Freedom Inside '26

«قاسىمبەك قايدا قاراپ وتىر?». تەمٸرتاۋدىڭ كٸرەبەرٸسٸندە سسسر-دٸڭ بەلگٸسٸ ەلٸ ٸلۋلٸ تۇر

«قاسىمبەك قايدا قاراپ وتىر?». تەمٸرتاۋدىڭ كٸرەبەرٸسٸندە سسسر-دٸڭ بەلگٸسٸ ەلٸ ٸلۋلٸ تۇر
قوعام بەلسٸندٸسٸ مۇرات ەبەنوۆ ٶزٸنٸڭ فەيسبۋكتاعى پاراقشاسىنا قاراعاندى وبلىسىنا قاراستى تەمٸرتاۋ قالاسىنا كٸرەبەرٸستەگٸ «تەمٸرتاۋ» دەگەن الىپ جازۋدىڭ جانىندا سسسر-دٸڭ بەلگٸسٸ تۇرعانىن ايتىپ, قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەككە ٶكپەسٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى جەتكٸزٸپتٸ.

 

تەۋەلسٸزدٸكتٸ مانسۇقتاۋ

مۇرات ەبەنوۆ ٶزٸنٸڭ فەيسبۋك پاراقشاسىندا: «كەڭەس وداعىن اڭساعان كٸمدەر? قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك بۇعان نەگە نازار اۋدارمايدى? تەمٸرتاۋ دەگەن سٶزدٸڭ جانىنداعى كەڭەس زامانىنىڭ سۆاستيكاسىن الىپ تاستاۋ قيىن با? قاشانعى سسسر-دٸڭ كٶلەڭكەسٸنەن قورقا بەرەمٸز? ولاي بولسا قازاق تٸلٸ, مەملەكەتشٸلٸك ۇستانىم قالاي داميدى?  جاستاردى وتانىمەن ماقتانۋعا قالاي ٷيرەتەمٸز?», – دەپ كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶكەيٸندە جٷرگەن سۇراقتى تٶتەسٸنەن قويىپتى.

يە, ايتسا ايتقانداي تەمٸرتاۋ ەلٸمٸزدٸڭ ٶندٸرٸستٸ قالاسى. وسىنداي ماڭىزى زور قالانىڭ قاقپاسىندا كەڭەس زامانىنىڭ بەلگٸسٸن قالاي قويىپ قويۋعا بولدى?

بٷگٸندە مۇنداي بەلگٸنٸ رەسەيدەن دە تاپپاۋىڭىز مٷمكٸن. ال بٸزدٸڭ ەلدە ەلٸ تۇر. بۇل تەۋەلسٸزدٸكتٸ مانسۇقتاۋ ەمەس پە?

مۇنى وبلىس ەكٸمٸ قاسىمبەكوۆتىڭ كٶرمەۋٸ مٷمكٸن ەمەس. ەلدە قاسىمبەكوۆ ەكٸم بولعالى تەمٸرتاۋعا ات ٸزٸن سالماعان با? بۇلاي دەپ تاعى دا ايتا المايسىڭ.


ەگەر جەڭٸس قاسىمبەكتىڭ ورنىندا جاسى الپىستى القىمداعان شەندٸ وتىرسا ونىڭ ەرەكەتٸن ازداپ بولسا دا تٷسٸنۋگە بولار ەدٸ. ال تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ساياسي مانسابىن جاساعان جاس ساياساتكەر ٷشٸن بۇل ۇيات.

جەڭٸس قاسىمبەك ٶزٸنٸڭ تەگٸنٸڭ سوڭىنا «وۆتى» جالعامايتىن ساناۋلى ەكٸمدەردٸڭ بٸرٸ. ٶيتكەنٸ ول تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ بەل بالاسى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى مەملەكەتتٸك قىزمەتكە ارالاسقان. شەتەل كٶرگەن ازامات. بٸراق ونىڭ مىنا ەرەكەتٸن تٷسٸنە المادىق.

 

كەڭەستٸك جٷيەنٸ بەلگٸلەرٸ مۋزەيدە تۇرۋى كەرەك!

قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸندەگٸلەر «بۇل بەلگٸ تەمٸرتاۋدىڭ مەتالۋرگتەرٸنٸڭ ەڭبەگٸ ٷشٸن بەرٸلگەن وردەننٸڭ كەسكٸنٸ» اقتالۋى مٷمكٸن (بٸزدٸڭ شەندٸلەر جۇمىستى قاتىرماسا دا, اقتالۋدىڭ شەبەرٸ ەمەس پە?).

يە, سولاي دا مٷمكٸن. بٸراق باياعىدا تارقاپ كەتكەن كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ بەلگٸسٸن قالانىڭ كٸرەبەرٸسٸن ٸلٸپ قويا تەۋەلسٸزدٸككە قاتەر تٶندٸرۋ, جاۋ شاقىرۋ ەمەس پە?

مۇنداي بەلگٸنٸ كٶرگەننەن كەيٸن كەڭەستٸك جٷيەنٸ اڭساۋشىلار كٷش الا تٷسەتٸنٸ انىق قوي. وسىلايشا شەندٸلەر ەلٸمٸزدە كەڭەس ٶكٸمەتٸ ەلەسٸنٸڭ كەزٸپ جٷرۋٸنە جاعداي جاساپ وتىرعانىن نەگە تٷسٸنبەيدٸ?

ەگەر تەمٸرتاۋلىق مەتالۋرگتەردٸڭ ەڭبەگٸ ٷشٸن بەرٸلگەن وردەن بولسا, وسىنىڭ تٷبٸمەن قوپارىپ, تەمٸرتاۋداعى كٶپ مۋزەيدٸڭ بٸرٸنە اپارىپ قويسىن.

بٸزدٸڭشە, كەڭەستٸك جٷيەنٸ ەسكە سالاتىن بەلگٸلەردٸ مۋزەيلەردٸڭ بٸر بۇرىشىندا تۇرۋى كەرەك. كٶرگٸسٸ كەلگەن ادامدار مۇراجايعا بارىپ كٶرسٸن. ەگەر جەڭٸس قاسىمبەك وسى بەلگٸگە جەلٸمدەي جابىسىپ قالسا, كابينەتٸنٸڭ بٸر بۇرىشىنا اپارىپ قويسىن!


«ەلگٸ بەلگٸ قايدا?» دەپ كەلگەن ادامعا كٶرسەتٸپ, تاس كەسەكتٸ سارى مايداي ساقتاپ وتىرعانىن ٸزدەپ كەلۋشٸگە ايتا جاتار.

كەڭەس زامانىندا قازاق جەرٸندەگٸ كٶپتەگەن اۋىلداعى ەڭبەك ۇجىمدارىنا وسىنداي وردەندەر بەرٸلگەنٸن بٸلەمٸز. ەگەر ولاردىڭ بەرٸ «ٶتكەن تاريحىمىز, ەڭبەگٸمٸزدٸ باعالاۋدىڭ بەلگٸسٸ» دەپ اۋىل مەن قالانىڭ كٸرەبەرٸسٸنە قويا بەرسەك بٸزدٸڭ ەلدٸگٸمٸز بەن تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ بەس تيىندىق قۇنى بولماسى انىق.

 

نازارباەۆتىڭ شەندٸلەر ورىستىڭ ىعىنا جىعىلا كەتۋگە دايار تۇرادى

نازارباەۆ دەۋٸرٸندە بيلٸككە قول جەتكٸزگەن شەندٸلەردٸڭ بويىندا كەڭەستٸك جٷيە مەن ورىسقا قارسى كەلۋدەن (قاراپايىم سٶز تالاستىرۋ دەڭگەيٸندە بولسا دا) قورقاتىن, بويلارىن ٷرەي بيلەگەن شەندٸلەردٸڭ ٷلكەن شوعىرى قالىپتاستى. ەڭگٸمەنٸڭ اشىعىن ايتساق, ٷكٸمەت پەن پارلامەنتتەگٸ اق جاعالىلاردىڭ بەرٸ وسىنداي ٷرەيمەن ٶمٸر سٷرەدٸ.

ەگەر بٸز جاڭا قازاقستاندى شىنىمەن قۇرۋعا بەكٸنسەك, قوعام مەن حالىق اراسىندا داۋ تۋعىزاتىن دٷنيەلەردٸ دەر كەزٸندە شەشپەي كەيٸنگٸ ىسىرا بەرۋگە بولمايدى. ٸستٸ كەيٸنگە قالدىرۋ – تىعىرىقتان شىعار جول ەمەس.


مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ ورىنان ونى ۇمىتتىرۋعا تىرىسامىز. بۇل – نازارباەۆ كەزٸندە شەندٸلەر اراسىندا ەدەتكە اينالعانى جاسىرىن ەمەس. بٸزدەر وسى جامان ەدەتتەن ارىلۋىمىز كەرەك.

نازارباەۆ 30 جىل بيلٸك قۇرعاندا رەسەيدٸڭ بەتٸنە سامال بولىپ سوققانىن بٸر رەتتە كٶرمەدٸك.

سودان ٷلگٸ العان شەندٸلەر ورىستىڭ ىعىنا جىعىلا كەتۋگە قاشاندا دايار تۇرادى.

شەندٸلەرٸمٸز ورىس كٶرسە, بٷگەجەكتەپ ورىسشا سٶيلەي جٶنەلۋدٸ توقتاتپاسا, ەل ٸشٸندەگٸ كەڭەستٸك جٷيەنٸ اڭساۋشىلار بٸر كەبٸستٸ, بٸر كەبٸسكە سۇعىپ وتىراتىن ەسكٸ ەدەتٸنەن ەشقاشان توقتاتپايدى. بۇعان كٶزٸمٸز جەتتٸ.

 

كەڭەستٸك بەلگٸلەر قوعامعا جٸك سالاتىن قۇرت  

جەڭٸس قاسىمبەكتٸڭ ازاماتتىق, پاتيروتتىق سەزٸمٸ كەم دەپ ايتا الماس ەدٸك. بٸراق ونىڭ دا وي-ساناسىنا ٷرەي ۇيا سالىپ العان. جەڭٸستەي جاس جٸگٸتتەردٸڭ ٷرەيگە بوي الدىرۋى ەلٸمٸز ٷشٸن قاۋٸپتٸ قۇبىلىس.

تٸپتٸ, جەڭٸس قاسىمبەك تەمٸرتاۋدىڭ كٸرە بەرٸسٸندە تۇرعان كٸسٸ بويىنداي سۆاستيكانى الىپ تاستاۋ ويىنا (بۇل ويىنان ٶزٸ دە شوشىپ تا كەتكەن شىعار) كەلۋٸ دە مٷمكٸن عوي. بٸراق بويىنداعى ٷرەي ونى الىپ تاستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەگەنٸن ٸشٸمٸز سەزەدٸ.

ەرينە, ەلگٸ سۆاستيكانى الىپ تاستاعاننان كەيٸن تەمٸرتاۋدا تۇراتىن تٶرت ورىس (اراسىندا ورىستٸلدٸ قازاق تا بولۋى مٷمكٸن) داۋ شىعاراتىنى انىق. وسىنى بٸلەتٸن شەندٸلەر «سولار داۋ شىعارماسا ەكەن» دەپ مەسەلەنٸ جىلى جاۋىپ قويا سالاتىنىن دا بٸلەمٸز (ٶتٸرٸك ەمەس قوي).

بٸراق بويىن ٷرەي بيلەگەن شەندٸلەر تەمٸرتاۋعا جولى تٷسكەن مۇرات ەبەنوۆ سىندى ۇلتجاندى ازاماتتاردىڭ ەلگٸ سۆاستيكانى كٶرگەننەن كەيٸن ەكٸمگە ٶكپەسٸن ايتىپ, ورىندى تالابىن قويۋىن زاڭىدىلىق دەپ قابىلداي الا ما? ەلدە ەلگٸ ازاماتتارمەن جاۋلاسىپ, كٶرمەستەي كەتە مە? بۇل ەندٸ ٷلكەن مەسەلە.


وسى بٸر جايتتان ەلٸمٸزدٸڭ كەز كەلگەن جەرٸندە تۇرعان كەڭەستٸك بەلگٸلەر قوعامدى ەكٸگە جارىپ, جارىلىس تۋعىزاتىن بومبا دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس.

 

نازارباەۆتىڭ ٶنەگەسٸ

كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ كەلمەسكە كەتكەنٸنە 30 جىل ٶتتٸ. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە يە بولدىق.

وسى 30 جىلدا پۋتين «قازاق جەرٸندە بۇرىن-سوڭىدى مەملەكەت بولماعان» دەپ يمپەرييالىق استامشىلىقپەن ەڭگٸمە ايتقاندا نازارباەۆ بيلٸگٸ قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن ەر جەردە جەتٸم قىزدىڭ تويىنداي قىلىپ ٶتكٸزٸپ, جاۋاپ... بەرگەندەي بولدى.

ۇلت كٶباسشىسى, مەڭگٸلٸك ەلدٸ قۇرۋشى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەي پۋتين, قازاق جەرٸندە عاسىرلار بويى مەملەكەتٸك قالىپتاسقان, ونىڭ بەرٸن تاريحتان وقىپ, بٸلۋگە بولادى» ايتا العان جوق.

30 جىل بويى نازارباەۆتان ٷلگٸ العان جەڭٸس قاسىمبەكتەي جاس شەندٸلەر وسىدان كەيٸن تەمٸرتاۋدىڭ كٸرەبەرٸسٸندەگٸ كەڭەستٸك جٷيەنٸڭ بەلگٸسٸن دەتٸ جەتٸپ, الىپ تاستايدى دەگەنگە كٸم سەنەدٸ. سەنۋ قيىن.

وسىندان كەيٸن ورىس كٶرسە قۇيرىعىن بۇتىنا تىعىپ, قىڭسىلاي جٶنەلەتٸن نازارباەۆتىڭ شەندٸلەرٸمەن جاڭا قازاقستاندى قۇرۋدىڭ قانشالىقتى قيىن ەكەنٸن بايقايسىڭ.

 

https://dalanews.kz/comment/80999-ados-zhuzikti-aluga-bara-zhatyr

 

 

https://dalanews.kz/news/80944-nur-sultan-atauyn-khalyq-qabyldamady