قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى (قدكبق) ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان بانكتەردٸڭ سالىمشىلارىنا قاتىستى ماڭىزدى اقپاراتپەن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەگەر بانك ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان بولسا, زاڭ بويىنشا دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورىنان بٸر جىل بويىندا بانك سالىمشىلارى نەمەسە بانك كارتاسىن ۇستاۋشىلار ٶتەماقى الا الادى. الايدا, ەگەر وسى شەكتٸ مەرزٸمنەن كەشٸگٸپ, تۇتىنۋشى بانكتەگٸ جيناعىن الىپ ٷلگەرمەگەن جاعدايدا نە بولادى?.. قور ماماندارىنىڭ جاۋابى تٶمەندەگٸدەي.
"بٷگٸنگە دەيٸن تاراتىلاتىن توعىز بانكتٸڭ سالىمشىلارى ەلٸ دە تٶلەم الۋعا ٶتٸنٸش بەرە الادى", - دەيدٸ قدكبق باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ەگەر بانك ليتسەنزييادان ايىرىلعان بولسا, قدكبق 35 جۇمىس كٷنٸنەن كەشٸكتٸرمەي سالىمشىلارعا ٶتەماقى تٶلەۋدٸ باستايدى. تٶلەم اگەنت-بانك ارقىلى بٸر جىل بويىندا جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل فۋنكتسييا تاراتىلاتىن بانك سالىمشىلارىنىڭ ٶتٸنٸشتەرٸن قابىلداۋ جەنە قدكبق-دان ٶتەماقى تٶلەۋ ٷشٸن قولدانىستاعى ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ بٸرٸنە بەرٸلەدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا توعىز بانك, ونىڭ ٸشٸندە Tengri Bank, Capital Bank Kazakhstan, Asia Credit Bank, استانا بانكٸ دە تاراتىلىپ جاتىر. ولاردىڭ ەرقايسىسىنىڭ سالىمشىلارىنا تٶلەۋٸ تيٸس تٶلەمدەر مەرزٸمٸ اياقتالدى جەنە تالاپ ەتٸلمەگەن ٶتەم سومالارى سالىمشىلاردىڭ بجزق-داعى جەكە زەينەتاقى شوتتارىنا اۋدارىلدى. الايدا, سالىمشىنىڭ ۋاقىتىندا تٶلەم الۋعا ٶتٸنٸش بەرە الماۋىنا قاتىستى دەلەلدٸ سەبەبٸ بولعان جاعدايدا, قدكبق بجزق-دان اقشانى قايتارىپ, ونى سالىمشى شوتىنا اۋدارىپ بەرە الادى.
ايتا كەتسەك, قدكبق 2022 جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ ەرٸكتٸ زەينەتاقى جارنالارى رەتٸندە سالىمشىلاردىڭ بجزق-داعى جەكە زەينەتاقى شوتتارىنا تالاپ ەتٸلمەگەن ٶتەم سومالارىن اۋدارا باستادى.
بٸرٸنشٸدەن, بجزق-عا اۋدارىلعان قاراجات زەينەتاقى جارنالارى سيياقتى تەرتٸپپەن ينۆەستيتسييالانادى ەرٸ ينۆەستيتسييالاۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس ەسەپتەلەدٸ, بۇل ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا سالىمشىلار ٷشٸن تيٸمدٸ.
ەكٸنشٸدەن, بۇل شەشٸم, تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, سالىمشىلار تالاپ ەتە بەرمەيتٸن شاعىن سومالار مەسەلەسٸن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەرينە, بجزق-دا اۋدارىلعان سومالارعا سالىق سالىنبايدى.
ەرٸكتٸ زەينەتاقى جارنالارىن اۋداراتىن شوتتار بولماعان جاعدايدا بجزق-دا ول اۆتوماتتى تٷردە اشىلاتىنى ناقتىلانادى. بۇل رەتتە جارنالار جسن جەنە ٶزگە دە سەيكەستەندٸرۋ دەرەكتەرٸ بجزق بازاسىنداعى دەرەكتەرگە سەيكەس كەلەتٸن سالىمشىلارعا عانا اۋدارىلادى, ەيتپەسە زەينەتاقى قورى بۇل تٶلەمدەردٸ ەسەپكە الۋدان باس تارتادى. وسىنداي سالىمشىلاردىڭ كەشٸگٸپ جەتكەن ٶتٸنٸشتەرٸن دەلەلدٸ سەبەپتەر بولعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى قارايدى.
سونىمەن, تٶلەم مەرزٸمٸ اياقتالعاننان كەيٸن تاراپ كەتكەن بانك شوتىنداعى اقشانى قالاي الۋعا بولادى?
ەگەر ٶتەماقى تٶلەۋ مەرزٸمٸنەن كەشٸگۋدٸڭ دەلەلدٸ سەبەپتەرٸ بولسا, اقشانىڭ قايتارىلۋى مٷمكٸن. دەلەلدٸ سەبەپتەر تٸزبەسٸ زاڭنامالىق دەڭگەيدە ايقىندالادى, وعان مىنالار كٸرەدٸ:
- سالىمشىنىڭ ەسكەري قىزمەتكە قابىلدانۋى;
- سالىمشىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەردە بولۋى.
- سالىمشىنىڭ مۇراسىن قابىلداۋ جەنە مۇرانى الۋعا نەمەسە اشۋعا بايلانىستى باسقا دا سەبەپتەر.
- سالىمشىنىڭ باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا بولۋى.
- سوت بەلگٸلەگەن ٶزگە دە مەن-جايلار.
بۇلاردى راستاۋ ٷشٸن قانداي قۇجاتتار سۇرالادى:
- ەسكەري ەسەپكە الۋ قۇجاتتارى نەمەسە ەسكەري قىزمەتتٸ ٶتەپ جاتقانىن راستايتىن مەلٸمەتتەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ شەكارادان ٶتكەنٸ تۋرالى بەلگٸسٸ بار تٶلقۇجاتى نەمەسە ەلدەن تىس جەردە بولۋ فاكتٸسٸن راستايتىن ٶزگە دە قۇجاتتار;
- مۇرانى قابىلداۋ, مۇرانى الۋ نەمەسە اشۋ قۇجاتتارى, ونىڭ ٸشٸندە سوت اكتٸلەرٸ;
- سوت ٷكٸمٸن, جازاسىن ٶتەۋ نەمەسە جازادان بوساتۋ تۋرالى قۇجاتتى ۇسىنۋ قاجەت;
- سوت بەلگٸلەگەن ٶزگە دە مەن-جايلار تٶلەمنٸڭ بەلگٸلەنگەن مەرزٸمٸندە ارىز بەرۋگە كەدەرگٸ كەلتٸرگەن باسقا مەن-جايدىڭ تۋىنداۋىن انىقتايتىن سوت شەشٸمٸمەن راستالادى.
سونىمەن, بارلىق ٶتٸنٸشتەر قدكبق-دا جازباشا تٷردە قابىلدانادى. ٶتٸنٸشتٸ تولتىرۋ ٷلگٸسٸ اتالعان قوردىڭ رەسمي سايتىندا قولجەتٸمدٸ. قۇجاتتار توپتاماسىن ٶتٸنٸشپەن بٸرگە قدكبق-عا جەكەلەي تاپسىرۋ قاجەت: الماتى قالاسى, ەيتەكە بي كٶشەسٸ, 67, استانا قالاسى, عابدۋللين كٶشەسٸ, 18 ٷي.
