پرەزيدەنت باستاماسىمەن ٶتكەن ٸس-شارادا قازاقستاندىق جاستار كەسٸبي بولاشاق, جاڭا قۇزىرەتتەر جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى پٸكٸرتالاستارعا قاتىستى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
11-17 قىركٷيەك ارالىعىندا ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا 191 ەلدەن كەلگەن جاس كٶشباسشىلاردىڭ باسىن قوسقان دٷنيەجٷزٸلٸك جاستار فەستيۆالٸ ٶتتٸ. وعان قازاقستاننىڭ تٷرلٸ كەسٸبي سالالارى مەن باعىتتارىن تانىستىراتىن 35 جاسقا دەيٸنگٸ جاس ماماندار مەن كٶشباسشىلاردان قۇرالعان دەلەگاتسييا قاتىستى.
رەسەي پرەزيدەنتٸنٸڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆال جاستاردىڭ ٶزارا قارىم-قاتىناسى, كەسٸبي جەنە مەدەني الماسۋى ٷشٸن حالىقارالىق الاڭعا اينالدى. باعدارلامانىڭ نەگٸزگٸ تاقىرىپتارى بٸلٸم بەرۋ, مانساپتىق دامۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق, تەحنولوگييالار جەنە الداعى ونجىلدىقتارداعى كەسٸبي ورتانى ايقىندايتىن قۇزىرەتتەردٸ قالىپتاستىرۋ مەسەلەلەرٸن قامتىدى.
فەستيۆالدٸڭ باس سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ «روساتوم» بولدى. كورپوراتسييا جاس قاتىسۋشىلار ٷشٸن كەسٸبي دامۋ, بٸلٸم بەرۋ, عىلىمي تەحنولوگييالار جەنە حالىقارالىق جاستار ىنتىماقتاستىعىنا ارنالعان ارنايى باعدارلاما ۇسىندى.
قازاقستاندىق دەلەگاتسييا ٷشٸن بۇل فەستيۆالدٸڭ جالپى باعدارلاماسىنا قاتىسۋمەن قاتار, اشىق ديالوگ, بٸلٸم بەرۋ جوبالارى جەنە حالىقارالىق جاستار باستامالارى ارقىلى اتوم سالاسىمەن تانىسۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
بولاشاق داعدىلاردان كەسٸبي تراەكتوريياعا دەيٸن
ادامي كاپيتال تاقىرىبى «روساتوم» باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى. مگيمو-نىڭ «بولاشاق داعدىلارى: گالستۋكسىز ديالوگ» اتتى ينتەراكتيۆتٸ سەسسيياسىندا تٷرلٸ ەلدەردٸڭ جاس قاتىسۋشىلارى مەن ساراپشىلارى ديپلوماتييا, بيزنەس, تەحنولوگييا, بٸلٸم بەرۋ جەنە حالىقارالىق قاتىناستار سالالارىندا سۇرانىسقا يە بولىپ كەلە جاتقان قۇزىرەتتەردٸ تالقىلادى.
سەسسييا سپيكەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ «روساتوم» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ پەرسونال جٶنٸندەگٸ باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى تاتيانا تەرەنتەۆا بولدى.
«قازٸرگٸ ەلەمدە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ كوماندانىڭ بٸر بٶلٸگٸ رەتٸندە باسقارا بٸلۋ, ماشينالىق ساراپتامانى پايدالانۋ جەنە سونىمەن قاتار سىني ويلاۋ سيياقتى بٸرەگەي ادامي قۇزىرەتتەردٸ دامىتۋ قاجەت. سونداي-اق تسيفرلىق تەحنولوگييالار بٸلٸمٸن بەلگٸلٸ بٸر پەندٸك سالاداعى ساراپتامامەن ۇشتاستىرۋ ماڭىزدى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ تاتيانا تەرەنتەۆا.
پٸكٸرتالاس قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار تسيفرلىق پلاتفورما كٶمەگٸمەن بولاشاق كٶشباسشىسىنىڭ قۇزىرەتتەرٸ تۋرالى ٶز تٷسٸنٸكتەرٸن كٶرسەتەتٸن ورتاق «داعدىلار بۇلتىن» قالىپتاستىردى.
اتوم سالاسى - حالىقارالىق جاستار ديالوگىنىڭ كەڭٸستٸگٸ
«روساتوم» باعدارلاماسىنىڭ جەكە بٶلٸمٸ جاس مامانداردىڭ اتوم سالاسىن دامىتۋعا جەنە حالىقارالىق تەحنولوگييالىق ىنتىماقتاستىققا قالاي قاتىسا الاتىنىنا ارنالدى.
فەستيۆالدە 2025 جىلى 33 ەلدەن كەلگەن 100 جاس ساراپشى ەزٸرلەگەن اتوم ىنتىماقتاستىعى جٶنٸندەگٸ جاستار دەكلاراتسيياسى تانىستىرىلدى. بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە بۇل قۇجاتتى ەلەم بويىنشا 5000-نان استام ادام قولداعان.
دەكلاراتسييا اۆتورلارى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جەتٸ قاعيداتىن ۇسىندى. ولار يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن بٸلٸمگە تەڭ قولجەتٸمدٸلٸكتەن باستاپ, جاستار كٶشباسشىلىعى, ٷزدٸكسٸز دامۋ جەنە ٶزارا سەنٸمگە دەيٸنگٸ باعىتتاردى قامتيدى.
اشىق ATOM-talks فورماتىندا تٷرلٸ ەلدەردٸڭ جاس ماماندارى ٶزدەرٸنٸڭ كەسٸبي جولى, حالىقارالىق جوبالارى جەنە اتوم تەحنولوگييالارى, عىلىم, ەكولوگييا, بٸلٸم بەرۋ مەن تسيفرلاندىرۋ توعىسىنداعى جۇمىستارى تۋرالى ەڭگٸمەلەدٸ.
قاتىسۋشىلارعا ارناعان سٶزٸندە تاتيانا تەرەنتەۆا اتوم سالاسىن دامىتۋ جاڭا بۋىن ماماندارىنىڭ قاتىسۋىنسىز مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«اتوم ىنتىماقتاستىعى جٶنٸندەگٸ جاستار دەكلاراتسيياسى جاستاردىڭ تۇراقتى بولاشاقتى قالىپتاستىرۋ كەزٸندە باسشىلىققا الاتىن ورتاق قاعيداتتارىن كٶرسەتەدٸ. اتوم سالاسى ٷشٸن بۇل قۇجاتتىڭ ماڭىزى ەرەكشە: اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ دامۋى تەك تەحنولوگييالارعا عانا ەمەس, ادامدارعا – ولاردىڭ دارىنىنا, جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە جەنە بٸر-بٸرٸن تىڭداۋعا دەگەن دايىندىعىنا بايلانىستى. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – جاس ماماندارعا كەسٸبي جول اشۋ, ولاردىڭ كٶشباسشىلىق قابٸلەتٸن قولداۋ جەنە ولاردىڭ داۋىسىنىڭ جاھاندىق اتوم قاۋىمداستىعىندا تەڭ دەرەجەدە ەستٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋ. جاستار – اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ قاۋٸپسٸز ەرٸ بەيبٸت بولاشاعىنىڭ سەنٸمدٸ تٸرەگٸ», – دەدٸ تاتيانا تەرەنتەۆا.
بٸلٸم مەن تاعىلىمدامادان حالىقارالىق جوبالارعا دەيٸن
قاتىسۋشىلار كەسٸبي دامۋدىڭ پراكتيكالىق قىرلارىن «وبنينسك تەح» جوباسىنىڭ الاڭىندا كٶرە الدى. بۇل – «روساتوم» مەن رەسەيدٸڭ جەتەكشٸ تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸرلەسكەن باستاماسى.
فەستيۆال اياسىندا جوبا عىلىمي-كٶپشٸلٸك, بٸلٸم بەرۋ جەنە مانساپتىق باعىتتاردى قامتيتىن جەتٸ ٸس-شارا ٶتكٸزدٸ. جاس قاتىسۋشىلارعا ماۋسىمدىق مەكتەپتەر, تاعىلىمدامالار, ٶندٸرٸستٸك پراكتيكالار, تەحنيكالىق تۋرلار جەنە جەلٸلٸك بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى, سونداي-اق جەكە بٸلٸم بەرۋ جەنە كەسٸبي تراەكتورييانى قالىپتاستىرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى اقپارات بەرٸلدٸ.
وسىلايشا, فەستيۆالدە اتوم سالاسىمەن تانىسۋ تەحنولوگييالار تۋرالى اقپاراتپەن عانا شەكتەلمەدٸ. جاس قاتىسۋشىلار ناقتى بٸلٸم بەرۋ باعىتتارىن, كەسٸبي دامۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق فورماتتارىن كٶرە الدى.
جاستار اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى تۋرالى تٷسٸنٸك قالىپتاستىرۋدا
جاستاردىڭ قاتىسۋىنا ارنالعان تاعى بٸر الاڭ حالىقارالىق «اتوم 2050» جوباسى بولدى. فەستيۆالدە بولاشاق حالىقارالىق كوماندانىڭ قاتىسۋشىلارىن العاشقى ٸرٸكتەۋ ٶتتٸ: فينالعا تٷرلٸ ەلدەردەن ون جاس ٸرٸكتەلٸپ, نەتيجەسٸندە بەس مەملەكەتتٸڭ التى ٶكٸلٸ جوبا كومانداسىنىڭ قۇرامىنا ەندٸ. تاعى 94 قاتىسۋشى 2027 جىلى تاڭدالادى.
جوبا ەرتٷرلٸ ەلدەردەن 100 جاستى عالىمدارمەن, ينجەنەرلەرمەن, ساراپشىلارمەن جەنە ستراتەگييالىق دامۋ ماماندارىمەن بٸرٸكتٸرەدٸ. ولار بٸرلەسٸپ 2050 جىلعا قاراي ەلەمنٸڭ قانداي بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جەنە ونىڭ دامۋىندا اتوم جەنە ونىمەن ساباقتاس تەحنولوگييالار قانداي رٶل اتقاراتىنىن زەرتتەيدٸ.
قازاقستاندىق قاتىسۋشىلار ٷشٸن فەستيۆال تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن بٸلٸم بەرۋدەن باستاپ اتوم ەنەرگەتيكاسى مەن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە دەيٸنگٸ بٸرنەشە باعىت بويىنشا حالىقارالىق كەسٸبي ديالوگقا قوسىلۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
سونىمەن قاتار فەستيۆال باعدارلاماسى قازٸرگٸ اتوم سالاسىنا دەستٷرلٸ ينجەنەرلٸك باعىتتارداعى ماماندارمەن قاتار, باسقا دا سالالارداعى كادرلاردىڭ قاجەت ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. الاڭداردا تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت, ەكولوگييا, حالىقارالىق قاتىناستار, بٸلٸم بەرۋ جەنە اتوم ەرٸ ونىمەن ساباقتاس تەحنولوگييالاردى دامىتۋعا قاتىستى باسقا دا قۇزىرەتتەر تالقىلاندى.
ەكاتەرينبۋرگتەگٸ جەتٸ كٷن قازاقستاندىق جاستار ٷشٸن كەسٸبي جەنە مەدەني الماسۋ, جاڭا بايلانىستار ورناتۋ جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭٸستٸگٸنە اينالدى. قاتىسۋشىلار ٶز تەجٸريبەلەرٸن تانىستىرىپ, تٷرلٸ ەلدەردەن كەلگەن ەرٸپتەستەرٸنٸڭ جوبالارىمەن تانىسىپ, حالىقارالىق عىلىمي-تەحنولوگييالىق كٷن تەرتٸبٸ اياسىندا ودان ەرٸ دامۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى تٷسٸنٸك الدى.
دٷنيەجٷزٸلٸك جاستار فەستيۆالٸ 2026 جىلعى 11-17 قىركٷيەك ارالىعىندا ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا ٶتتٸ.
