2025 جىلى پروكۋرورلار مەملەكەت مۇددەسىن قورعاۋ اياسىندا 1 تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجاتتىڭ بيۋدجەتكە قايتارىلۋىن قامتاماسىز ەتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل تۋرالى باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ X (بۇرىنعى Twitter) الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا جازدى. ونىڭ مالىمەتىنشە، مەملەكەتتىك قاراجاتتى جۇمساۋ، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ، تابيعاتتى قورعاۋ جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ، جەردى ۇتىمدى پايدالانۋ سالالارىندا 470 ملرد تەڭگەگە جۋىق اقشا مەن مۇلىك مەملەكەت پايداسىنا ءوندىرىپ الىنعان.
باس پروكۋراتۋرا قارجى جانە ادىلەت مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ، مەملەكەتتىك مۇلىكتى باسقارۋدىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ بارىسىندا ءۇش جىلدان استام ۋاقىت بويى بيۋدجەتكە اۋدارىلماي، ەسەپشوتتاردا «قاتىپ» تۇرعان 193 ملرد تەڭگە ديۆيدەندتى وندىرۋگە قول جەتكىزگەن.
سونداي-اق باس پروكۋروردىڭ دەرەگىنشە، مەملەكەت مەنشىگىنە الاتاۋ بوكتەرىندەگى، كاسپيي جاعالاۋىنداعى، بۋراباي ۇلتتىق پاركىندەگى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى، سونىڭ ىشىندە قوعامدىق جايىلىمدار رەتىندە پايدالانىلۋى ءتيىس 800 مىڭ گەكتار جەر قايتارىلعان. بۇل القاپتار جىلدار بويى ماقساتسىز پايدالانىلعان.
«سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىرقاتار وڭىرلەردە جايىلىم تاپشىلىعى ماسەلەسى ءىس جۇزىندە شەشىلدى – پروكۋرورلار اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا جايىلىمعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتتى. پرەزيدەنت بەكىتكەن ىشكى ساياسات قاعيداتتارى مەن “تازا قازاقستان” تۇجىرىمداماسى اياسىندا تابيعات پايدالانۋشىلار كەلتىرگەن **25 ملرد تەڭگە ەكولوگيالىق زالال وتەلدى»، – دەدى بەرىك اسىلوۆ.
سيفرلىق تەحنولوگيالار، عارىشتىق مونيتورينگ جانە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن پايدالانۋ ارقىلى پروكۋرورلار ەكولوگتارمەن بىرگە 3،8 مىڭنان استام زاڭسىز قوقىس ورنىن جويعان. پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىلەرى نەگىزىندە قۇرىلىس سالۋشىلار 300 مىڭنان استام جاڭا جاسىل جەلەك وتىرعىزعان.
«پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى جارلىعىن ورىنداۋ اياسىندا پروكۋرورلار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شىعىستارىن وڭتايلاندىرىپ، 255 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى ارتىق ءارى نەگىزسىز شىعىنداردىڭ الدىن الدى. بۇل تۇتاس ءبىر ءوڭىردىڭ جىلدىق بيۋدجەتىنە پارا-پار. مىسالى، پاۆلودار مەن اتىراۋدا جەرگىلىكتى بيلىك ارنايى تەحنيكانى جانە پاتەرلەردى نارىقتاعى باعاسىنان ءۇش ەسە قىمباتقا ساتىپ الماق بولعان. پروكۋرورلار بۇل ساتىپ الۋلاردى توقتاتىپ، قاراجاتتى الەۋمەتتىك قاجەتتەر مەن ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا باعىتتادى»، – دەدى باس پروكۋرور.
پروكۋرورلاردىڭ وتىنىشتەرى مەن نارازىلىقتارى بويىنشا 300-دەن استام ازاماتتىق جانە اكىمشىلىك ءىس قايتا قارالىپ، ونىڭ ىشىندە 22 ملرد تەڭگە مەملەكەت پايداسىنا وندىرىلگەن.
«مىسالى، مەنىڭ نارازىلىعىم بويىنشا مەملەكەتتەن ەكى جەكە كومپانيانىڭ نەسيەلىك بەرەشەگىنە بايلانىستى 1،2 ملرد تەڭگە ءوندىرىپ الۋ تۋرالى شەشىمنىڭ كۇشى جويىلدى. ال كەرىسىنشە، تاعى ءبىر نارازىلىعىمنىڭ ناتيجەسىندە ورىندالماعان قارۋ-جاراق جوندەۋ جۇمىستارى ءۇشىن 800 ملن تەڭگە مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسىنا ءوندىرىلدى»، – دەپ ناقتىلادى بەرىك اسىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، قوعام مەن مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرىن قورعاۋداعى پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ تيىمدىلىگى سيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكتتى ەنگىزۋ ارقىلى ارتىپ كەلەدى.
