Qoǵamnyń qazaqylanyp jatqany álige deiin imperiialyq ólshemmen oilaityn reseishil, pýtinshil sarapshylardyń shamyna tiiýde dep habarlaidy Dalanews.kz.
Saiasattanýshy Sergei Mardannyń aitýynsha Qazaqstandaǵy orystardy otanyna qaitarý kerek. Reseilik "Vzgliad" basylymynda "Vernite rýsskih!" atty maqala jariialaǵan sarapshy bul máselege Pýtinniń nazar aýdarýyn ótinipti.
Avtor Qazaqstannyń tájiribesine súiene otyryp, Qazaqstandaǵy orystardy elge qaitarý kerektigin qozǵaidy.
"Resei 30 jyl boiy óz baǵytyn taba almaýda. Keńes odaǵy ydyraýymen, Resei de bólshektelip qalǵandai. Iá, Qyrymmen bári túsinikti. Qalǵan jerler she? Odessa, Herson, Dnepropetrovsk? Bul endi Resei emes pe?
Soltústik Qazaqstandy qaida qaldyramyz? Kazaktardyń qalasy atanǵan Gýrev (Atyraýdy aityp tur, red.) she? Ony qalaisha umyt qaldyrdyq? Álde muny ýaqyttyń enshisine qaldyramyz ba?
Orta Aziia, sonyń ishinde Qazaqstanda ómir súretin milliondaǵan orysty nege umyttyq? Olar qorǵaýsyz, qorǵansyz qalmaýy kerek...", – deidi propagandist.
Onyń aitýynsha 1991 jyly kúlli álemge Qyzyl imperiia atty ataýmen áigili KSRO orys halqynyń erkinen tys ydyrap ketken. Orystar KSRO ydyraǵanymen qarym-qatynas jasaýǵa shekteý bolmaidy, shekara ashyq bolady dep oilaǵan-mys.
"Alaida ýaqyt óte kele, óz enshisin alyp, odaqtan ketken memleketter bizge sýi bastady. Orystar Qazaqstanda bótenniń kúiin keshýde. Shette júrgen qandastardy qaitaratyn kez keldi.
Keibireýler KSRO-ny nemese Resei imperiiasyn qaita qurý týraly aitýda. Biraq ózimizge shynaiy turǵyda qaraiyqshy: burynǵy imperiiany qalpyna keltirerlik qaýqarymyz joq! Nege?
Sebebi, azbyz! Orys halqy dál qazir bir demografiialyq daǵdarysta.
Jerimiz jartylai bos jatyr. Sol úshin de basqa elde júrgen qany bir, jany bir jerlesterdiń qoldaýy ári kúshi kerek" dep, ulanǵaiyr aýmaqqa ie bolý úshin Qazaqstandaǵy orystardy Reseige shaqyrýdy úndepti.
Sarapshynyń aitýynsha alys-jaqyndaǵy orysty atajurtyna qaitarý úshin Qazaqstannyń tájiribesine júginý qajet. Sebebi reseilik tólqujat alǵysy keletin qazaqstandyq orystar biýrokratiianyń birneshe satysynan ótýge májbúr.
"Atajurtyna oralǵysy bar orys Reseidiń azamattyǵyn alý úshin nelikten qiyndyqtarǵa tap bolýy kerek. Qany orys pa, nege birden berilmeidi? Kreml Qazaqstannyń ádis-tásilinen úlgi alýy tiis.
Orta Aziiadaǵy, onyń ishinde Qazaqstandaǵy orystardy elge shaqyrmasaq erteń qatarymyz seldirep qalady. Bul memleketti, ultty saqtaý úshin asa qajet" deidi Mardanov.
...
Saiasattanýshynyń pikirinshe qazaq halqy Qazaqstandy gúldendirip, órkenietti kórsetken orys halqyna alǵys aitýy qajet.
"Qazaqstandaǵy ultshyldar stalindik deportatsiiany ulttyq tragediia dep sanaidy. Biraq Orta Aziianyń shólderin gúldengen baqqa ainaldyryp, qala salýdy úiretken orystarǵa alǵys aitýdy umytyp ketedi.
Osy eldiń Bilim ministrligi mektepterde oqýshylarǵa Reseidiń qanaýshy, otarlaýshy ekenin jáne júzdegen jyldar boiy orys qamytynyń astynda ómir súrgenin úiretýde. Biz buǵan da kóndik. Bizdi jek kóretin, bizden qaimyǵatyn elden "baýyrlastyq" qarym-qatynasty kútýdi doǵarǵanymyz jón!
Tarihta ortaq dúniemiz bar ekenin, Reseidiń órkeniet alyp kelgenin, al orys tili - eýropalyq mádeniettiń tili ekenin aityp, endigi jerde eshkimge eshteńeni dáleldeýdiń qajeti joq.
Dál qazir Qazaqstandaǵy orystardy bir shańyraqtyń astyna toptastyrý mańyzdy. Óitkeni olardyń órisi tarylyp jatyr. Orystildi keńistik qysymǵa ushyraýda", – deidi propagandist.
Ázirlegen, Qýanysh "Vitsen" Smaǵulov
