2026 جىلدىڭ قاڭتار-قىركٷيەك ايلارىندا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتٸنە ترانسفەرتتەردٸ ەسەپتەمەگەندە 20,2 ترلن تەڭگە كٸرٸس تٷسٸپ, بيۋدجەت شىعىستارى 26,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
2026 جىلعى 13 قازاندا ٷكٸمەت وتىرىسىندا قارجى مينيسترٸ مەدي تاكيەۆ مەملەكەتتٸك قارجىنىڭ توعىز ايداعى اتقارىلۋ قورىتىندىلارى تۋرالى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەسەپتٸ كەزەڭدە مەملەكەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەرٸن قارجىلاندىرۋ قامتاماسىز ەتٸلگەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ جوسپارلى كٶرسەتكٸشتەر دەڭگەيٸندە ورىندالعانىمەن, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸستەرٸ مەن شىعىستارى بويىنشا جوسپاردان اۋىتقۋلار تٸركەلگەن.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ 20,2 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ
قاڭتار-قىركٷيەك ايلارىندا ترانسفەرتتەردٸ ەسەپتەمەگەندە مەملەكەتتٸك بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ 20,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. جوسپار 98,5%-عا ورىندالدى. ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا كٸرٸستەر 16,3%-عا, ياعني 2,8 ترلن تەڭگەگە ٶستٸ.
سالىق تٷسٸمدەرٸ دە ارتقان. بىلتىرعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ولاردىڭ كٶلەمٸ 3 ترلن تەڭگەگە ۇلعايىپ, ٶسٸم قارقىنى 30,3%-دى قۇرادى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 2,7 ترلن تەڭگەگە ارتىپ, شامامەن 26%-عا ٶسكەن. قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, تٷسٸمدەردٸڭ ارتۋىنا ەكسپورتتىق تاۋارلاردىڭ ەلەمدٸك باعاسى, ساۋدا اينالىمىنىڭ ۇلعايۋى جەنە سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸنٸڭ ٶزگەرۋٸ ەسەر ەتكەن.
تاۋارلار, جۇمىستار مەن قىزمەتتەر اينالىمى شامامەن 14%-عا ٶسٸپ, 19,7 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ. سونىمەن قاتار مەملەكەت بيزنەسكە قوسىلعان قۇن سالىعىن قايتارۋدى جالعاستىردى. ەسەپتٸ كەزەڭدە كەسٸپكەرلەرگە 811,5 ملرد تەڭگە قايتارىلعان.
كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن ترانزيت كٶلەمٸ ارتتى
توعىز ايدا كەدەندٸك تٶلەمدەر كٶلەمٸ 706 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ, 3,9 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. ٷشٸنشٸ ەلدەرمەن تاۋار اينالىمى 14,3%-عا, ال ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرٸنەن يمپورت 11,5%-عا ارتقان.
سىرتقى ساۋدانىڭ ٶسۋٸمەن بٸرگە كەدەندٸك ترانزيت كٶلەمٸ دە كٶبەيگەن. قاڭتار-قىركٷيەك ايلارىندا 1,2 ملن ترانزيتتٸك دەكلاراتسييا رەسٸمدەلدٸ. بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 18%-عا كٶپ. جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ كٶلەمٸ 13%-عا ٶسٸپ, 19,4 ملن تونناعا جەتتٸ.
اۆتوموبيل ٶتكٸزۋ پۋنكتتەرٸ ارقىلى توعىز ايدا 1,5 ملن-عا جۋىق كٶلٸك قۇرالى تٸركەلگەن. بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 19,3%-عا نەمەسە 234,4 مىڭ كٶلٸككە ارتىق.
وسىعان بايلانىستى شەكارا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جەنە كەدەندٸك رەسٸمدەردٸ جەڭٸلدەتۋ باعىتىندا جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, كٸرٸستەر ٶسٸمٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ باعا مەن رەتتەۋشٸلٸك فاكتورلارعا بايلانىستى بولعاندىقتان, جىل سوڭىنا دەيٸن سالىق بازاسىن كەڭەيتۋگە جەنە سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرٸلەدٸ.
توعىز ٶڭٸردە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت جوسپارى ورىندالماعان
جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸستەرٸ توعىز ايدا 6,9 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, جوسپار 96,1%-عا ورىندالدى. ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كٸرٸستەر 125,6 ملرد تەڭگەگە ارتىپ, ٶسٸم قارقىنى 2%-دى قۇرادى.
سوعان قاراماستان, جوسپارلانعان كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزٸلمەگەندٸكتەن, بيۋدجەت كٸرٸستەرٸنٸڭ كەم تٷسۋ كٶلەمٸ 278,3 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. جالپى كٸرٸس جوسپارى توعىز ٶڭٸردە ورىندالماعان. ەلەۋلٸ اۋىتقۋلار اتىراۋ, پاۆلودار جەنە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا تٸركەلدٸ.
قارجى مينيسترٸ ەكٸمدٸكتەرگە جەرگٸلٸكتٸ كٸرٸس كٶزدەرٸنٸڭ ەلەۋەتٸن تولىق پايدالانۋدى تاپسىردى. ٶڭٸرلەر مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر ورگاندارىمەن بٸرلەسٸپ, جىل سوڭىنا دەيٸن بيۋدجەتكە قوسىمشا تٷسٸمدەردٸ قامتاماسىز ەتەتٸن ناقتى شارالار قابىلداۋى قاجەت.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەت شىعىستارى 26,2 ترلن تەڭگە بولدى
ەسەپتٸ كەزەڭدە مەملەكەتتٸك بيۋدجەت شىعىستارى 26,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, جوسپار 98%-عا ورىندالدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 19,6 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, جوسپاردىڭ 99,6%-ى يگەرٸلگەن. ونىڭ ٸشٸندە زەينەتاقىلار مەن جەردەماقىلار تٶلەۋگە 5,3 ترلن تەڭگە, ٶڭٸرلەردٸ قولداۋعا 4,4 ترلن تەڭگە, ال ناقتى سەكتوردى دامىتۋعا 2 ترلن تەڭگە باعىتتالعان.
جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ شىعىستارى 96,3%-عا ورىندالىپ, 11,9 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. يگەرٸلمەگەن قاراجات كٶلەمٸ 458,4 ملرد تەڭگەگە جەتكەن.
وسىعان بايلانىستى قارجى مينيسترٸ ەكٸمدٸكتەر مەن بيۋدجەتتٸك باعدارلامالار ەكٸمشٸلەرٸنٸڭ بيۋدجەتتە قاراستىرىلعان قاراجاتتى جىل سوڭىنا دەيٸن ۋاقىتىلى ەرٸ ساپالى يگەرۋٸن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار «جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەر تۋرالى» زاڭعا سەيكەس, كەلەسٸ جىلى ٶڭٸرلەرگە 1,2 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە ترانسفەرتتەر بٶلۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا قارجى بٶلٸندٸ
ارناۋلى مەملەكەتتٸك قور قاراجاتى ەسەبٸنەن جالپى قۇنى 617,7 ملرد تەڭگە بولاتىن 501 جوبانى ٸسكە اسىرۋ كٶزدەلگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا وسى جوبالار اياسىنداعى 351 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان.
ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ قورى ارقىلى جالپى قۇنى 1,5 ترلن تەڭگە بولاتىن 262 جوبانى جٷزەگە اسىرۋعا قاراجات بٶلٸنگەن.
قارجىلاندىرۋدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ قاتارىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى 41 جوباعا ارنالعان 344 ملرد تەڭگە, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ بۇرۋ سالاسىنداعى 55 جوباعا بٶلٸنگەن 283,4 ملرد تەڭگە بار. سونداي-اق كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىنداعى 48 جوباعا 369,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
قارجى مينيسترٸ بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ ناقتى نەتيجەگە اينالۋى ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سوندىقتان مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ەكٸمدٸكتەر قۇرىلىس جۇمىستارىن اياقتاپ, نىسانداردى ۋاقىتىلى پايدالانۋعا بەرۋگە باسا نازار اۋدارۋى قاجەت.
ەلەۋمەتتٸك سالاداعى تٶلەمدەرگە باقىلاۋ كٷشەيتٸلدٸ
ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەردٸ ۋاقىتىلى قارجىلاندىرۋمەن قاتار, تٶلەمدەردٸڭ زاڭدىلىعى مەن نەگٸزدٸلٸگٸن باقىلاۋ جۇمىستارى دا جالعاسىپ جاتىر.
ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قىزمەتٸندە مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸ ساتىپ الۋ مەن ولاردىڭ اقىسىن تٶلەۋگە باقىلاۋ كٷشەيتٸلگەن. Qalqan پلاتفورماسىندا مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ 57 باعىتى بويىنشا تٶلەم جاساۋ فۋنكتسيونالى ٸسكە قوسىلعان.
مونيتورينگ پەن الاياقتىققا قارسى باقىلاۋ شارالارىنىڭ نەتيجەسٸندە توعىز ايدا 23,4 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ قارجىلىق شىعىنداردىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك تۋعان.
جالپى ەسەپتٸ كەزەڭدە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا 1 ترلن 204,8 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن.
بٸلٸم بەرۋدٸ قارجىلاندىرۋ جٷيەسٸ دە تسيفرلىق فورماتقا كٶشٸرٸلٸپ جاتىر. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 6 634 مەكتەپ وسى جٷيەگە قوسىلعان. تەكسەرۋ تەتٸكتەرٸ جالعان تٸركەۋلەردٸ انىقتاۋعا جەنە ٶزگە دە زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. وسى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە 34 ملرد تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى ٷنەمدەلگەن.
بيىل قارجى ورتالىعى ارقىلى قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ 821 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. جىل سوڭىنا دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 1,6 ترلن تەڭگەگە جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇدان بٶلەك, تيٸستٸ مينيسترلٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا بٶلٸنەتٸن قاراجاتتى ولاردىڭ جۇمىس نەتيجەلەرٸمەن بايلانىستىراتىن ارنايى كٶرسەتكٸشتەر ەزٸرلەنٸپ جاتىر.
قورىتىندىلاي كەلە, قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋىنا مونيتورينگ جٷرگٸزٸپ, بيۋدجەتتە كٶزدەلگەن قاراجات شەگٸندە مٸندەتتەمەلەردٸڭ ۋاقىتىلى قارجىلاندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ جالعاستىرادى.
