21 جاستاعى الماتىلىق ەلينا ليۋ قازاق تٸلٸ تۋرالى ايتقان بەيەدەپ سٶزدەرٸ ٷشٸن ەكٸ جىلعا سوتتالدى. سوت ونى ۇلتارالىق ارازدىق تۋدىرعانى ٷشٸن كٸنەلٸ دەپ تاپتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
جۋرناليست ميحايل كوزاچكوۆتىڭ تەلەگرام-ارناسىنداعى اقپاراتقا سٷيەنسەك, وعان زاڭ تۇرعىسىنان قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 174-بابى بويىنشا جازا تاعايىندالعان.
“ەلينا ليۋ وسى جاسىنا دەيٸن كٶپ نەرسەگە قول جەتكٸزدٸ: دٷنيەگە بالا ەكەلدٸ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە تٸركەلدٸ, ەندٸ مٸنە تٷرمەدە وتىر. ول قىلمىستىق كودەكستٸڭ 174-بابى “ەلەۋمەتتiك, ۇلتتىق, رۋلىق, نەسiلدiك, تەكتٸك-توپتىق نەمەسە دiني الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا, ازاماتتاردىڭ ۇلتتىق ار-نامىسى مەن قادiر-قاسيەتiن نە دiني سەزiمدەرiن قورلاۋعا باعىتتالعان ەرەكەتٸ” ٷشٸن سوتتالدى”, - دەيدٸ ول.
بەلگٸلٸ بولعانداي, ٶتكەن جىلدىڭ كٷزٸندە ەلينا TikTok جەلٸسٸندە تٸكەلەي ەفير ٶتكٸزەدٸ. ونى مىڭعا جۋىق كٶرەرمەن تاماشالاعان. وسى سەتتە جازىلۋشىلاردىڭ بٸرٸ ونىڭ ۇلتى مەن دٸنٸن سۇراپ, مەملەكەتتٸك تٸلدە سٶيلەۋٸن تالاپ ەتەدٸ. ال جاس قىز بۇل سۇراققا دٶرەكٸ جاۋاپ بەرەدٸ.
“ول قازاق تٸلٸن ۇناتپايتىنىن ايتىپ, بۇل تٸلدە تەك “مەمبەتتەر” سٶيلەيتٸنٸن جەتكٸزگەن. سونداي-اق ول الماتىداعى اباي كٶشەسٸندەگٸ كەپتەلٸستەرگە اۋىلدان كەلگەندەردٸ كٸنەلٸ دەپ ايىپتاعان. قالا بەردٸ قالادا ەشكٸم قازاقشا سٶيلەمەيتٸنٸن باسا ايتىپ, جازىلۋشىسىنا ۇرىسقان”, - دەيدٸ جۋرناليست.
وسىلايشا, ليۋدٸڭ ەفيردەگٸ سٶزٸ ينتەرنەتتە تارالىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ باقىلايتىن جەدەل ۋەكٸل ونداعى الاۋىزدىق بەلگٸلەرٸن كٶرٸپ, ەسەپ جازعان.
ساراپشى ليۋ سٶزدەرٸندە قازاق ۇلتى ٶكٸلدەرٸنٸڭ ار-نامىسىنا قاتىستى قورلاۋ جەنە ۇلتتىق ارازدىق پەن الاۋىزدىقتى قوزدىرۋ بەلگٸلەرٸ بار ەكەنٸن العا تارتقان. ناقتىراق ايتساق, “قازاق ۇلتىنىڭ ٶكٸلدەرٸن كەمسٸتۋ” جەنە “قازاق ۇلتىنىڭ تٸلٸن مەنسٸنبەۋشٸلٸك” بار دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن.
سوتتا ليۋ ٶزٸنە جازىلۋشىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلمەگەننەن كەيٸن, قازاقستاننان كەتۋٸن تالاپ ەتٸپ “ارانداتۋشىلىققا بوي الدىرعانىن ايتقان”. ول كٸنەسٸن مويىنداماي, تەك جاعىمسىز پٸكٸر جازعانداردىڭ “نامىسىنا تيگٸسٸ كەلگەنٸن, “ۇسقىنسىز تٸل” دەگەن سٶزدٸ قازاق تٸلٸندەگٸ بەيەدەپ سٶزدەرگە قاتىستى ايتقانىن تٷسٸندٸرگەن. بٸراق سۋديا قاليما دۋانبەكوۆا ونىڭ جاۋابىن قاناعاتتاندىرمادى.
"سوت ليۋدٸڭ كٸنەسٸنٸڭ دەلەلدەنگەنٸ تۋرالى قورىتىندىعا كەلٸپ, ول ٶزٸنٸڭ ٸس-ەرەكەتٸمەن ۇلتارالىق الاۋىزدىقتى تۋدىرعانىمەن, ۇلتتىق ار-نامىس پەن قادٸر-قاسيەتتٸ قورلاۋمەن, ازاماتتاردىڭ قازاق ۇلتى ٶكٸلدەرٸنٸڭ نامىسىنا تيگەن. ليۋدٸڭ سٶزدەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا ازاماتتىق جەنە ساياسي دەسترۋكتيۆتٸ كٶزقاراس تۋدىرادى", – دەلٸنگەن سوت ٷكٸمٸندە.
نەتيجەسٸندە سوت ونى ۇلتارالىق الاۋىزدىقتى قوزدىرعانى ٷشٸن كٸنەلٸ دەپ تاۋىپ, ەكٸ جىلعا سوتتادى. ەلينا جازاسىن تٶمەنگٸ قاۋٸپسٸزدٸك كولونيياسىندا ٶتەيدٸ. ال بالاسى ەجەسٸنٸڭ تەربيەسٸنە بەرٸلدٸ. ٷكٸم ەلٸ زاڭدى كٷشٸنە ەنگەن جوق.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن الماتىدا "Dostyk Plaza" ساۋدا ورتالىعى تٶڭٸرەگٸندە ٷلكەن داۋ شىققان ەدٸ. 2GIS قوسىمشاسىندا ورتالىق ەكٸمشٸلٸگٸ تاراپىنان ۇلتارالىق الاۋىزدىق تۋدىراتىن تەرٸس پٸكٸر جارييالانىپ, بۇل ٶز كەزەگٸندە كٶپتٸڭ سىنىنا ۇشىراپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قىزۋ تالقىلاندى.
"Dostyk Plaza" ورتالىعىنا كەلۋشٸلەردٸڭ بٸرٸ "كونتينگەنتٸ قورقىنىشتى. بەرٸ بٸرىڭعاي كالبيت! تاۋار باعالارى دا دەل سونداي!" دەپ پٸكٸر قالدىرادى. ال ورتالىق ەكٸمشٸلٸگٸ اراڭداتۋشىنىڭ سٶزٸن قوستاپ, جٸبەرٸلگەن قاتەلٸكتەر ٷشٸن ودان كەشٸرٸم سۇرايدى.
"قايىرلى كٷن! پٸكٸرٸڭٸزگە راقمەت! ساۋدا ورتالىعىمىزعا كەلگەندەر سٸزگە جاعىمسىز ەسەر قالدىرعانى ٷشٸن كەشٸرٸم سۇرايمىز! بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – بارلىق قوناققا جايلى ەرٸ ىڭعايلى ورتا سىيلاۋ. ٷمٸتٸڭٸزدٸ اقتاي الماعانىمىز ٷشٸن ٶكٸنٸش بٸلدٸرەمٸز. تەجٸريبەڭٸزدٸ الداعى ۋاقىتتا مٸندەتتٸ تٷردە ەسكەرەمٸز...!", - دەلٸنگەن ەكٸمٸشٸلٸك جاۋابىندا.
كٶپ ۇزاماي بۇل پٸكٸر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ٷلكەن رەزونانس تۋدىردى.
مەسەلەن, سەبيت بەيتەنوۆ ەسٸمدٸ Facebook-پايدالانۋشىلارىنىڭ بٸرٸ اتالمىش پٸكٸردٸ ٶز پاراقشاسىنا ورنالاستىرىپ, جازبا قالدىرعان.
"ٶتكەندە Dostyk Plaza -عا بٸرەۋ "سەندەرگە باراتىندار تەك كالبيتتەر" دەپ جازىپ جٸبەرگەن عوي. دوستىق پلازا "ولاي ايتپاۋدى ٶتٸنەمٸز. ادامنىڭ بەرٸنە تەڭ قارايمىز. سٸز دە سونداي كٶزقاراستا بولىڭىز" دەۋدٸڭ ورىنىنا. "بٸزدٸڭ (كالبيت) قوناقتارىمىز سٸزدەرگە سونداي ەسەر قالدىرعانى ٷشٸن كەشٸرٸم سۇرايمىز" دەپ جازىپ جٸبەرگەن عوي", - دەيدٸ ول.
جاعدايدىڭ انىق-قانىعىن بٸلۋ ماقساتىندا Dalanews.kz اگەنتتٸگٸ Dostyk Plaza ساۋدا ورتالىعىنىڭ ەكٸمشٸلٸگٸمەن بايلانىسقا شىقتى. داۋلى مەسەلەگە ورتالىقتىڭ رەسمي ٶكٸلٸ, PR بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى كارينا سىچەۆا جاۋاپ بەردٸ. ول بولعان جاعداي ٷشٸن ساۋدا ورتالىعى كٶپشٸلٸكتەن كەشٸرٸم سۇراعانىن ايتىپ, باق ٶكٸلدەرٸنە ارنالعان رەسمي حاتتى جولدادى.
وسى تۇستا باسشىلىق كٸنەلٸ قىزمەتكەردٸ جۇمىستان بوساتقان. ال اراڭداتۋشىلىق پٸكٸر قالدىرعان اۆتوردى جاۋاپقا تارتۋ ماقساتىندا تيٸستٸ ورگاندارعا ارىز تٷسٸرگەن.
Dalanews.kz اگەنتتٸگٸ الماتى قالاسىنىڭ پوليتسييا دەپارتامەنتٸنە ساۋال جولداپ, اراڭداتۋشى قانداي جازاعا تارتىلاتىنىن سۇراپ كٶردٸ. ەزٸرگە رەسمي جاۋاپ كەلگەن جوق.
الايدا زاڭعا كٶز جٷگٸرتسەك, ەلدٸڭ بٷتٸندٸگٸن بۇزىپ, ۇلتارالىق الاۋىزدىق تۋعىزعان ادامدار قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 174-بابى بويىنشا جازالانادى. بۇعان دەيٸن باس پروكۋراتۋرا ۇلتارالىق الاۋىزدىق تۋعىزاتىن ادامدار جازادان قۇتىلمايتىنىن, ياعني 2-7 جىلعا, ال اۋىر سالدارى بولسا, 12-20 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتقان بولاتىن.
