كرەملدٸڭ ساياساتىنا كٶڭٸلٸ تولمايتىن, پۋتيننٸڭ يمپەرييالىق پيعىلىن ايىپتاپ وتىرعانداردىڭ اراسىندا رەسەيدٸڭ اتى اڭىزعا اينالعان ەنشٸلەرٸ, رەجيسسەرلار, جۋرناليستەر بار. سولاردىڭ «بٷگٸنگٸ رەسەيگە» قاتىستى وي-پٸكٸرلەرٸن جيناقتاپ بەرگەندٸ جٶن كٶردٸك. گازەتٸمٸز كەيبٸر رەسەيشٸل, ورىسشىل كٶزقاراستاعى ازاماتتاردىڭ قولىنا تٷسە جاتسا, ولاردىڭ ويى ٶزگەرەر دەگەن ٷمٸتتەمٸز...
برەجنەۆ دەۋٸرٸنە ورالدىق
– ماعان كرەملدٸڭ اقپاراتتىق ارباۋىنا تٷسە قويماعان جاستار مىناداي سۇراق قويادى: «يدەولوگييالىق تۇرعىدان العاندا قازٸرگٸ كەزەڭ (بٷگٸنگٸ رەسەي) برەجنەۆتٸڭ كەزٸندەگٸ دەۋٸرگە ۇقساي ما?» دەيدٸ ولار.
بۇعان بٸرجاقتى جاۋاپ جوق. بٸراق, ۇقساڭقىرايدى... دەگەنمەن, ەكٸ ٶزگەشەلٸگٸ بار. بٸلەسٸزدەر مە?
بٸرٸنشٸ, ول تۇستارى بٸزدٸ بىلاي دەپ دۋالايتىن: «امەريكالىق يمپەرياليستەر ەلەمدٸك سوعىس اشقىسى كەلەدٸ, ەلەمدٸ جاۋلاپ العىسى بار. بٸراق, قاراپايىم امەريكاندىق قارا جۇمىسشى, جۇمىسشى تاپ – بۇعان قارسى. مٸنە, بۇلار بٸزدٸڭ – دوستارىمىز بولادى». قازٸر وسى دوسپەيٸلدٸ جۇمىسشى تاپ تۋرالى ۇرانداۋدى ۇمىتىپ كەتكەن سيياقتى.
ەكٸنشٸسٸ, سول زاماننىڭ ريتوريكاسى سانامدا ساقتالىپ قالدى. «بٸز كەز كەلگەن ۋاقىتتا امەريكاعا قارسى يادرولىق سوققى جاسايتىن ەلۋەتٸمٸز بار» دەيتٸن برەجنەۆ. قازٸر «قارسى سوققى» دەگەن سٶز مٷلدە ايتىلمايدى...
كەي كەزدەرٸ كرەمل امەريكادان ٷلگٸ العان بولادى. كٷلكٸم كەلەدٸ. اقش-پەن تەڭەسكٸڭ كەلسە, ەندەشە, ەڭ الدىمەن – سايلاۋدى ەدٸل, سوتتى تەۋەلسٸز, جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدٸ (جٸٶ) جوعارى ەت. بۇل بيلٸكتٸڭ قولىنان كەلە مە?!
پۋتين – بۇل فەوداليزم
– بٷگٸنگٸ فەودالدى بيلٸككە سەنبەيمٸن, سٷيمەيمٸن جەنە قابىلدامايمىن. بٷكٸل «پۋتيندەر» – بۇل فەوداليزم, فەودالدىق قارىم-قاتىناستىڭ «قۇلدارى». بۇلار مەن حالىقتىڭ اراسىنداعى الشاقتىق جەر مەن كٶكتەي.
مەن ٷشٸن رەسەي دەگەنٸمٸز – پۋتين ەمەس. رەسەي دەگەنٸمٸز – پرەزيدەنت ەمەس. رەسەي مەن ٷشٸن – الىپ مەملەكەت.
ساياسات كەلەدٸ, كەتەدٸ. سول سەبەپتٸ دە پۋتين مەن ٷشٸن جاي عانا مەنەدجەر. بولدى.
مەن ٷشٸن پۋتين, بٷگٸنگٸ بيلٸك ساكرالدى نەمەسە قاسيەتتٸ, تٸل تيگٸزۋگە بولمايتىن ۇعىم ەمەس.
مەن رەسەيدەگٸ بيلٸكتٸڭ اۋىسقانىن قالايمىن.
رەسەيدە بەرٸ بولدى. مونارحييا, كوممۋنيزمنەن دە ٶتتٸك. بەرٸن ٶتكەردٸك.تەك بيلٸك اۋىسقان جوق. ەندەشە, نەگە اۋىستىرىپ كٶرمەسكە?
پۋتيندٸ ورنىنان الۋ كەرەك. باسقا بٸرەۋدٸ تاعايىندايىق, قالاي باسقارادى ەكەن, كٶرەلٸك. كٷلكٸ ەمەس, بۇل قاجەت دٷنيە.
ەگەر ادام ەرتەڭ ٶزٸن حالىقتىڭ سايلاماي قويارىن بٸلسە, ەندەشە, بيلٸككە, مەملەكەتكە دەگەن كٶزقاراسى ٶزگەرەدٸ. حالىق ٷشٸن قىزمەت ەتەدٸ.
پۋتين بٷگٸنگٸ رەسەيدٸڭ بولاشاعىن جالعىز ٶزٸ جۇلمالاپ, ٸشٸپ-جەپ جاتىر. وسىنىڭ كەسٸرٸنەن بٸزدە بولاشاق بولمايدى. ول بٸر كٷنمەن ٶمٸر سٷرەدٸ. پۋتين رەسەي ەمەس, رەسەي بٸر كٷنمەن ٶمٸر سٷرمەۋگە تيٸس.
تراگەديياعا تاقاپ كەلەمٸز
– بٸزدٸڭ ەكونوميكامىز قۇردىمدا. قازاقستان ەكونوميكاسى دا وڭىپ تۇرعان جوق. «قازاقستان مەن رەسەي بٸرٸگەدٸ جەنە بەرٸ جاقسى بولادى» دەگەندە, مەنٸ اقىماق قىلىپ تۇرعانىن ٸشتەي سەزەمٸن.
مەن رەسەي ٷشٸن جانىمدى بەرەمٸن. رەسەيدٸڭ پاتريوتىمىن. بٸراق, قازٸرگٸ كٷنگٸ مەملەكەتتٸڭ ساياساتى مەن ەكونوميكاسىنا قاراسام جٷرەگٸم اۋىرادى. بۇل تراگەدييالىق جاعداي, بٸز سوعان تاقاپ كەلەمٸز. جەنە بۇل بٸز ٷشٸن ەستە جاقسى اياقتالمايدى.
قازٸر بٸزدٸڭ جالعىز وداقتاسىمىز قالدى. ول – قازاقستان. بۇل جاقسى ما, جامان با? شىنىمدى ايتسام, ٶزٸمٸز قۇلاپ بارا جاتقان قۇردىمعا قازاقستاندى دا الا كەتكەنٸمٸزدٸ قالامايمىن.
بٸز قازٸرگٸ پروبلەمالاردىڭ ارتىندا نە تۇرعانىن, ولاردىڭ سالدارى قانداي بولارىن بٸلمەيمٸز. مەنٸڭشە, بيلٸكتٸڭ جوسپارى جوق نەمەسە بٸز بۇل تۋرالى بٸلمەيمٸز.
مەن ٷشٸن ەڭ قورقىنىشتى نەرسە – رەسەيدٸڭ قايدا جەنە قالاي قاراي بەت العانىن مىنا بٸز ەمەس, بيلٸكتٸڭ ٶزٸ بٸلمەيتٸن سيياقتى.
رەسەيدە گەوساياسات جوق
– رەسەيدٸڭ گەوساياساتى – ەلدٸڭ ٸشكٸ ساياساتى. بٸزدە بەرٸ دە ٸشكٸ ساياساتپەن بايلانىستى.
كەمشٸلٸگٸمٸز – مەدەنيەتتە. ول جوق. ٶندٸرٸس, يدەولوگييا, بيۋروكراتييا, ارمييانىڭ جۇمىسىن مەدەنيەتكە نەگٸزدەۋ كەرەك ەدٸ. ورىس حالقى ٶز مەدەنيەتٸن تٷزەتپەي, ەشقاشان ٶزگەرمەيدٸ. مۇناي ٶندٸرۋدٸ ارتتىرۋ, كەسٸپورىندى كٶبەيتۋ مۇنىڭ بەرٸ – بوس سٶز, ابسۋردتىق زاتتار. بۇل مەملەكەت ٷشٸن ەمەس, تٸپتٸ حالىق ٷشٸن دە ەمەس.
رەسەيدٸڭ بولاشاعىنا قاۋٸپپەن قارايمىن. ٶيتكەنٸ, مەدەنيەتتٸڭ مەسەلەسٸ شەشٸلگەن جوق, شەشٸلەتٸن تٷرٸ دە جوق.
بٸزدٸ ٷلكەن قانتٶگٸستەر كٷتٸپ تۇر. الدا ۋكراينامەن اسا اۋىر سوعىس بولادى. قازاقستانمەن قاقتىعىستان دا قاشا المايمىز. بيلٸكتٸڭ بولاشاقتا تۋىنداۋى مٷمكٸن وسىنداي تەۋەكەلدەردٸڭ الدىن-الاتىن تٷرٸ جوق. بٸر جىل ما, ەكٸ جىل ما, بەلكٸم 5 جىلدان كەيٸن بولار... قاقتىعىس, قانتٶگٸس كەز كەلگەن ۋاقىتتا بۇرق ەتە قالۋى مٷمكٸن.
قاپقاز مەسەلەسٸ شەشٸلگەن جوق. بۇل مەسەلە جىل ٶتكەن سايىن اسقىنا, ٶتكٸرلەنە تٷسەدٸ. ەرتەڭ قاپقاز حالقى مەن ورىستاردىڭ اراسىندا گۋمانيتارلىق داعدارىس تۋىندايدى. قاپقاز سوعىسىنداعى رەسەيدٸڭ پوزيتسيياسى, بۇل ايماقتى ەكسپانتسييالاۋدىڭ قۇنى اۋىر بولادى.
سايىپ كەلگەندە بٸز جان-جاعىمىزدى قورشاعان قاقتىعىس ايماعىندا تۇرمىز. ەۋروپامەن اراداعى بايلانىس ەشقاشان جاقسارمايتىنىن تٷسٸنۋ كەرەك. سول سەبەپتٸ سولتٷستٸك اتلانتيكالىق بلوك العا جىلجي بەرەدٸ.
دايىنداعان, دۋمان بىقاي
