Chevron مۇناي-گاز الپاۋىتى كاسپيي مۇناي قۇبىرى جٷيەسٸنٸڭ نوۆوروسسييسكٸدەگٸ مۇنايدى سىرتقا شىعارىپ قۇيۋ قوندىرعىسىنىڭ (ۆپۋ) جارىلۋىنا قاتىستى جەدەل تٷردە جابىق كونسۋلتاتسييالار ٶتكٸزە باستادى. شەۆرون 50 پايىز ٷلەسٸن ۇستاپ وتىرعان «تەڭٸزشەۆرويل» بٸرٸككەن كەسٸپورىنىنىڭ مۇناي ەكسپورتى بويىنشا جىلدىق جوسپارى بٸرشاما ورىندالماي قالۋ قاۋپٸ بار دەيدٸ, DALA INSIDE دەرەككٶزٸ.
بٷگٸن كتك ەكسپورت بويىنشا جۇمىسىن تولىق توقتاتتى. ال تشو جەر استىنان شىعىپ جاتقان مۇنايدى قوسىمشا رەزەرۆۋارىنا قۇيا تۇرۋعا مەجبٷر.
ەندٸ 2026 جىلعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ جاعدايى مٷلدە بۇلىڭعىر. كٶلەمنٸڭ بٸرازىن ترانسكاسپييلٸك اقتاۋ-باكۋ باعىتىنا اۋىستىرۋ مەسەلەنٸ شەشپەيدٸ, ول بار بولسا 10 ميلليون توننانى جابا الادى جەنە تاسىمالداۋ قۇنىن ٷش ەسەگە ارتتىرماق. سول ٷشٸن Chevron-Exxon دۆۋيمۆيراتىنىڭ لوببيٸ كاپيتولييگە جاقىن سەناتورلار ارقىلى كيەۆكە ەسكەرتۋ جاساۋدى دۇرىس دەپ شەشتٸ.
«ۋكراينا پرەزيدەنتٸ زەلەنسكييدٸڭ وفيسٸنەن ەندٸ كتك ينفراقۇرىلىمىنا تيٸسپەيمٸز دەگەن بەيرەسمي گارانتييا سۇراتىلماق. Chevron مەن Exxon باسشىلارى قالاي بولعاندا دا وسى اپتادا ترامپپەن جٷزدەسۋگە نەمەسە تەلەفونمەن تٸلدەسۋگە تىرىسىپ باعادى. سەناتورلاردى, جالپى كونگرەستٸ بارىنشا وسى پروتسەسكە ارالاستىرۋ جوسپارلانعان. قازاقستان ٶز تاراپىنان شەۆروننىڭ بۇل باستاماسىن قولداپ وتىر. بەيرەسمي كٶمەكتەسەتٸنٸ انىق. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, ۆاشينگتون كيەۆكە «ەندٸ كتك قۇبىرىنا تيٸسپە» دەگەن قاتاڭ سيگنال بەرۋ تيٸس. لوببيستەر وسىنى كٶزدەپ وتىر», - دەيلٸ, دەرەككٶز.
كيەۆ ۆاشينگتوندى تىڭداي ما? كتك-عا شابۋىل ەڭ الدىمەن رەسەيدٸڭ قۋاتىن ازايتۋ ەمەس, باتىس كاپيتالىنا جاسالعان سيگنالدى قىسىم ەكەنٸ انىق. بولاشاق بەيبٸتشٸلٸك كەلٸسٸمٸندە كيەۆتٸڭ ٶز پوزيتسيياسىن جاقسارتۋ جولىنداعى ەڭ تيٸمدٸ رىچاگى وسى كتك قۇبىرى. ەگەر اقش بەيبٸت كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ۋكراينانىڭ پوزيتسيياسىن قولداماسا, وندا امەريكان مۇناي كومپانييالارىنىڭ ەكسپورتى زارداپ شەگەدٸ دەگەن ەمەۋرٸن. ونى ۆاشينگتون دا, بريۋسسەل دە جاقسى تٷسٸندٸ. ەندٸگٸ دوپ ترامپتىڭ قولىندا.
بۇل جولى ۋكراينا كاميكادزە كاتەر ارقىلى نىسانالى سوققى جاساپ, ٷش ۆپۋ-دىڭ بٸرٸن جەنە ەڭ قۋاتتى, جۇمىس جاساپ تۇرعان ۆپۋ-2 قۇرىلعىسىن جارىپ جٸبەردٸ. ەندٸ كتك-نىڭ تانكەرلەرگە مۇناي قۇيۋ ينفراقۇرىلىمىندا تەك ەكٸ ۆپۋ عانا قالىپ وتىر. ونىڭ بٸرٸ, ۆپۋ-3 كٸشكەنتاي جەنە توقتاماي جۇمىس ٸستەگەن جاعدايدا جىلىنا 36 ميلليون توننا عانا مۇنايدى تانكەرگە قۇيا الادى. ۆپۋ-1 ۇزاق ۋاقىت جٶندەۋدە تۇردى. ەندٸ ەكسپورتتىڭ كٷندەلٸكتٸ كٶلەمٸنە شىعۋ ٷشٸن ونى تەز ارادا ٸسكە قوسۋ قاجەت.
كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى ۆپۋ-1 جەنە ۆپۋ-2 قۇرىلعىلارىن كەلەسى جىلى جاڭارتۋدى جوسپارلاپ وتىرعان. بۇل قۇرىلعىلار قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸندەگٸ Drydocks World Dubai كەمە جٶندەۋ زاۋىتىندا جاسالىپ جاتىر. قازٸر بۋيدىڭ قوندىرماسىنىڭ ٸشٸنە كابەل تٶسەۋ جەنە گەرمەتيزاتسييالاۋ, ليۋك قاقپاقتارىن كەلتٸرۋ مەن دەنەكەرلەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. سونداي-اق ٶندٸرۋشٸ سۋاستى قۇبىر جەلٸلەرٸنٸڭ سوڭعى مانيفولدتارىنا ارنالعان قۇبىرلاردى سىناقتان ٶتكٸزۋدٸ اياقتادى. كتك-نىڭ قولدانىستاعى ۆپۋ-لارىن موناكودا ورنالاسقان IMODCO كومپانيياسى جاساعان ەدٸ. ولار 2001 جىلى پايدالانۋعا بەرٸلٸپ, ٸسكە قوسىلدى. ال قوسالقى ۆپۋ-3 2014 جىلى پايدا بولدى. ەندٸ كتك ٷشٸن جاڭا ۆپۋ-لاردى قوندىرۋ قيىن بولادى. ول ٷشٸن سوعىس اياقتالۋى تيٸس نەمەسە ۋكراينا كتك ينفراقۇرىلىمىنا سوققا جاسامايمىن دەگەن گارانتييا بەرۋٸ كەرەك. قازٸر مۇنىڭ ەكەۋٸ دە جوق.