قازاقستاندا جولبارىستاردى تاريحي مەكەنٸنە قايتارۋ باعدارلاماسى جالعاسىپ جاتىر. 31 قازاندا ٸلە-بالقاش مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتى اۋماعىنا امۋر اتتى اتالىق جولبارىس جٸبەرٸلدٸ. ول قازاقستاننىڭ جابايى تابيعاتىنا قايتا جٸبەرٸلگەن ەكٸنشٸ جولبارىس بولدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قازاقستان اۋماعىندا جولبارىستار تابيعي جاعدايدا 70 جىلدان استام ۋاقىت بويى كەزدەسپەگەن. بيىل 31 شٸلدەدە ٷمٸت ەسٸمدٸ ۇرعاشى امۋر جولبارىسى تابيعي ورتاعا جٸبەرٸلگەن بولاتىن. ەندٸ وعان امۋر قوسىلدى.
ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, امۋر قازاقستانعا جەتكٸزٸلگەننەن كەيٸن ٸلە-بالقاش رەزەرۆاتى اۋماعىنداعى ارنايى بەيٸمدەۋ قورشاۋىندا مامانداردىڭ باقىلاۋىندا بولعان.
تابيعي ورتاعا جٸبەرٸلمەس بۇرىن جولبارىس ۆەتەرينارلىق تەكسەرۋدەن جەنە مٸنەز-قۇلقىن باعالاۋ سىناقتارىنان ٶتكەن. ماماندار ونىڭ دەنساۋلىعىن, اڭ اۋلاۋ داعدىلارىن, ٶزدٸگٸنەن قورەك تابۋ قابٸلەتٸن جەنە ادامعا رەاكتسيياسىن تەكسەرگەن. نەتيجەسٸندە امۋردىڭ جابايى تابيعاتتا ٶزدٸگٸنەن تٸرشٸلٸك ەتۋگە دايىن ەكەنٸ انىقتالعان.
جولبارىستىڭ قوزعالىسى مەن جاڭا ورتاعا بەيٸمدەلۋٸن باقىلاۋ ٷشٸن وعان سپۋتنيكتٸك قارعىباۋ تاعىلعان. بۇعان دەيٸن تابيعي ورتاعا جٸبەرٸلگەن ٷمٸت تە رەزەرۆاتى اۋماعىن يگەرٸپ, ٶزدٸگٸنەن اڭ اۋلاپ جٷر. ونىڭ قوزعالىسى دا سپۋتنيكتٸك قۇرىلعى ارقىلى باقىلانادى.
قازاقستانعا جەتكٸزٸلگەن ەكٸ جولبارىس تٶلٸ ەزٸرگە مامانداردىڭ باقىلاۋىندا ٶسٸپ جاتىر. ولاردى تابيعي ورتاعا جٸبەرۋ تۋرالى شەشٸم قاجەتتٸ جاسقا جەتٸپ, تيٸستٸ سىناقتاردان ٶتكەننەن كەيٸن قابىلدانادى.
جولبارىستاردى قايتارۋ باعدارلاماسى
وڭتٷستٸك بالقاش ٶڭٸرٸ مەن ٸلە ٶزەنٸنٸڭ اڭعارى تاريحي تۇرعىدا تۋران جولبارىسىنىڭ مەكەنٸ بولعان. الايدا حح عاسىردىڭ ورتاسىندا توعايلى ورمانداردىڭ ازايۋى, جابايى تۇياقتى جانۋارلار سانىنىڭ كەمۋٸ جەنە براكونەرلٸك سالدارىنان بۇل جىرتقىش قازاقستان اۋماعىنان جويىلىپ كەتكەن.
2018 جىلى ٸلە-بالقاش مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتى قۇرىلىپ, ٶڭٸردٸڭ ەكوجٷيەسٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى باستالدى. اتاپ ايتقاندا, توعايلى ورمانداردى ساقتاۋ, جولبارىستىڭ قورەك بازاسىن كٶبەيتۋ جەنە تابيعاتتى قورعاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ شارالارى قولعا الىندى.
2026 جىلعى مامىردا رەسەيدٸڭ حاباروۆسك ٶلكەسٸنەن قازاقستانعا ەكٸ ەرەسەك امۋر جولبارىسى مەن ەكٸ جولبارىس تٶلٸ جەتكٸزٸلگەن. باعدارلاما قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ بٸرلەسكەن جۇمىسى اياسىندا, حالىقارالىق تابيعات قورعاۋ ۇيىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
جوبا اياسىندا جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە دە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. جولبارىستاردىڭ قوزعالىسىن باقىلاۋ, تۇرعىندارمەن بايلانىس ورناتۋ جەنە ىقتيمال جانجالداردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن ارنايى توپ قۇرىلعان.
باعدارلامانىڭ تٷپكٸ ماقساتى – ٸلە ٶزەنٸنٸڭ اتىراۋى مەن وڭتٷستٸك بالقاش ٶڭٸرٸندە تابيعي جاعدايدا ٶزدٸگٸنەن كٶبەيٸپ, تٸرشٸلٸك ەتە الاتىن تۇراقتى جولبارىس پوپۋلياتسيياسىن قالىپتاستىرۋ.
