جۋىردا حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى قازاقستان ميسسياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەسەپ جاريالادى. قور ساراپشىلارى بىلتىر قاراشا ايىندا ەلگە كەلىپ، ەكونوميكانىڭ قازىرگى احۋالىن باعالاپ، نەگىزگى ۇردىستەرگە تالداۋ جاساعان، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
QZ Economy.تالداۋ تەلەگرام ارناسى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ قورىتىندىسىن جاريالادى. ونداعى مالىمەتكە سۇيەنسەك، قازاقستان ەكونوميكاسى وڭ سەرپىن الىپ، ورنىقتى دامۋ جولىنا بەت العان.
ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرى
حۆق دەرەگىنشە، 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى جوعارى قارقىنمەن وسكەن. بۇل ءوسىم ىشكى سۇرانىستىڭ ارتۋى، مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋى، مۇنايدان تىس سالالارداعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىك پەن ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ىسكە اسۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇعان قوسا، ىنتالاندىرۋشى فيسكالدىق ساياسات پەن مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ ينۆەستيسيالارى دا ماڭىزدى ءرول اتقارعان.
ەكونوميكانى قۇرىلىمدىق تۇرعىدا جاڭعىرتۋ، شيكىزات ەكسپورتىنا تاۋەلدىلىكتى ازايتىپ، وڭدەۋ سالاسىنا، لوگيستيكا مەن ينفراقۇرىلىمعا باسىمدىق بەرۋ ناقتى ناتيجە بەرە باستاعان. سونىڭ ايعاعى - 2025 جىلعى 6،5 پايىزدىق ەكونوميكالىق ءوسىم.
قاي سالالار العا شىقتى؟
• وڭدەۋ ونەركاسىبى – 6،4%
• كولىك سالاسى – 20،4%
• قۇرىلىس – 15،9%
• ساۋدا – 8،9%
• اۋىل شارۋاشىلىعى – 5،9%
بۇل كورسەتكىشتەر ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى دامىپ جاتقانىن جانە ونىڭ قۇرىلىمىنىڭ كۇردەلەنە تۇسكەنىن اڭعارتادى. مۇنداي ەكونوميكا سىرتقى كۇيزەلىستەرگە الدەقايدا ءتوزىمدى كەلەدى.
قارجىلاي تۇراقتىلىق پەن رەزەرۆتەر
حۆق قازاقستاننىڭ فيسكالدىق جانە سىرتقى رەزەرۆتەرىن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە دەپ باعالايدى. سونىمەن قاتار بانك سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعى دا اتاپ وتىلگەن. قازىرگى تاڭدا التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى مەن ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىنىڭ جيىنتىق كولەمى 125 ملرد اقش دوللارىنا جەتكەن. بۇل ەلدىڭ قارجىلىق قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتىپ، جاھاندىق داعدارىستار جاعدايىندا «قورعانىش جاستىق» قىزمەتىن اتقارادى.
ينفلياسيامەن كۇرەس: دۇرىس باعىت
قور ساراپشىلارى ينفلياسيانى تومەندەتۋگە باعىتتالعان ساياساتتى دا وڭ باعالاپ وتىر. بازالىق مولشەرلەمەنى ارتتىرۋ، ارتىق وتىمدىلىكتى شەكتەۋ، ۇكىمەت، ۇلتتىق بانك جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ ورگاندارىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىلى ينفلياسيانى ماقساتتى دەڭگەيگە 10 پايىزدان تومەن كورسەتكىشكە جاقىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل كۇردەلى ءارى ۇزاق پروسەسس بولعانىمەن، ونىڭ قاجەتتىلىگى كۇمان تۋدىرمايدى. اسىرەسە، ازىق-تۇلىك پەن كۇندەلىكتى تۇتىنۋ تاۋارلارىن وندىرەتىن جاڭا كاسىپورىنداردى قولداۋ ينفلياسيالىق قىسىمدى ازايتۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى سانالادى.
ۇسىنىستار مەن تاۋەكەلدەر
سونىمەن قاتار حۆق ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى جەدەلدەتۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتەدى. اتاپ ايتقاندا، مەملەكەت ۇلەسىن قىسقارتۋ، جەكە سەكتور مەن قارجى نارىعىن دامىتۋ، ىسكەرلىك كليمات پەن كورپوراتيۆتىك باسقارۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ۇسىنىلادى.
ارينە، تاۋەكەلدەر دە جوق ەمەس: نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەستەرىندەگى ءوسىمنىڭ باياۋلاۋى، گەوساياسي بەلگىسىزدىك، مۇناي باعاسىنىڭ قۇبىلۋى. سوعان قاراماستان، حالىقارالىق ساراپشىلار 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى 6،2 پايىزعا دەيىن جەدەلدەۋى مۇمكىن دەپ بولجايدى.
ءتۇيىن
بۇل باعالاۋلار قازاقستان ءۇشىن جاڭالىق ەمەس. رەفورمالار جۇرگىزىلىپ جاتىر، ينفلياسيامەن كۇرەس اشىق ءارى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسۋدا، تاۋەكەلدەر دە جاسىرىلماي ايتىلادى. ەڭ باستىسى - ەل ەكونوميكاسىنداعى وڭ وزگەرىستەردى تەك ىشكى اۋديتوريا عانا ەمەس، تاۋەلسىز حالىقارالىق ساراپشىلار دا مويىنداپ وتىر.
