قىتايدان كەلگەن قازاق قىزى: «شىمكەنتتٸڭ ٶزٸ ورىس تٸلٸن ارالاستىرىپ سٶيلەيدٸ. ٶكٸنٸشتٸ…»
بٷگٸندە قىتايدا تۇراتىن قانداستارىمىزبەن قارىم-قاتىناس دامىپ وتىرعانى بەلگٸلٸ. ول جاقتان قازاقستانعا كەلٸپ جاتقاندار از ەمەس.
سولاردىڭ بٸرٸ – جاڭاگٷل باعداتحان ەسٸمدٸ قىز بٷگٸندە شىمكەنتتەگٸ وڭتٷستٸك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸم الۋدا. ول وقۋعا بيىل تٷسكەن.
«العاشىندا بۇل جاققا ٷيرەنە الماي قينالدىم, – دەيدٸ جاڭاگٷل. – قىتايدا تاماقتىڭ كٶبٸ اششى دەمدٸ بولىپ كەلەدٸ عوي, سوندىقتان نەگٸزٸنەن تاماققا ونشا ٷيرەنە الماي جٷرمٸن. ال بۇل جاقتىڭ ادامدارى اشىق-جارقىن مٸنەزدٸ ەكەن. وسى بٸر-ەكٸ ايدىڭ ٸشٸندە عانا ٶزٸمە بٸراز دوستار تاۋىپ ٷلگەردٸم».
جاڭاگٷل مەكتەپتە قىتاي جەنە قازاق تٸلدەرٸندە وقىپتى. كەيٸن شىڭجاڭ ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقىعان. قازٸر اعىلشىن تٸلٸ ماماندىعى بويىنشا وقۋدا.
بٸز ونىڭ ەدەبيەتتٸ كٶپ وقىعانىنا سٷيسٸندٸك. ول مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ «اباي جولى», عابيت مٷسٸرەپوۆتٸڭ «ۇلپان», ەزٸلحان نۇرشايىقوۆتىڭ «ماحاببات, قىزىق مول جىلدار» روماندارىن وقىعان ەكەن. «بۇل كٸتاپتار ادامعا تەلٸم-تەربيە بەرەدٸ, ٷلگٸ-ٶنەگە بولادى, اتا-بابامىزدان كەلە جاتقان سالت-دەستٷرلەردٸ دەرٸپتەيدٸ. سوندىقتان دا ولاردى قانشا وقىسام دا جالىقپايمىن. ٶزٸمە كەرەگٸن الامىن», – دەيدٸ ول.
جاڭاگٷلگە شىمكەنت قاتتى ۇناعانىمەن كٶڭٸلٸنەن شىقپايتىن تۇستار دا بار ەكەن.
«مۇنداعىلاردىڭ كٶبٸ ٶزٸ تازا قازاق بولا تۇرا ورىس تٸلٸن ارالاستىرىپ سٶيلەيدٸ ەكەن, – دەيدٸ ول. – وسى جاعى ماعان بٸرتٷرلٸ كٶرٸنەدٸ. ال قىتايدا جەرگٸلٸكتٸ حالىق تەك ٶز تٸلدەرٸندە سٶيلەيدٸ. ولارعا باسقا تٸلدە سٶيلەسەڭ مٷلدەم جاۋاپ قايتارمايدى. قازاعى كٶپ اۋماقتا تۇرىپ تٸلدٸ شۇبارلاپ سٶيلەيتٸنٸ جٶن ەمەس ەكەن. بۇلاي كەتە بەرسە تٸلٸمٸزدەن نە قالادى? باسقالاردىڭ سٶزدەرٸن قوسىپ شۇبار-الا بٸر نەرسە جاساپ الساق انا تٸلٸمٸزدٸ جوعالتامىز عوي. مەنٸڭشە, كٶپ تٸل بٸلگەن دۇرىس, بٸراق ونى سول شەت ەلگە بارعاندا عانا قولدانسا جەتپەي مە?»
جاڭاگٷل ٶزٸنٸڭ قازاقستاندا قالعىسى كەلەتٸنٸن ايتادى.
«قازاق ەلٸنٸڭ دامۋىنا از دا بولسا ٷلەسٸمدٸ قوسۋدى ارماندايمىن. اعىلشىن تٸلٸن جاقسىلاپ مەڭگەرٸپ السام, اقىن-جازۋشىلارىمىزدىڭ ەڭبەكتەرٸن اعىلشىن تٸلٸنە اۋدارسام دەيمٸن. بٸزدٸڭ قالامگەرلەردٸڭ تۋىندىلارى ەر ەلدٸڭ كٸتاپحانا سٶرەلەرٸندە تۇرسا, سوعان كٸشكەنە دە بولسا ٷلەسٸمدٸ قوسسام دەگەن ارمانىم بار».
جاڭاگٷل سۋرەت سالۋعا قاتتى قىزىعاتىنىن دا بٸلدٸردٸ, ونىڭ ٶزٸنٸڭ كٸشٸگٸرٸم گالەرەياسى بار ەكەن.
جاڭاگٷل قىتايدىڭ حٸنجيياق التاي اۋماقتىق كٶكتوعاي اۋدانىندا تۋىپ-ٶسٸپتٸ. ونىڭ ەكٸ اعاسى مەن ەكٸ ەپكەسٸ بار. ەكەسٸ مەكتەپتە ەدەبيەت پەنٸنەن ساباق بەرەدٸ, ال اناسى دٷكەندە جۇمىس ٸستەيدٸ ەكەن.
بٸز قىتايدان كەلگەن قانداسىمىزدان وسىنداي جايلار جٶنٸندە بٸلدٸك. جاڭاگٷل بٷگٸندە ساباعىن جاقسى وقىپ, اعىلشىن تٸلٸن يگەرۋگە كٷش سالىپ جٷر.
