قوعامنىڭ قازاقىلانىپ جاتقانى ەلٸگە دەيٸن يمپەرييالىق ٶلشەممەن ويلايتىن رەسەيشٸل, پۋتينشٸل ساراپشىلاردىڭ شامىنا تييۋدە دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساياساتتانۋشى سەرگەي مارداننىڭ ايتۋىنشا قازاقستانداعى ورىستاردى وتانىنا قايتارۋ كەرەك. رەسەيلٸك "ۆزگلياد" باسىلىمىندا "ۆەرنيتە رۋسسكيح!" اتتى ماقالا جارييالاعان ساراپشى بۇل مەسەلەگە پۋتيننٸڭ نازار اۋدارۋىن ٶتٸنٸپتٸ.
اۆتور قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنە وتىرىپ, قازاقستانداعى ورىستاردى ەلگە قايتارۋ كەرەكتٸگٸن قوزعايدى.
"رەسەي 30 جىل بويى ٶز باعىتىن تابا الماۋدا. كەڭەس وداعى ىدىراۋىمەن, رەسەي دە بٶلشەكتەلٸپ قالعانداي. يە, قىرىممەن بەرٸ تٷسٸنٸكتٸ. قالعان جەرلەر شە? ودەسسا, حەرسون, دنەپروپەتروۆسك? بۇل ەندٸ رەسەي ەمەس پە?
سولتٷستٸك قازاقستاندى قايدا قالدىرامىز? كازاكتاردىڭ قالاسى اتانعان گۋرەۆ (اتىراۋدى ايتىپ تۇر, رەد.) شە? ونى قالايشا ۇمىت قالدىردىق? ەلدە مۇنى ۋاقىتتىڭ ەنشٸسٸنە قالدىرامىز با?
ورتا ازييا, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستاندا ٶمٸر سٷرەتٸن ميلليونداعان ورىستى نەگە ۇمىتتىق? ولار قورعاۋسىز, قورعانسىز قالماۋى كەرەك...", – دەيدٸ پروپاگانديست.
ونىڭ ايتۋىنشا 1991 جىلى كٷللٸ ەلەمگە قىزىل يمپەرييا اتتى اتاۋمەن ەيگٸلٸ كسرو ورىس حالقىنىڭ ەركٸنەن تىس ىدىراپ كەتكەن. ورىستار كسرو ىدىراعانىمەن قارىم-قاتىناس جاساۋعا شەكتەۋ بولمايدى, شەكارا اشىق بولادى دەپ ويلاعان-مىس.
"الايدا ۋاقىت ٶتە كەلە, ٶز ەنشٸسٸن الىپ, وداقتان كەتكەن مەملەكەتتەر بٸزگە سۋي باستادى. ورىستار قازاقستاندا بٶتەننٸڭ كٷيٸن كەشۋدە. شەتتە جٷرگەن قانداستاردى قايتاراتىن كەز كەلدٸ.
كەيبٸرەۋلەر كسرو-نى نەمەسە رەسەي يمپەريياسىن قايتا قۇرۋ تۋرالى ايتۋدا. بٸراق ٶزٸمٸزگە شىنايى تۇرعىدا قارايىقشى: بۇرىنعى يمپەرييانى قالپىنا كەلتٸرەرلٸك قاۋقارىمىز جوق! نەگە?
سەبەبٸ, ازبىز! ورىس حالقى دەل قازٸر بٸر دەموگرافييالىق داعدارىستا.
جەرٸمٸز جارتىلاي بوس جاتىر. سول ٷشٸن دە باسقا ەلدە جٷرگەن قانى بٸر, جانى بٸر جەرلەستەردٸڭ قولداۋى ەرٸ كٷشٸ كەرەك" دەپ, ۇلانعايىر اۋماققا يە بولۋ ٷشٸن قازاقستانداعى ورىستاردى رەسەيگە شاقىرۋدى ٷندەپتٸ.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا الىس-جاقىنداعى ورىستى اتاجۇرتىنا قايتارۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸنە جٷگٸنۋ قاجەت. سەبەبٸ رەسەيلٸك تٶلقۇجات العىسى كەلەتٸن قازاقستاندىق ورىستار بيۋروكراتييانىڭ بٸرنەشە ساتىسىنان ٶتۋگە مەجبٷر.
"اتاجۇرتىنا ورالعىسى بار ورىس رەسەيدٸڭ ازاماتتىعىن الۋ ٷشٸن نەلٸكتەن قيىندىقتارعا تاپ بولۋى كەرەك. قانى ورىس پا, نەگە بٸردەن بەرٸلمەيدٸ? كرەمل قازاقستاننىڭ ەدٸس-تەسٸلٸنەن ٷلگٸ الۋى تيٸس.
ورتا ازيياداعى, ونىڭ ٸشٸندە قازاقستانداعى ورىستاردى ەلگە شاقىرماساق ەرتەڭ قاتارىمىز سەلدٸرەپ قالادى. بۇل مەملەكەتتٸ, ۇلتتى ساقتاۋ ٷشٸن اسا قاجەت" دەيدٸ ماردانوۆ.
...
ساياساتتانۋشىنىڭ پٸكٸرٸنشە قازاق حالقى قازاقستاندى گٷلدەندٸرٸپ, ٶركەنيەتتٸ كٶرسەتكەن ورىس حالقىنا العىس ايتۋى قاجەت.
"قازاقستانداعى ۇلتشىلدار ستاليندٸك دەپورتاتسييانى ۇلتتىق تراگەدييا دەپ سانايدى. بٸراق ورتا ازييانىڭ شٶلدەرٸن گٷلدەنگەن باققا اينالدىرىپ, قالا سالۋدى ٷيرەتكەن ورىستارعا العىس ايتۋدى ۇمىتىپ كەتەدٸ.
وسى ەلدٸڭ بٸلٸم مينيسترلٸگٸ مەكتەپتەردە وقۋشىلارعا رەسەيدٸڭ قاناۋشى, وتارلاۋشى ەكەنٸن جەنە جٷزدەگەن جىلدار بويى ورىس قامىتىنىڭ استىندا ٶمٸر سٷرگەنٸن ٷيرەتۋدە. بٸز بۇعان دا كٶندٸك. بٸزدٸ جەك كٶرەتٸن, بٸزدەن قايمىعاتىن ەلدەن "باۋىرلاستىق" قارىم-قاتىناستى كٷتۋدٸ دوعارعانىمىز جٶن!
تاريحتا ورتاق دٷنيەمٸز بار ەكەنٸن, رەسەيدٸڭ ٶركەنيەت الىپ كەلگەنٸن, ال ورىس تٸلٸ - ەۋروپالىق مەدەنيەتتٸڭ تٸلٸ ەكەنٸن ايتىپ, ەندٸگٸ جەردە ەشكٸمگە ەشتەڭەنٸ دەلەلدەۋدٸڭ قاجەتٸ جوق.
دەل قازٸر قازاقستانداعى ورىستاردى بٸر شاڭىراقتىڭ استىنا توپتاستىرۋ ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ ولاردىڭ ٶرٸسٸ تارىلىپ جاتىر. ورىستٸلدٸ كەڭٸستٸك قىسىمعا ۇشىراۋدا", – دەيدٸ پروپاگانديست.
ەزٸرلەگەن, قۋانىش "ۆيتسەن" سماعۇلوۆ
