سوڭعى جىلدارى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جاڭا ساپالىق كەزەڭگە قادام باسىپ, جان-جاقتى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸك اياسىندا بەلسەندٸ دامىپ كەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ساۋدا-ەكونوميكا, مەدەنيەت, كٶلٸك-لوگيستيكا, سونداي-اق بٸلٸم مەن عىلىم سالالارىندا ىنتىماقتاستىق ايتارلىقتاي نىعايدى.
«قىتاي – بٸز ٷشٸن تاتۋ كٶرشٸ عانا ەمەس, جاقىن دوسىمىز ەرٸ ۋاقىت تەزٸنەن ٶتكەن سەنٸمدٸ سەرٸكتەسٸمٸز. بٸز ورتاق تاريحتىڭ, تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستاردىڭ جەنە ٶزارا قولداۋدىڭ مىزعىماس قۇندىلىقتارىنا سٷيەنە وتىرىپ, شىن مەنٸندە ٷلگٸ ەتەرلٸك مەملەكەتارالىق قاتىناستى جولعا قويدىق»,-دەگەن ەدٸ ٶز سٶزٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
بٸلٸم مەن عىلىم – قازاقستان – قىتاي قارىم-قاتىناسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ. جىل سايىن جٷزدەگەن قازاقستاندىق ستۋدەنت قىتاي ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە وقىسا, قىتايلىق جاستار دا ەلٸمٸزدٸڭ جەتەكشٸ جوعارى وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم الىپ جٷر. بۇل ٷردٸس جاستار اراسىنداعى مەدەني بايلانىستاردى نىعايتىپ, ەكٸ ەل اراسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸكتٸ ارتتىرىپ وتىر. دەرەكككە سٷيەنسەك, بيىل قىتاي ٷكٸمەتٸ قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر ٷشٸن 44 گرانت (باكالاۆر, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا) بٶلدٸ. تەلٸمگەرلەر ەكٸ ەل اراسىنداعى كەلٸسٸم بويىنشا تەگٸن وقيدى. ولارعا وقۋ بارىسىندا بارلىق قاجەتتٸ جاعدايلار جاسالعان: جاتاقحانادان تەگٸن ورىن بەرٸلەدٸ, سونداي-اق مٸندەتتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋمەن قامتىلادى. بۇدان بٶلەك, قىتاي ٷكٸمەتٸ تاراپىنان شەكٸرتاقى تاعايىندالعان. باكالاۆرياتتا وقيتىندارعا اي سايىن 2500 قىتاي يۋانٸ, ماگيسترانتتارعا 3000 يۋان, ال دوكتورانتتارعا 3500 يۋان كٶلەمٸندە ستيپەندييا بەرٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, قازاقستان مەن قىتايدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ بٸرلەسكەن جوبالار مەن زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋدە. مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعى, جاسىل ەنەرگەتيكا, ٸت جەنە بيوتەحنولوگييا سالالارىندا سەرٸكتەستٸك جاندانىپ كەلەدٸ. قازاقستاندا كونفۋتسيي ينستيتۋتتارىنىڭ جۇمىسى كەڭەيٸپ, قىتاي تٸلٸنە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ وتىر. ال قىتايدا قازاق تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸن زەرتتەيتٸن ورتالىقتار جۇمىس ٸستەيدٸ.
«ٶتكەن جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسى سي تسزينپيننٸڭ قازاقستانعا جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارى ەكٸ ەل اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸ ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى وقيعا بولدى. ساپار اياسىندا 30-دان اسا قۇجاتقا قول قويىلىپ, بٸلٸم, عىلىم, مەدەنيەت, كٶلٸك-ترانزيت سالالارىنداعى ٶزارا بايلانىستاردى نىعايتۋ بويىنشا ماڭىزدى كەلٸسٸمدەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ. قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەكتٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, ەلٸمٸزدٸڭ بٸرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىندا قىتاي تٸلٸن وقىتۋعا ارنالعان ارنايى كافەدرالار قۇرىلىپ جاتىر. اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دە اشىلعان «قىتاي تٸلٸ جەنە قىتايتانۋ» كافەدراسى – وسى باعىتتاعى سەتتٸ باستامالاردىڭ بٸرٸ. بۇل باستاما قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستى نىعايتۋعا, سونداي-اق بولاشاق كەسٸبي كادرلاردى ساپالى دايارلاۋعا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسادى,-دەدٸ گۋلييا اليحانقىزى.
ەسكە سالساق, اباي اتىنداعى قازۇپۋ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸندە قىتاي تٸلٸ جەنە قىتايتانۋ كافەدراسى 2024 جىلدىڭ قاراشاسىندا اشىلعان بولاتىن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا كافەدرادا 300 ستۋدەنت بٸلٸم الىپ جاتىر.
«ستۋدەنتتەرٸمٸز قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن اكادەمييالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسى اياسىندا تىعىز بايلانىس ورناتقان. وسى باعدارلاما شەڭبەرٸندە 98 ستۋدەنت قحر ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە بٸلٸم الىپ, ٶزارا تەجٸريبە الماسىپ, تٸلدٸك قۇزىرەتتٸلٸگٸن ارتتىرىپ, تانىم كٶكجيەگٸن كەڭەيتتٸ. اكادەمييالىق ۇتقىرلىق نەتيجەسٸندە ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ قىتاي تٸلٸن مەڭگەرۋ دەڭگەيٸ ەدەۋٸر جاقساردى, بۇل ولاردىڭ كەسٸبي دامۋىنا زور ىقپال ەتتٸ. كافەدرا تٷلەكتەرٸ قىتاي جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸنٸڭ بٸلٸكتٸ مۇعالٸمدەرٸ رەتٸندە ەلٸمٸزدٸڭ تٷرلٸ بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸندە جەمٸستٸ ەڭبەك ەتٸپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە دە سۇرانىسقا يە ماماندار رەتٸندە تانىلادى دەگەن سەنٸم مول»,- دەدٸ گۋلييا اليحانقىزى.
بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىنداعى قازاق-قىتاي ەرٸپتەستٸگٸ – تۇراقتى دامۋ مەن ٶزارا تيٸمدٸ سەرٸكتەستٸكتٸڭ بەرٸك نەگٸزٸ. الداعى ۋاقىتتا بۇل بايلانىستار تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن يننوۆاتسييالار سالاسىندا جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
