتارى ٷنەمٸ جاڭارتىلىپ وتىرعانىمەن, سالاعا زاماناۋي جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارى قاجەت. مەسەلەن, 2025 جىلى قازاقستان شەتەلگە 1,42 ملن توننا مىس رۋداسى مەن كونتسەنتراتىن ەكسپورتقا شىعارعان.
«تەحنولوگييالىق تۇرعىدان العاندا, مۇندا بٸر نەرسەنٸ تٷسٸنۋ ماڭىزدى: مىس كونتسەنتراتى — بۇل سوڭعى ٶنٸم ەمەس. كونتسەنتراتتى ەكسپورتتاي وتىرىپ, ەل شىن مەنٸندە قوسىلعان قۇن تٸزبەگٸنٸڭ كەيٸنگٸ بٶلٸگٸن دە شەتەلگە بەرٸپ وتىر», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ٶمٸرسەرٸك بايگەنجەنوۆ.
بۇل مەسەلە بالقاش قالاسىندا جاڭا مىس بالقىتۋ زاۋىتىن سالۋ ارقىلى شەشٸلمەك. ٷكٸمەت بەكٸتكەن ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸم اياسىندا جوباعا 750 ملرد تەڭگە جەكە قارجى تارتىلادى. قۇرىلىس كەزەڭٸ 2027 جىلى باستالىپ, كەسٸپورىندى ٸسكە قوسۋ 2030 جىلعا جوسپارلانعان.
زاۋىت جىل سايىن 300 مىڭ توننا كاتودتى مىس, 10 توننا التىن, 300 توننا كٷمٸس جەنە 1,5 ملن توننادان استام كٷكٸرت قىشقىلىن ٶندٸرۋگە قاۋقارلى بولادى. سونداي-اق جوبا 1,2 مىڭعا جۋىق ماماندى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدٸ.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ەل ٸشٸندە رۋدادان باستاپ دايىن يلەك پەن قورىتپالارعا دەيٸنگٸ تولىق ٶڭدەۋ تسيكلٸن جولعا قويۋ ماڭىزدى. كاتودتى مىس نەگٸزٸندە جەرگٸلٸكتٸ كابەلدەر, قۇبىرلار, فولگا جەنە ماشينا جاساۋعا ارنالعان بٶلشەكتەر ٶندٸرٸلەدٸ.
بالقاش جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ قازاقستانداعى جىلدىق مىس ٶندٸرٸسٸن 800 مىڭ توننادان اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
