جۋىردا حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى قازاقستان ميسسيياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەسەپ جارييالادى. قور ساراپشىلارى بىلتىر قاراشا ايىندا ەلگە كەلٸپ, ەكونوميكانىڭ قازٸرگٸ احۋالىن باعالاپ, نەگٸزگٸ ٷردٸستەرگە تالداۋ جاساعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
QZ Economy.تالداۋ تەلەگرام ارناسى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ قورىتىندىسىن جارييالادى. ونداعى مەلٸمەتكە سٷيەنسەك, قازاقستان ەكونوميكاسى وڭ سەرپٸن الىپ, ورنىقتى دامۋ جولىنا بەت العان.
ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ درايۆەرلەرٸ
حۆق دەرەگٸنشە, 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى جوعارى قارقىنمەن ٶسكەن. بۇل ٶسٸم ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ارتۋى, مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايۋى, مۇنايدان تىس سالالارداعى ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸك پەن ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ٸسكە اسۋى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. بۇعان قوسا, ىنتالاندىرۋشى فيسكالدىق ساياسات پەن مەملەكەتتٸك كەسٸپورىنداردىڭ ينۆەستيتسييالارى دا ماڭىزدى رٶل اتقارعان.
ەكونوميكانى قۇرىلىمدىق تۇرعىدا جاڭعىرتۋ, شيكٸزات ەكسپورتىنا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتىپ, ٶڭدەۋ سالاسىنا, لوگيستيكا مەن ينفراقۇرىلىمعا باسىمدىق بەرۋ ناقتى نەتيجە بەرە باستاعان. سونىڭ ايعاعى - 2025 جىلعى 6,5 پايىزدىق ەكونوميكالىق ٶسٸم.
قاي سالالار العا شىقتى?
• ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ – 6,4%
• كٶلٸك سالاسى – 20,4%
• قۇرىلىس – 15,9%
• ساۋدا – 8,9%
• اۋىل شارۋاشىلىعى – 5,9%
بۇل كٶرسەتكٸشتەر ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى دامىپ جاتقانىن جەنە ونىڭ قۇرىلىمىنىڭ كٷردەلەنە تٷسكەنٸن اڭعارتادى. مۇنداي ەكونوميكا سىرتقى كٷيزەلٸستەرگە ەلدەقايدا تٶزٸمدٸ كەلەدٸ.
قارجىلاي تۇراقتىلىق پەن رەزەرۆتەر
حۆق قازاقستاننىڭ فيسكالدىق جەنە سىرتقى رەزەرۆتەرٸن جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە دەپ باعالايدى. سونىمەن قاتار بانك سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعى دا اتاپ ٶتٸلگەن. قازٸرگٸ تاڭدا التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرٸ مەن ۇلتتىق قور اكتيۆتەرٸنٸڭ جيىنتىق كٶلەمٸ 125 ملرد اقش دوللارىنا جەتكەن. بۇل ەلدٸڭ قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٷشەيتٸپ, جاھاندىق داعدارىستار جاعدايىندا «قورعانىش جاستىق» قىزمەتٸن اتقارادى.
ينفلياتسييامەن كٷرەس: دۇرىس باعىت
قور ساراپشىلارى ينفلياتسييانى تٶمەندەتۋگە باعىتتالعان ساياساتتى دا وڭ باعالاپ وتىر. بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ارتتىرۋ, ارتىق ٶتٸمدٸلٸكتٸ شەكتەۋ, ٷكٸمەت, ۇلتتىق بانك جەنە قارجى نارىعىن رەتتەۋ ورگاندارىنىڭ بٸرلەسكەن ٸس-قيمىلى ينفلياتسييانى ماقساتتى دەڭگەيگە 10 پايىزدان تٶمەن كٶرسەتكٸشكە جاقىنداتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇل كٷردەلٸ ەرٸ ۇزاق پروتسەسس بولعانىمەن, ونىڭ قاجەتتٸلٸگٸ كٷمەن تۋدىرمايدى. ەسٸرەسە, ازىق-تٷلٸك پەن كٷندەلٸكتٸ تۇتىنۋ تاۋارلارىن ٶندٸرەتٸن جاڭا كەسٸپورىنداردى قولداۋ ينفلياتسييالىق قىسىمدى ازايتۋدىڭ ماڭىزدى تەتٸگٸ سانالادى.
ۇسىنىستار مەن تەۋەكەلدەر
سونىمەن قاتار حۆق ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ ٷشٸن قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى جەدەلدەتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتەدٸ. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت ٷلەسٸن قىسقارتۋ, جەكە سەكتور مەن قارجى نارىعىن دامىتۋ, ٸسكەرلٸك كليمات پەن كورپوراتيۆتٸك باسقارۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ۇسىنىلادى.
ەرينە, تەۋەكەلدەر دە جوق ەمەس: نەگٸزگٸ ساۋدا سەرٸكتەستەرٸندەگٸ ٶسٸمنٸڭ باياۋلاۋى, گەوساياسي بەلگٸسٸزدٸك, مۇناي باعاسىنىڭ قۇبىلۋى. سوعان قاراماستان, حالىقارالىق ساراپشىلار 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ 6,2 پايىزعا دەيٸن جەدەلدەۋٸ مٷمكٸن دەپ بولجايدى.
تٷيٸن
بۇل باعالاۋلار قازاقستان ٷشٸن جاڭالىق ەمەس. رەفورمالار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر, ينفلياتسييامەن كٷرەس اشىق ەرٸ جٷيەلٸ تٷردە ٸسكە اسۋدا, تەۋەكەلدەر دە جاسىرىلماي ايتىلادى. ەڭ باستىسى - ەل ەكونوميكاسىنداعى وڭ ٶزگەرٸستەردٸ تەك ٸشكٸ اۋديتورييا عانا ەمەس, تەۋەلسٸز حالىقارالىق ساراپشىلار دا مويىنداپ وتىر.
