Freedom Inside '26

قازاقستان بيۋدجەتٸنە 1 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى قايتارىلدى

قازاقستان بيۋدجەتٸنە 1 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى قايتارىلدى
فوتو: kgd.gov.kz

2025 جىلى پروكۋرورلار مەملەكەت مٷددەسٸن قورعاۋ اياسىندا 1 تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجاتتىڭ بيۋدجەتكە قايتارىلۋىن قامتاماسىز ەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

بۇل تۋرالى باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆ X (بۇرىنعى Twitter) ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸندەگٸ پاراقشاسىندا جازدى. ونىڭ مەلٸمەتٸنشە, مەملەكەتتٸك قاراجاتتى جۇمساۋ, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ, تابيعاتتى قورعاۋ جەنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ, جەردٸ ۇتىمدى پايدالانۋ سالالارىندا 470 ملرد تەڭگەگە جۋىق اقشا مەن مٷلٸك مەملەكەت پايداسىنا ٶندٸرٸپ الىنعان.

باس پروكۋراتۋرا قارجى جەنە ەدٸلەت مينيسترلٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, مەملەكەتتٸك مٷلٸكتٸ باسقارۋدىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ بارىسىندا ٷش جىلدان استام ۋاقىت بويى بيۋدجەتكە اۋدارىلماي, ەسەپشوتتاردا «قاتىپ» تۇرعان 193 ملرد تەڭگە ديۆيدەندتٸ ٶندٸرۋگە قول جەتكٸزگەن.

سونداي-اق باس پروكۋروردىڭ دەرەگٸنشە, مەملەكەت مەنشٸگٸنە الاتاۋ بٶكتەرٸندەگٸ, كاسپيي جاعالاۋىنداعى, بۋراباي ۇلتتىق پاركٸندەگٸ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى, سونىڭ ٸشٸندە قوعامدىق جايىلىمدار رەتٸندە پايدالانىلۋى تيٸس 800 مىڭ گەكتار جەر قايتارىلعان. بۇل القاپتار جىلدار بويى ماقساتسىز پايدالانىلعان.

«سونىڭ نەتيجەسٸندە بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە جايىلىم تاپشىلىعى مەسەلەسٸ ٸس جٷزٸندە شەشٸلدٸ – پروكۋرورلار اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا جايىلىمعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتتٸ. پرەزيدەنت بەكٸتكەن ٸشكٸ ساياسات قاعيداتتارى مەن “تازا قازاقستان” تۇجىرىمداماسى اياسىندا تابيعات پايدالانۋشىلار كەلتٸرگەن **25 ملرد تەڭگە ەكولوگييالىق زالال ٶتەلدٸ», – دەدٸ بەرٸك اسىلوۆ.

تسيفرلىق تەحنولوگييالار, عارىشتىق مونيتورينگ جەنە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرٸن پايدالانۋ ارقىلى پروكۋرورلار ەكولوگتارمەن بٸرگە 3,8 مىڭنان استام زاڭسىز قوقىس ورنىن جويعان. پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتٸلەرٸ نەگٸزٸندە قۇرىلىس سالۋشىلار 300 مىڭنان استام جاڭا جاسىل جەلەك وتىرعىزعان.

«پرەزيدەنتتٸڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ تۋرالى جارلىعىن ورىنداۋ اياسىندا پروكۋرورلار جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ شىعىستارىن وڭتايلاندىرىپ, 255 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ ارتىق ەرٸ نەگٸزسٸز شىعىنداردىڭ الدىن الدى. بۇل تۇتاس بٸر ٶڭٸردٸڭ جىلدىق بيۋدجەتٸنە پارا-پار. مىسالى, پاۆلودار مەن اتىراۋدا جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ارنايى تەحنيكانى جەنە پەتەرلەردٸ نارىقتاعى باعاسىنان ٷش ەسە قىمباتقا ساتىپ الماق بولعان. پروكۋرورلار بۇل ساتىپ الۋلاردى توقتاتىپ, قاراجاتتى ەلەۋمەتتٸك قاجەتتەر مەن ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا باعىتتادى», – دەدٸ باس پروكۋرور.

پروكۋرورلاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸ مەن نارازىلىقتارى بويىنشا 300-دەن استام ازاماتتىق جەنە ەكٸمشٸلٸك ٸس قايتا قارالىپ, ونىڭ ٸشٸندە 22 ملرد تەڭگە مەملەكەت پايداسىنا ٶندٸرٸلگەن.

«مىسالى, مەنٸڭ نارازىلىعىم بويىنشا مەملەكەتتەن ەكٸ جەكە كومپانييانىڭ نەسيەلٸك بەرەشەگٸنە بايلانىستى 1,2 ملرد تەڭگە ٶندٸرٸپ الۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸ جويىلدى. ال كەرٸسٸنشە, تاعى بٸر نارازىلىعىمنىڭ نەتيجەسٸندە ورىندالماعان قارۋ-جاراق جٶندەۋ جۇمىستارى ٷشٸن 800 ملن تەڭگە مەملەكەتتٸك قورعانىس تاپسىرىسىنا ٶندٸرٸلدٸ», – دەپ ناقتىلادى بەرٸك اسىلوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, قوعام مەن مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكالىق مٷددەلەرٸن قورعاۋداعى پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸ تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن جاساندى ينتەللەكتتٸ ەنگٸزۋ ارقىلى ارتىپ كەلەدٸ.