Freedom Inside '26

"قارسىلىقتىڭ ارتى قايعىعا ۇلاستى". ايدوس سارىم سەرسەنباەۆ تراگەديياسىنىڭ تٷپ-تامىرىن اتادى

"قارسىلىقتىڭ ارتى قايعىعا ۇلاستى". ايدوس سارىم سەرسەنباەۆ تراگەديياسىنىڭ تٷپ-تامىرىن اتادى
فوتو: Dalanews.kz

مەجٸلٸس دەپۋتاتى, ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم التىنبەك سەرسەنباەۆ پەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ قالاي شيەلەنٸسكەنٸن اشىپ ايتتى. بۇل تۋرالى ول ادال ادام YouTube ارناسىندا بايادادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ساياساتتانۋشىنىڭ ايتۋىنشا, نازارباەۆ پەن سەرسەنباەۆ اراسىنداعى الا مىسىق بٸر كٷندە جٷگٸرٸپ ٶتپەگەن.

“بۇل بٸر سەتتە تۋىنداعان ارپالىس ەمەس. مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جٷرٸپ, ۇزاق جىلدار بويى كٷرەس بولدى. قولىمىزدان كەلمەگەن ٸستەر كٶپ ەدٸ. باستاعان رەفورمالارىمىزدىڭ اياقسىز قالعان كەزدەرٸ دە بولدى”, — دەيدٸ ول.

ايدوس سارىمنىڭ ايتۋىنشا, بيلٸكتەگٸ ىقپالدى تۇلعالار قارجى سالاسىن ٶز ۋىسىندا ۇستاپ, رەفورماتورلاردىڭ جولىن كەسكەن.

“كەدەرگٸلەر كٶپ بولدى. مەسەلەن, تەلەۆيزييا سالاسىنداعى رەفورمالاردى توقتاتىپ تاستادى. بارلىق قارجىنى داريعاعا عانا باعىتتادى. بٸزدٸڭ قولىمىزداعى نەگٸزگٸ قۇرالداردى تارتىپ الىپ, جەكەشەلەندٸرٸپ جٸبەردٸ. وسىنداي ەدٸلەتسٸزدٸكتەر كەز كەلگەن مينيستردٸڭ جٸگەرٸن قۇم قىلادى. پرەزيدەنت سٶزٸڭدٸ ەلەمەسە, جۇمىسىڭ جٷرمەيدٸ عوي”, — دەپ جاۋاپ بەردٸ ول.

دەپۋتات التىنبەك سەرسەنباەۆ پەن مارات تەجيننٸڭ بٸر كەزدەرٸ تاندەم قۇرىپ, جٷيەنٸڭ كەمشٸلٸكتەرٸنە قارسى بٸرگە تۇرعانىن ەسكە الدى. الايدا 2001 جىلدان باستاپ ولاردىڭ جولى ەكٸگە بٶلٸنگەن.

“سول كەزدە التىنبەك سەرسەنباەۆ پەن مارات تەجيننٸڭ تاندەمى, ياعني اشىق حاتتارى كٶپ پروبلەمانى شەشۋگە, كٶپ قاۋٸپ-قاتەردٸڭ الدىن الۋعا سەبەپ بولدى. 2001 جىلدان باستاپ جاعداي ٶزگەردٸ. ەكەۋٸ ەكٸ جاققا كەتتٸ. بٸرەۋٸ ەلشٸلٸككە, بٸرەۋٸ باسقا قىزمەتكە اۋىستى. باسقا ادامداردى تاڭداي باستادى”, — دەپ قوستى ول.

ساياساتتانۋشى 2004 جىلى التىنبەك سەرسەنباەۆتىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتكە قىسقا مەرزٸمگە ورالعان كەزەڭٸ تۋرالى دا ايتتى.

“بٸز پرەزيدەنت اتىنان استانادا 4 كٷن جاتتىق. تٷرلٸ كەزدەسۋلەر ٶتتٸ. سەرسەنباەۆ ۇسىنىستارىن ايتتى: "ەگەر كەلٸسپەسەڭٸزدەر, مەن حالىق الدىنا شىعىپ, مەلٸمدەمە جاسايمىن" دەدٸ. سول كەزدە مەن بارلىق تەلەارناعا بارىپ, ونىڭ ايتقان مەتٸنٸن ٶز قولىممەن بەردٸم. ديكتورلار 4 مينۋت بويى مەتٸندٸ ەش كارتيناسىز وقىدى. سول ارقىلى التەكەڭ ٶز تالابىن جەتكٸزدٸ: "مەن وسىنداي ماقساتپەن ورالدىم. ەگەر ورىندالماسا, كەتەمٸن" دەدٸ”, — دەپ ەسكە الدى ايدوس سارىم.

ونىڭ ايتۋىنشا, سەرسەنباەۆتىڭ سول مەلٸمدەمەسٸ سايلاۋعا بەلگٸلٸ بٸر ٶزگەرٸس ەكەلگەن.

“سول كەزدە بٸر سەتتە 50-60 شاقتى گازەتتٸ تٸركەپ الدىق. بۇل ٷلكەن جەڭٸس بولدى. بٸراق سايلاۋ ەدٸلەتتٸ ٶتكەندە, بەلكٸم, قازاقستاننىڭ تاريحى باسقاشا جازىلار ما ەدٸ”, — دەدٸ ساياساتتانۋشى.

سٶز سوڭىندا سارىم اشىق قارسىلاستىقتىڭ ارتى قايعىلى وقيعامەن جالعاسىن تاپقانىن جەتكٸزدٸ.

"ات قۇيرىعىن كەسٸسكەننەن كەيٸن, اشىق تەكەتٸرەس ٶلٸمگە ەكەلدٸ. مەنمەندٸك ەشقاشان جاقسىلىققا اپارمايدى", — دەپ تٷيٸندەدٸ ول.

ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن ايدوس سارىم «Sadaq media» ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا التىنبەك سەرسەنباەۆتىڭ ٶلٸمٸنە قاتىستى دەرەكتەر ايتقان ەدٸ.

ونىڭ ايتۋىنشا, التىنبەكتٸڭ قازاسىن نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بايلانىستىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق. 

"كەزٸندە رىسبەك سەرسەنباەۆ اعامىز ەموتسييامەن بٸراز دٷنيەنٸ ايتىپ جٸبەردٸ. ەلٸ دە ايتىپ جٷر. بٸراق وعان دەلەل جوق قوي. ول جەردە نازارباەۆتىڭ قۇلاعى كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق ەدٸلەت دەگەن بولۋى تيٸس قوي, جوبالاپ, ىمداپ بولسا دا دەلەلدەي العان ادام جوق. مەن ٶز باسىم التىنبەكتٸڭ ٶلٸمٸن راحات ەليەۆكە جاقىنداتام. التىنبەكپەن جىلداپ ارالاسقان, ەلٸ كٷنگە دەيٸن سول ورتادا جٷرگەن بٸراز ازاماتپەن ارالاسام. بٸراق ولاردىڭ ەشقايسىسى دا تٸكەلەي نازارباەۆتان كٶرٸپ جاتقان جوق.

بۇل رىسبەكتٸڭ ٶزٸنٸڭ ۇستانىمى, ٶزٸنٸڭ جەكە پٸكٸرٸ. كەزٸندە التىنبەكتٸڭ جانىندا جٷرگەن, قاعازىن جازىپ بەرٸپ جٷرگەن رىسبەك ەمەس, مەن بولاتىنمىن. مەن ونى جاقسى بٸلەمٸن", دەيدٸ ايدوس سارىم.

سونداي-اق ول التىنبەك سەرسەنبايۇلىنىڭ كەزٸندە ٶتە كەكشٸل بولعانىن ايتادى. بٸراق ۋاقىت ٶتە كەلە ٶزگەرگەن.

«التىنبەك ٶتە كەكشٸل ادام بولدى. كٶپ ادامدى جەك كٶردٸ. سولاردىڭ بٸرٸ – سەرٸك ەبدراحمانوۆ ەدٸ. ەكٸنشٸ بٸر ادام بولدى. ول  -  بالتاش تۇرسىنباەۆ بولاتىن. بٸراق ۋاقىت ٶتە كەلە ٶزگەردٸ, سانالى عۇمىرىندا ٶزٸنٸڭ جەك كٶرەتٸن ادامدارمەن تاتۋلاسىپ, سولاردىڭ دەڭگەيٸنە تٷسٸپ, سٶيلەسكەنٸن كٶردٸم», - دەيدٸ دەپۋتات.

ەسكە سالايىق, 2006 جىلى 11 اقپاندا تانىمال ساياساتكەر, وپپوزيتسييا جەتەكشٸسٸ التىنبەك سەرسەنباەۆ پەن ونىڭ ەكٸ كٶمەكشٸسٸ – ۆاسيليي جۋراۆلەۆ پەن باۋىرجان بايبوسىندى ۇرلاپ ەكەتكەن. ەكٸ كٷننەن كەيٸن, 13 اقپاندا, ولاردىڭ اتىلعان دەنەلەرٸ الماتى ماڭىنداعى تاۋلاردان تابىلدى.