بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ مۇرات نۇرتٸلەۋ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 79-شى سەسسيياسى شەڭبەرٸندە ٶتكەن بولاشاق سامميتٸندە سٶز سٶيلەدٸ. ول ٶز سٶزٸندە كٶپجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ, بۇۇ رەفورماسىنىڭ جەنە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ, يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە تسيفرلىق ترانسفورماتسييا سيياقتى سىن-قاتەرلەردٸ شەشۋگە باعىتتالعان جاھاندىق كٷش-جٸگەردٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
قازاقستاننىڭ بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ باستامالارىن جەنە بولاشاق سامميتٸنٸڭ بارلىق نەگٸزگٸ قۇجاتتارىن تولىق قولدايتىنىن راستاي وتىرىپ, «بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا مٷشە بارلىق ەلدەرمەن جەنە ونىڭ ينستيتۋتتارىمەن بٸزدٸڭ پلانەتامىز جەنە بٷكٸل ادامزات ٷشٸن دە جارقىن بولاشاقتى قامتاماسىز ەتۋدە كٷش بٸرٸكتٸرۋ ٷشٸن بٷگٸن قازاقستان وسىندا تۇر», – دەدٸ م.نۇرتٸلەۋ.
مينيستر كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جەنە يادرولىق قاۋٸپ سيياقتى زاماناۋي جاھاندىق سىن-قاتەرلەردٸ ەڭسەرۋ ٷشٸن بۇۇ جٷيەسٸن جان-جاقتى رەفورمالاۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل ٷدەرٸستە حالىقارالىق ينستيتۋتتارداعى ورتا دەرجاۆالار مەن دامۋشى ەلدەردٸڭ داۋىستارىن كٷشەيتۋ ماڭىزدى رٶل اتقارۋى تيٸس.
«قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ورتا دەرجاۆالار مەن دامۋشى ەلەمنٸڭ داۋىستارى كٷشەيتٸلٸپ, قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە انىق ەستٸلۋٸ تيٸس. گەوساياسي دٷربەلەڭ مەن ەكونوميكالىق بەلگٸسٸزدٸك كەزەڭٸندە ەلەمگە ديپلوماتييا مەن ديالوگ قاجەت», – دەپ اتاپ ٶتتٸ م.نۇرتٸلەۋ.
قر سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى ەدٸل جەنە ينكليۋزيۆتٸ قوعام قۇرۋعا باعىتتالعان قازاقستان پرەزيدەنتٸ باستاماشىلىق ەتكەن ٸشكٸ رەفورمالارعا دا توقتالدى. ٶلٸم جازاسىن جويۋعا, ازاپتاۋ مەن تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كٷرەسكە, سونداي-اق ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتٸكتەرٸن نىعايتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باسىمدىعى بولىپ قالا بەرەتٸنٸن العا تارتىپ, «ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ ماقساتىنا سەيكەس ەلٸمٸز ٶلٸم جازاسىن الىپ تاستادى, ازاپتاۋعا جەنە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸك ساياساتىن ەنگٸزدٸ, سونداي-اق ۇلتتىق الدىن الۋ تەتٸگٸن نىعايتتى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ م.نۇرتٸلەۋ.
ورتالىق ازييا تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى, مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ جەنە شٶلەيتتەنۋ سيياقتى كليماتتىڭ ٶزگەرۋ قاۋپٸنە تاپ بولۋدا. وسى سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ رەتٸندە قازاقستان 2026 جىلى بۇۇ-نىڭ بٸرٸنشٸ ٶڭٸرلٸك كليماتتىق سامميتٸن ٶتكٸزۋدٸ جوسپارلاپ وتىر جەنە ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىن ورىنداۋ جٶنٸندەگٸ ٷيلەستٸرۋدٸ كٷشەيتۋ ماقساتىندا ورتالىق ازييا مەن اۋعانستان ٷشٸن بۇۇ-نىڭ ورنىقتى دامۋ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك ورتالىعىن قۇرۋدى ۇسىندى.
قازاق ديپلوماتى تسيفرلىق ترانسفورماتسييا سالاسىندا 2030 كٷن تەرتٸبٸنە قول جەتكٸزۋدەگٸ تەحنولوگييالاردىڭ رٶلٸن اتاپ ٶتتٸ جەنە ازييا-تىنىق مۇحيتى ٶڭٸرٸندەگٸ تسيفرلىق الشاقتىقتى جويۋعا ىقپال ەتەتٸن بۇۇ اتمەەك تسيفرلىق شەشٸمدەر ورتالىعىن قۇرۋعا باستاماشى بولدى.
يادرولىق سىناقتاردىڭ قايعىلى تەجٸريبەسٸ بار قازاقستان حالىقارالىق يادرولىق قارۋسىزدانۋدى ٸلگەرٸلەتۋدە بەلسەندٸ رٶل اتقارۋدا. م.نۇرتٸلەۋ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتى بولاشاقتا يادرولىق اپاتتىڭ الدىن الۋ بويىنشا بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەرگە شاقىردى.
سٶز سوڭىندا قر سٸم باسشىسى بۇۇ جارعىسى مەن حالىقارالىق قۇقىق قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن ەلەمگە بالاما جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ول ەلەمدٸك قاۋىمداستىقتى اشىق ديالوگ پەن كٶپجاقتى ىنتىماقتاستىققا شاقىردى.
مينيستر قازاقستان بولاشاق سامميتٸندە قابىلدانعان ٷش ماڭىزدى قۇجاتقا: بولاشاق ٷشٸن جاسالعان پاكتٸگە, جاڭا تسيفرلىق شارتقا جەنە بولاشاق ۇرپاق تۋرالى دەكلاراتسيياعا تولىق قولداۋ بٸلدٸرگەنٸن ايتتى. بۇل قۇجاتتار كٶپجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا جەنە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸن, تەحنولوگييالىق ترانسفورماتسييانى جەنە قاۋٸپسٸزدٸك قاتەرلەرٸن قوسا العاندا, قازٸرگٸ زاماننىڭ ەكزيستەنتسيالدى قاتەرلەرٸن شەشۋ ٷشٸن تيٸمدٸ جاھاندىق جٷيەنٸ قۇرۋعا باعىتتالعان.
