ۇلتتىق بانك بۇل شارالار جٷيەدەگٸ قاۋٸپ-قاتەر تەۋەكەلدەرٸن تٶمەندەتۋ ٷشٸن قولعا الىنىپ وتىرعانىن ناقتىلايدى. كاپيتالدىڭ سەكتورلىق كونترتسيكلدٸ بۋفەرٸن ەنگٸزۋ جايىنا ۇلتتىق بانكتٸڭ قارجىلىق تۇراقتىلىق جەنە زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ولجاس كۋبەنباەۆ توقتالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قارجىلىق تۇراقتىلىق جٶنٸندەگٸ كەڭەسٸ كەزەكتٸ وتىرىسىن قورىتىندىلاپ, كاپيتالدىڭ سەكتورلىق كونترتسيكلدٸ بۋفەرٸن ەنگٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل سەكتورالدىق ككب حالىقتى كرەديتتەۋگە قاتىستى ەنگٸزٸلەدٸ جەنە حالىقتى كرەديتتەۋ سەگمەنتٸندە تەۋەكەل ٶلشەنگەن اكتيۆتەردٸڭ 2%-ى مٶلشەرٸندە بەلگٸلەنەدٸ.
بۇل رەتتە, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر اتالعان تالاپتى 2026 جىلعى 1 سەۋٸردەن باستاپ ورىنداي باستايدى. وسىلايشا, بانكتەرگە كاپيتالدى جيناقتاۋ جەنە جاڭا سەكتورلىق ككب تالاپتارىن ورىنداۋ ٷشٸن 12 ايلىق ٶتپەلٸ كەزەڭ بەرٸلەدٸ. بۇل تالاپ بانكتەر ٷشٸن قولدانىستاعى جەتكٸلٸكتٸلٸك نورماتيۆٸنە قوسىمشا رەتٸندە ەنگٸزٸلەدٸ.
"قازٸرگٸ ۋاقىتتا بانك سەكتورىنىڭ جاعدايى تۇراقتى دەپ باعالانادى: ٶتٸمدٸلٸك قورى جەتكٸلٸكتٸ, كرەديتتٸك پورتفەلدٸڭ ساپاسى جوعارى, كاپيتال دەڭگەيٸ جەتكٸلٸكتٸ جەنە كٸرٸستٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸ تۇراقتى. الايدا, حالىقتى كرەديتتەۋ نارىعىندا "قىزىپ كەتۋ" بەلگٸلەرٸ بايقالادى, بۇل كرەديتتەۋدٸڭ باسقا باعىتتارمەن سالىستىرعاندا جەكە تۇلعالاردىڭ كرەديتتٸك پورتفەلٸ قارقىندى ٶسٸپ كەلە جاتقانىمەن دەلەلدەنەدٸ", - دەيدٸ ولجاس كۋبەنباەۆ.
وسىلايشا, سوڭعى ٷش جىلدا حالىقتى كرەديتتەۋ كٶرسەتكٸشٸ جىلىنا ورتا ەسەپپەن 27%-عا ٶسسە, جەكە كەسٸپكەرلەردٸ قوسا العاندا, بيزنەستٸ كرەديتتەۋ قارقىنى ورتا ەسەپپەن 17%-دى قۇرادى. حالىقتى كرەديتتەۋدٸڭ نەگٸزگٸ ٶسٸمٸنە ورتاشا مٶلشەردە جىلىنا 31%-عا ٶسكەن تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ كٶرسەتكٸشٸ ىقپال ەتتٸ.
كرەديتتەۋدە "قىزىپ كەتۋ" بەلگٸلەرٸن انىقتاۋ ٷشٸن حالىقارالىق تەجٸريبەدە كەڭٸنەن قولدانىلاتىن تاعى بٸر كٶرسەتكٸش – كرەديتتەردٸڭ جٸٶ-گە اراقاتىناسىنىڭ ۇزاقمەرزٸمدٸ ترەندتەن اۋىتقۋى نەمەسە جٸٶ-گە شاققانداعى كرەديت گەپ-ٸ. اتالعان كٶرسەتكٸشتٸڭ وڭ ايماققا اۋىسۋى, ەدەتتە, كرەديتتٸك تسيكلدٸڭ ٶسۋ كەزەڭٸندە جٷيەلٸك تەۋەكەلدەردٸڭ جيناقتالۋىن كٶرسەتەدٸ.
كۋبەنباەۆ قازاقستاندا ٶتكەن جىلدىڭ الدىن الا دەرەكتەرٸ بويىنشا جٸٶ-گە شاققانداعى كرەديت گەپ-ٸ 2,3% دەڭگەيٸندە قالىپتاسقانىن ايتادى. ال حالىقتى كرەديتتەۋ سەگمەنتٸندە بۇل كٶرسەتكٸش 6,8% دەڭگەيٸندە باعالانادى.
"بانكتٸك قاداعالاۋ جٶنٸندەگٸ بازەل كوميتەتٸ بۇل كٶرسەتكٸش 2%-دان اسقان جاعدايدا جالپى كونترتسيكلدٸك كاپيتال بۋفەرٸن ٸسكە قوسۋدى ۇسىنادى. وسىعان بايلانىستى, حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرە وتىرىپ, جەكەلەگەن كرەديت سەگمەنتتەرٸنە كونترتسيكلدٸك بۋفەردٸ قولدانۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. سەكتورلىق ككب جٷيەلٸك تەۋەكەلدەردٸ تٶمەندەتۋدٸڭ ماكروپرۋدەنتسيالدى قۇرالى رەتٸندە بازەل كوميتەتٸ ۇسىنعان جالپى كونترتسيكلدٸ كاپيتال بۋفەرٸنٸڭ موديفيكاتسيياسى سانالادى. كبك جەنە ونىڭ موديفيكاتسييالارى بانكتەرگە قولايلى كەزەڭدە "قاۋٸپسٸزدٸك قورىن" جيناقتاۋعا جەنە ونى كەيٸن تۇراقسىزدىق كەزەڭٸندە پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەكٸ قۇرال دا "قىزىپ كەتۋ" قاۋپٸن سەيٸلتۋگە باعىتتالعان: ككب – جالپى كرەديتتەۋ, سەكتورلىق ككب – كرەديتتەۋدٸڭ جەكەلەگەن سەگمەنتٸ", - دەيدٸ ول.
ككب جەنە ونىڭ موديفيكاتسييالارى, سونىڭ ٸشٸندە سەكتورلىق ككب جەنە تسيكلگە بەيتاراپ وڭ ككب, بانكتەردٸڭ جٷيەلٸك تەۋەكەلدەرگە تٶزٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن حالىقارالىق تەجٸريبەدە كەڭٸنەن قولدانىلادى. مىسالعا, ككب جەنە ونىڭ موديفيكاتسييالارى 20-دان استام ەۋروپا ەلدەرٸندە, سونداي-اق گرۋزييادا, ارمەنييادا, رەسەيدە جەنە كەيبٸر ازييا ەلدەرٸندە ەنگٸزٸلگەن.
سەكتورلىق ككب قالىپتاستىرۋ بانك سەكتورىنىڭ بولاشاقتاعى ىقتيمال داعدارىستىق قۇبىلىستارعا تٶزٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى. سونىمەن قاتار, جوعارى كٸرٸستٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸ مەن بەرٸلگەن ٶتپەلٸ كەزەڭ بانكتەرگە سەكتورلىق ككب تالاپتارىن ٸشكٸ رەسۋرستار ەسەبٸنەن ورىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ۇلتتىق بانك جٷيەلٸك تەۋەكەلدەردٸ باقىلاي تٷسەدٸ جەنە قاجەت بولسا, بۋفەر پارامەترلەرٸن ٶزگەرٸپ جاتقان جاعدايلارعا سەيكەس بەيٸمدەيدٸ.
بۇعان دەيٸن ۇلتتىق بانك بجزق ٷشٸن دوللار ساتىپ الۋ ٷردٸسٸن قايتا جالعاستىراتىندارىن مەلٸمدەگەن ەدٸ. سونداي-اق بانك جەنە ميكروقارجى ۇيىمدارى اكتيۆتەرٸنٸڭ ەلەكتروندى ساۋداسى تەرتٸبٸنە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ.