Táýelsizdikti mansuqtaý
Murat Ábenov óziniń Feisbýk paraqshasynda: «Keńes odaǵyn ańsaǵan kimder? Qaraǵandy oblysy ákimi Jeńis Qasymbek buǵan nege nazar aýdarmaidy? Temirtaý degen sózdiń janyndaǵy Keńes zamanynyń svastikasyn alyp tastaý qiyn ba? Qashanǵy SSSR-diń kóleńkesinen qorqa beremiz? Olai bolsa qazaq tili, memleketshilik ustanym qalai damidy? Jastardy otanymen maqtanýǵa qalai úiretemiz?», – dep kópshiliktiń kókeiinde júrgen suraqty tótesinen qoiypty.
Iá, aitsa aitqandai Temirtaý elimizdiń óndiristi qalasy. Osyndai mańyzy zor qalanyń qaqpasynda Keńes zamanynyń belgisin qalai qoiyp qoiýǵa boldy?
Muny oblys ákimi Qasymbekovtyń kórmeýi múmkin emes. Álde Qasymbekov ákim bolǵaly Temirtaýǵa at izin salmaǵan ba? Bulai dep taǵy da aita almaisyń.
Eger Jeńis Qasymbektyń ornynda jasy alpysty alqymdaǵan shendi otyrsa onyń áreketin azdap bolsa da túsinýge bolar edi. Al Táýelsizdik jyldary saiasi mansabyn jasaǵan jas saiasatker úshin bul uiat.
Jeńis Qasymbek óziniń teginiń sońyna «ovty» jalǵamaityn sanaýly ákimderdiń biri. Óitkeni ol Táýelsizdiktiń bel balasy. Táýelsizdik jyldary memlekettik qyzmetke aralasqan. Shetel kórgen azamat. Biraq onyń myna áreketin túsine almadyq.
Keńestik júieni belgileri mýzeide turýy kerek!
Qaraǵandy oblysynyń ákimdigindegiler «bul belgi Temirtaýdyń metalýrgteriniń eńbegi úshin berilgen ordenniń keskini» aqtalýy múmkin (bizdiń shendiler jumysty qatyrmasa da, aqtalýdyń sheberi emes pe?).
Iá, solai da múmkin. Biraq baiaǵyda tarqap ketken Keńes ókimetiniń belgisin qalanyń kireberisin ilip qoia táýelsizdikke qater tóndirý, jaý shaqyrý emes pe?
Mundai belgini kórgennen keiin Keńestik júieni ańsaýshylar kúsh ala túsetini anyq qoi. Osylaisha shendiler elimizde Keńes ókimeti elesiniń kezip júrýine jaǵdai jasap otyrǵanyn nege túsinbeidi?
Eger temirtaýlyq metalýrgterdiń eńbegi úshin berilgen orden bolsa, osynyń túbimen qoparyp, Temirtaýdaǵy kóp mýzeidiń birine aparyp qoisyn.
Bizdińshe, Keńestik júieni eske salatyn belgilerdi mýzeilerdiń bir buryshynda turýy kerek. Kórgisi kelgen adamdar murajaiǵa baryp kórsin. Eger Jeńis Qasymbek osy belgige jelimdei jabysyp qalsa, kabinetiniń bir buryshyna aparyp qoisyn!
Keńes zamanynda qazaq jerindegi kóptegen aýyldaǵy eńbek ujymdaryna osyndai ordender berilgenin bilemiz. Eger olardyń bári «ótken tarihymyz, eńbegimizdi baǵalaýdyń belgisi» dep aýyl men qalanyń kireberisine qoia bersek bizdiń eldigimiz ben Táýelsizdigimizdiń bes tiyndyq quny bolmasy anyq.
Nazarbaevtyń shendiler orystyń yǵyna jyǵyla ketýge daiar turady
Nazarbaev dáýirinde bilikke qol jetkizgen shendilerdiń boiynda keńestik júie men orysqa qarsy kelýden (qarapaiym sóz talastyrý deńgeiinde bolsa da) qorqatyn, boilaryn úrei bilegen shendilerdiń úlken shoǵyry qalyptasty. Áńgimeniń ashyǵyn aitsaq, Úkimet pen Parlamenttegi aq jaǵalylardyń bári osyndai úreimen ómir súredi.
Eger biz Jańa Qazaqstandy shynymen qurýǵa bekinsek, qoǵam men halyq arasynda daý týǵyzatyn dúnielerdi der kezinde sheshpei keiingi ysyra berýge bolmaidy. Isti keiinge qaldyrý – tyǵyryqtan shyǵar jol emes.
Máseleni sheshýdiń orynan ony umyttyrýǵa tyrysamyz. Bul – Nazarbaev kezinde shendiler arasynda ádetke ainalǵany jasyryn emes. Bizder osy jaman ádetten arylýymyz kerek.
Nazarbaev 30 jyl bilik qurǵanda Reseidiń betine samal bolyp soqqanyn bir rette kórmedik.
Sodan úlgi alǵan shendiler orystyń yǵyna jyǵyla ketýge qashanda daiar turady.
Shendilerimiz orys kórse, búgejektep oryssha sóilei jónelýdi toqtatpasa, el ishindegi keńestik júieni ańsaýshylar bir kebisti, bir kebiske suǵyp otyratyn eski ádetinen eshqashan toqtatpaidy. Buǵan kózimiz jetti.
Keńestik belgiler qoǵamǵa jik salatyn qurt
Jeńis Qasymbektiń azamattyq, patirottyq sezimi kem dep aita almas edik. Biraq onyń da oi-sanasyna úrei uia salyp alǵan. Jeńistei jas jigitterdiń úreige boi aldyrýy elimiz úshin qaýipti qubylys.
Tipti, Jeńis Qasymbek Temirtaýdyń kire berisinde turǵan kisi boiyndai svastikany alyp tastaý oiyna (bul oiynan ózi de shoshyp ta ketken shyǵar) kelýi de múmkin ǵoi. Biraq boiyndaǵy úrei ony alyp tastaýǵa múmkindik bermegenin ishimiz sezedi.
Árine, álgi svastikany alyp tastaǵannan keiin Temirtaýda turatyn tórt orys (arasynda orystildi qazaq ta bolýy múmkin) daý shyǵaratyny anyq. Osyny biletin shendiler «solar daý shyǵarmasa eken» dep máseleni jyly jaýyp qoia salatynyn da bilemiz (ótirik emes qoi).
Biraq boiyn úrei bilegen shendiler Temirtaýǵa joly túsken Murat Ábenov syndy ultjandy azamattardyń álgi svastikany kórgennen keiin ákimge ókpesin aityp, oryndy talabyn qoiýyn zańydylyq dep qabyldai ala ma? Álde álgi azamattarmen jaýlasyp, kórmestei kete me? Bul endi úlken másele.
Osy bir jaittan elimizdiń kez kelgen jerinde turǵan Keńestik belgiler qoǵamdy ekige jaryp, jarylys týǵyzatyn bomba desek artyq aitqandyq bolmas.
Nazarbaevtyń ónegesi
Keńes ókimetiniń kelmeske ketkenine 30 jyl ótti. Táýelsizdigimizge ie boldyq.
Osy 30 jylda Pýtin «Qazaq jerinde buryn-sońydy memleket bolmaǵan» dep imperiialyq astamshylyqpen áńgime aitqanda Nazarbaev biligi Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn ár jerde jetim qyzdyń toiyndai qylyp ótkizip, jaýap... bergendei boldy.
30 jyl boiy Nazarbaevtan úlgi alǵan Jeńis Qasymbektei jas shendiler osydan keiin Temirtaýdyń kireberisindegi Keńestik júieniń belgisin dáti jetip, alyp tastaidy degenge kim senedi. Sený qiyn.
Osyndan keiin orys kórse quiryǵyn butyna tyǵyp, qyńsylai jóneletin Nazarbaevtyń shendilerimen Jańa Qazaqstandy qurýdyń qanshalyqty qiyn ekenin baiqaisyń.
https://dalanews.kz/comment/80999-ados-zhuzikti-aluga-bara-zhatyr
https://dalanews.kz/news/80944-nur-sultan-atauyn-khalyq-qabyldamady
