ول ەدەبيەتكە قۇشتار. شەكسٸز عاشىق. ونىڭ جانارىنداعى قۇشتارلىق قانتٶگٸس مايدانداعى بالاڭ ەسكەردٸڭ اي تۋعانىنا الاڭداپ اسپانعا شالقايعان ەستاندى حەلٸن ەسكە تٷسٸرۋشٸ ەدٸ. ٶيتكەنٸ, ول مايدانداعى تەرتٸپتەن شارۋاسى جوق, ەلەمگە نە ٷشٸن كەلٸپ, نەگە كەتٸپ بارا جاتقانىن شىن ۇققىسى كەلگەن جان بولاتىن. وسىنداي مۇڭلى حەل ەريح مارييا رەماركتىڭ «باتىس مايداندا ەش ٶزگەرٸس جوق» دەپ اتالاتىن رومانىندا ەڭسەڭدٸ باسىپ, بەز قالپىڭدى, ادامدىق نەگٸزٸڭدٸ ەسكە تٷسٸرە بەرۋشٸ ەدٸ عوي. ناق سول حەلدٸ ونىڭ جانارىنان كٶرەتٸن ەدٸم. قانتٶگٸس مايداندا جەڭٸلۋ مەن جەڭٸستٸڭ ايىرماسىن كٶرمەيتٸن مۇڭلى جانار. ەرٸكسٸز جەرگە توپ ەتكەن پەندەنٸڭ ەركٸن تارتىپ الۋشى قوعام مەن مايداننىڭ نوقتاسىنان بوساپ شىعا الماعاندار كٶزدەرٸڭ قىزباي-اق قويسىن!
ونى كٶپتەن تانيتىن ەدٸم. بٸراق, توسىننان ونى رەسپۋبليكالىق بەلدٸ ەدەبي جۋرنالدىڭ رەداكتسيياسىنان كٶرٸپ قالدىم. رەداكتسييا بٶلمەلەرٸ اۋىسىپ, كٶشٸپ قونعان سەت پە, ول بوس بٶلمەنٸڭ ورتاسىنان ورنالاسقان ٷستەل ٷستٸندە شالقاسىنان تٷسٸپ ۇيىقتاپ جاتتى. تال تٷستە. اق قاعازدارىنىڭ ٷستٸنە جاتا كەتٸپتٸ. مەن كٸرٸپ كەلگەندە, دىبىستان ويانىپ كەتتٸ مە, اتىپ تۇردى. جٷزٸ سولعىن, ۇيقىسى شالا شىعار, قاباعى ٸسٸك. بٸراق, ەدەتتەگٸدەي كٷلٸمسٸرەپ امانداستى. شىعارماشىلىق ساندالىستاعى ادامنىڭ رەڭكٸن العاش تانىدىم. ٸشكٸ جانتالاس پەن سىرتقى سٷرەڭسٸزدٸك ەڭسەسٸن باسقانداي ەكەن. بٸراق, ول جەڭٸلگەنٸن مويىندامايتىن ەسكەرلەرشە قانمايداندا تٸك تۇرا بەرگٸسٸ كەلدٸ. ٷنسٸز عاشىقتىعىن ەشكٸمگە ۇقتىرا الماعان بالاڭ ەسكەرلەرشە...
[caption id="attachment_23705" align="alignright" width="579"]
ارداق نۇرعازىۇلى[/caption]
«شەتەل ەدەبيەتٸ» گازەتٸنٸڭ ەر سانىن اسىعا توسامىن. قازاق تٸلٸندە وقىرمانعا وڭاي جەتەتٸن ولجانىڭ كٶلەڭكەسٸنەن ۇيقىسىز تٷندەردٸڭ, تاۋسىلا تەسٸلٸپ ەر سٶيلەمدٸ ەرلەگەن, ەر مەتٸننٸڭ استارىن اشقان ماڭداي تەردٸڭ يٸسٸن انىق سەزەمٸن. گازەت قاعازى دا ەسكٸلەۋ, ۇساقتاپ جازىلعان ەر بەتتٸڭ كٶلەمٸ كٸتاپقا سالسا بەس التى بەت, التى بەتتٸك بەتتە بٸر اپتاعا لايىق مازمۇن بار. سول ۋاقىتتاردى ساعىناسىڭ. سول ۋاقىتتا سول ٷنسٸز مەجنٷننٸڭ التى بەتتٸك گازەتٸنەن لىپىپ ۇشقان ٸڭكەرلٸك, اياۋلى ماحابباتتى سەزٸنگەنٸڭ ٷشٸن ەلدەنەگە جاۋاپكەرشٸلٸگٸڭ ۇلعايا تٷسەدٸ. شىن سٷيۋدٸڭ باعاسىن, مازمۇنىن, ايقاسىن ۇعاسىڭ. ايعايشىلاردىڭ سۇلباسىن كٶرٸپ تاڭ قالاسىڭ. عاشىقتىق ٷنسٸزدٸك ەكەن.
ونىڭ اقىن بولۋىنا تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار. ول قازاق توپىراعىنا ەلەمدٸك ٸزدەنٸستٸڭ ۋنيفورماسىن ەككٸسٸ كەلەدٸ. ادامزات بولمىسىنىڭ ۇمىت بولعان, قايتالانعان, جادىلانعان جەرٸنەن ەمەس, ٸزباسارى, اتۇستارى, جالعاسى, ات باسىن بۇرماي ٶتۋگە بولمايتىن تٷنەمەلٸ, باتا قايىرىپ باسىنا تٷنەيتٸن قاراشاڭىراعى بولعىسى كەلەدٸ. بولۋعا مٷمكٸندٸگٸ زور. ول ۋاقىتتىڭ باعى. ونىڭ ماعان سىرباز پروزاسى ۇنايدى. ول سالماقتى ماركەستٸڭ ٶزٸن قازاق قىلۋعا بار. «ٶلگەن ادام» ەڭگٸمەسٸندەگٸ ۇستامدىلىق, كەيٸپكەرلەردٸڭ ەكٸنشٸ, ٷشٸنشٸ جاقتان سٶيلەسۋٸ, كٶزٸڭ اتىزداي بولاتىن سيۋجەتتٸ سابىرلى بايانداۋىندا, مٸنەز سومداۋىندا ايرىقشا جاڭالىق بار. ٶز باسىم, وسى شىعارماسىن ٶزگەلەرٸنەن جۇلدىزىن جوعارى قويامىن. جاس كەزٸندە جازىلسا دا, باپپەن, اسىققا ۇمتىلعان عاشىقتاي ىنتىزارمەن جازىلعان. ونىڭ ٷستٸنە, ارۋاق كٶرگٸش ەدگار پو, ارۋاقساتقىش گوگول, ٷرەيسٷيگٸش كافكا, قانىسۋىق كاميۋ, قىلمىسكەر دوستوەۆسكيي, ارۋاقتى كەلەكە ەتكەن تۆەن, جٷيكەسٸ جۇقا كينگ, سٶزگە ساراڭ ماركەستٸڭ كٶلەڭكەسٸ دە جوق. بۇل ٶزٸ. ناق ارداقتى ارداق ەتەتٸن تٶل ستيل. تٶل داۋىس. قازاقى اڭقىما - سابىرلى ەڭگٸمە.
ول ٶز توپ ەتكەن ۋاقىت پەن بەلدەۋدٸڭ تامىرىن باسۋشى. ادامنىڭ رۋحاني ٶسۋٸنٸڭ شەكسٸز شەگٸنە ساپارلاپ قايتقىسى بار. سوندىقتان, كەيدە كەرٸ, كەيدە العا قاراي, كەيدە وڭ مەن سولعا قاراي دا شەكتەۋلٸلٸكتٸڭ قابىن بۇزىپ جارعىسى بار. ەركٸندٸكتٸ قاي تۇرعىدا, قاي مۇرساتتا تٷسٸنە الاتىنىن ٷنەمٸ سىناۋشى. ٷنەمٸ ٸزدەۋشٸ. سارالاۋشى, ساراپتاۋشى. تاريحتىڭ باسقان ٸزٸنەن بٷگٸنگٸنٸ تەكسەرۋشٸ. ول كٷمەن كەلتٸرۋشٸ. اققا دا, قاراعا دا. ول ساندالۋشى. ول اداسقاق. ەر پەندەگە وسى كەپتٸڭ بەرٸن جاماۋعا بولار ەدٸ. بٸراق, ونىڭ قادامىن اڭدىعاندار نە ايتىپ تۇرعانىمدى تٷسٸنەر دەپ ويلايمىن. سودان دا ول, ٶزٸ ەرٸكسٸز كەلگەن ورتاعا (ٶمٸرگە, قوعامعا) – مايدانعا ٶزگەنٸڭ بۇدان سۇراماي, تٷسٸندٸرمەي قويعان تالاپتارىنا مۇرنىن شٷيٸرە قارايدى. كەلۋ دە, كەتۋ دە ەرٸكسٸز ەكەن, نەگە ەلدەكٸم مۇنىڭ سىرتىنان قانداي ويىن وينايتىنىن سۇراماي اق شەشٸپ قويادى? ويىنعا تازا كٸرٸسكەندەر ويناي بەرسٸن. مايداننىڭ جالعان اتتانىنا شاۋىپ, ۋاقىتىنان بۇرىن مەرت بولا بەرسٸن. ادام بوپ كەلگەسٸن, الاڭداپ اسپان مەن ارىڭا قاراماساڭ, بەكەرشٸلٸك.
ول شىعارماشىلىق ادامى, ٸزدەنٸس ادامى. ول – اقىن. ۇلتتىق كٶركەم ەدەبيەتتٸڭ كٶكجيەگٸن كەڭەيتۋشٸ. ول جۇمىسسىز سارساڭ بولعان كٷندەرٸندە دە ٷمٸتسٸزدٸكتٸڭ قۇدىعىنا قۇلاعان جوق. ونىڭ ەدەبيەتتٸ سٷيۋٸ - ۇلتىن ٶلەردەي سٷيەتٸنٸنٸڭ كٶرسەتكٸشٸ.
***
ارداق ٷشٸن پروزا مەن پوەزييا بٸرٸ باۋ, بٸرٸ تاۋ ەمەس. پروزاسىندا شۇبالاڭقى سٶيلەم جوق. ەسەسٸندە, پوەزيياسى ۇيقاستى ەسكەرمەيدٸ. قازاق توپىراعىنا ەركٸن بۋىنسىز اق ٶلەڭنٸڭ جاڭبىرىن تٶككەن العاشقى اقىن دا – ارداق. جۇمەكەن اقىن مەن ونىڭ ٸزباسارلارىندا, ارداقتىڭ اعىل تەگٸل شۇبالعان شۋماقتارىنداي ۇيقاسسىزدىق, بٸرسارىنسىزدىق جوق. ارداق ناق وسى جۇمەكەن مەكتەبٸن جالعاستىرۋشى, الايدا, قايتالاۋشى ەمەس. جۇمەكەن مەكتەبٸندەگٸ تەرەڭدٸك پەن پەلساپالىق, اقپا اق ٶلەڭ تٷرٸ كەيٸنگٸ بۋىننىڭ تامىرىندا ٶز قويناۋىن تاپتى. ت.تاڭجارىق, ر.دەبەي, ى.وجاي سيياقتى اقىنداردىڭ شىعارماشىلىعى ناقتى مىسال. الايدا, ارداقتى وسى اقىنداردىڭ سابىنا قوسا المايسىز.
ارداق تازا پوستمودەرنيزم توپىراعىندا تۋعان تۇلعا. پوستمودەرنيزم دەستٷرشٸلدٸكتەن بەزٸپ تىنعان مەدەنيەت ەمەس. سالت-سانانىڭ, تەكتٸك تاريحتىڭ جادىن بٷگٸنگٸ تانىممەن تٸرٸلتۋ. قازاقتىقتان قالعان بولمىسپەن باتىسشا سەندەنۋ. بٸراق, ارداقتىڭ پوەزيياسىن ەلٸ دە اۋىل ارالىق ەۆوليۋتسييادان شىعا الماعان, ونىڭ ٷستٸنە كەڭەستٸك قالىپقا تٷسكەن تٷيسٸكتٸ ەركٸندٸكككە جٸبەرە الماعان سانامىز قابىلداي الماي-اق قويدى. ونى مويىندايمىز. ارداق تاعى بٸر عاسىر كەيٸن تۋاتىن دارىن ەدٸ. باعى دا بەلكٸم, بٸر عاسىر كەيٸن جانار.
پوستمودەرنيستٸك باعىتتاعى ەدەبيەتتەردٸڭ مازمۇنىنا نازار سالساڭىز, كٸل نٶپٸرلٸ ٷرەيدٸڭ, قورقىنىشتىڭ, ميفتٸك, بولماسا ميستيكالىق سارىننىڭ گراداتسييالىق ۇلعايعان تەمپٸن اڭعاراسىز. د.امانتايدىڭ "گٷلدەر مەن كٸتاپتارىنداعى", ا.كەمەلباەۆانىڭ "قوڭىرقازى" مەن "مايياسى", دەل وسى كەزەڭدەگٸ ا.التايدىڭ, د.رامازاننىڭ, ت.احمەتجاننىڭ شىعارماشىلىعىندا "و دٷنيە مەن تىلسىم كٷشتەردەن" شوشىناتىن, ٷنەمٸ قورقىپ جٷرەتٸن كەيٸپكەرلەرٸ تۋدى. ال, ناقتى پوستمودەرنيزمنٸڭ ٶز بيٸگٸ - م.وماروۆانىڭ, ل.قونىستىڭ, م.مەلٸكتٸڭ, ق.مٷباراكتىڭ, م.فازىلدىڭ, م.قوسىننىڭ, م.قولعاناتتىڭ شىعارماشىلىعىنان قانىق كٶرٸندٸ. پوستمودەرنيزمنٸڭ بٸر اشىقتاۋى وسى – ساناداعى ٷركەكتٸك. نەگە جەتٸ اتا-بابامىز بٸلٸپ, تانىپ, ەسكەرتٸپ, دٸندەگٸ ٷلكەن كٸتاپتاردا جازىلعان باياندار بٸزدٸڭ سانامىزدا سونشالىقتى ٷلكەن ٷرەي تۇعىزدى? ٷركەك, قورقاق, سەنبەيتٸن, كٷمەنشٸل بوپ العانىمىز ٶتٸرٸك پە? نەگە ەدەبيەت بٷگٸنگٸ سانانىڭ سيپاتىن ەدٸپتەۋدەن قاشۋى كەرەك? اتا دٸن, دەستٷرٸنەن شابىلعان ۇرپاق ەرينە, شايتاننىڭ شىلعاۋىندا قالدى. قۇدايعا تەۋبە ەتۋدەن گٶرٸ, سابىر ەتۋدەن گٶرٸ, شاراپقا مٸنەجات-مەدەتتٸ قانداي مەدەنيەت دەپ اتاساق بولادى?
ححٸ عاسىر باسىندا باتىستىڭ كينو, ەدەبيەت, ٶنەر ەلەمٸنە "نەو" دەگەن تٷسٸنٸك ەندٸ. جاڭا دەگەن. نەو سانا. بٸر سٶزبەن, بٸزدٸڭ مەدەنيەت اڭداۋسىز, بەيسانالى ويدىڭ جەتەگٸندە كەتتٸ. سانالى جاسالعان ەدەبيەتتٸڭ كومپوزيتسيياسى, فابۋلاسى بولسا, نەو ەدەبيەتتٸڭ مازمۇنىندا - تٸپتٸ مازمۇن بولماۋى مٷمكٸن. ارداق ناق پوستمودەرنيزمنٸڭ توپىراعىنان ٶسكەن جەمٸس. ارداقتىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ ارداقتى بولۋى –قازاقي ويلاۋ كەڭٸستٸگٸنٸڭ ٶزگەشەلٸگٸندە. ارداق باتىس مەدەنيەتٸنٸڭ فورماسىندا قازاق تٸلٸنٸڭ بايتاق كەڭٸستٸگٸن سىيدىرىپ-اق جٸبەرەدٸ. قازاقتىڭ تانىم, دٸلٸن, ويلاۋ دەستٷرٸن فورماعا نوقتالاماۋدىڭ جاڭاشا ەدٸسٸن كٶرسەتكەن دە – ارداق. فورما ٷشٸن تٸلدەن مٷكٸستٸك جٸبەرۋ نەمەسە تٸل ٷشٸن فورماسىزدىققا ۇرىنۋدان جازۋشى اسا ساقتىقپەن قارايدى. ارداق وسى ەكٸ تەندەنتسييانى بۇزىپ الماي, تەڭدٸكتە ۇستاۋعا تىرىساتىنداي. مۇنى پوەزيياسىنان دا, پروزاسىنان دا بايقاۋعا بولادى. راس, ارداق شىعارماشىلىعى ەموتسييا مەن سەزٸمگە ساراڭ. كٷيٸنگەن, لاۋلاعان اۆتورلىق پوزيتسييادان گٶرٸ سىرتقى كٶرەرمەندٸك ستاتۋسىن قادٸر تۇتادى.
پوستمودەرنيستٸك ەدەبيەتتٸڭ بٸر تٷسٸن - قورقىنىش, ٷرەيلٸ كٷي دەگەندە, ارداققا دا قاتىستى ايتتىق. "جوعالعان تاس", "اق بالاپان", "ٶلگەن ادام", "جىلقى" ەڭگٸمەلەرٸندەگٸ ديالوگتار بٸر وقىعاندا قاراپايىم عانا قابىلدانادى, الايدا اۆتوردى شىعارماداعى تٸلدٸك قۇبىلىستار, وقيعانىڭ بەرٸلۋ سيپاتى مٷلدە قىزىقتىرمايتىن سەكٸلدٸ. تۇتاس مازمۇندى وقىپ بٸتكەسٸن عانا اۆتوردىڭ جاسىرعان پولوتنو ارتىنداعى سۋرەتٸن شالاسىز.
قانە, قانشالىق تەرەڭگە شٶگە الاسىڭ?!
مٷجٸلگەن, مالتا تاستا دا بار قاسٸرەت,
تۇڭعيىقتا مەڭگٸ قالعاندىعى ٷشٸن ەمەس.
دومبىرانىڭ ەكٸ ٸشەگٸ ەشقاشان تٸلدەسپەيدٸ,
ولاردى شاناقتا ساۋساقتار قوسادى.
مۇحيتتىڭ تەرەڭٸنەن جەتكەن ٷن
قوس ٸشەكتٸڭ كٶكٸرەگٸندە كٷمبٸرلەيدٸ.
ارداق شىعارمالارىنان كەيٸن سٸز شىتىرمان سيۋجەتتٸڭ ەسەرٸن ەمەس, كٶز الدىڭىزدا ۇزاق تا باياۋ قالىقتاعان سۋرەتتٸ عانا ەلەستەتە الاسىز. شىعارماشىلىعىنان كينو, سۋرەت ٶنەرٸنٸڭ كريتەرييلەرٸنەن جاماپ-جاسقالعان جاسامپازدىعىن اڭعارۋعا بولادى. تاركوۆسكييدٸڭ كٶرەرمەنٸن فينالعا دايىندايتىن تاپجىلماس كارتينالارىنداي ارداق تا وقىرمانىنا ٶزٸن تٷسٸندٸرٸپ بەرەتٸن سۋرەتتەردٸ لاقتىرا بەرەدٸ, ٶزەكتەگٸ ويىن بەرٸپ تىنۋعا اسىقپايدى. ارداقتى تٷگەل وقىپ بولعاسىن تٷسٸنەسٸڭ.
***
تٷگەل وقىپ بولعاسىن دا تٷسٸنبەيسٸڭ. ٶيتكەنٸ, ساناڭىزدا قيقا-جيقا كەسٸندٸلەر, باتتاسقان بوياۋلار, جەلكەسٸ قيىلىپ قالا بەرەتٸن وي اعىسى, بٸر بارماعىن بٷگٸپ قالعان يدەيا... سٸزگە تۋىندىگەردٸڭ جازباسىن قابىلداتپاي تاستايدى. كٷمەن كەلتٸرە باستايسىز. بٸراق, تاستٷيٸن ديالوگ, شىعىنسىز باياندالۋ تەسٸلٸ, ٸش بەرمەيتٸن تۇتاس تٸركەستەر اۆتوردىڭ جازۋعا ماشىقتانعانىن اڭعارتادى. بەينە بٸر بارماعى جاڭا جازىلىپ قالامساپ ۇستاعان بٷلدٸرشٸننٸڭ ٶز ساناسىندا ەدٸپتەپ سالعان سۋرەتٸن سٸزگە بٸلە تۇرا "بۇل نە?" دەپ قويعان سۇراعىنداي.
سٸز تٸكبۇرىشتى, ٷشبۇرىشتى, قۇلاعى دا بار, دٶڭگەلەي بٸتكەن دەنەسٸ بار, بٸراق پٸشٸنٸ ەشبٸر زاتقا انىق ۇقسامايتىن سۋرەتكە ۇزاق قادالاسىز. "يت پا? جوق. تانكٸ ما? جوق. ماشينا ما? جوق. ٷي ما? جوق. بالا-اۋ, وندا نە? مىسىق!" مٸنە, جاۋاپ. ارداق, ٶز ساناسىنداعى سۋرەتتٸ وبرازبەن ويناتىپ سٶزگە قۇيعاندا سٸز شىعارمانىڭ تەرەڭٸن بٸردەن ۇعا قويمايسىز. ٶلەڭٸ دە, قارا سٶزٸ دە سول. "ٶلگەن ادام", "راس پا, ەجە", "اعىرابي" سەكٸلدٸ ەڭگٸمەلەرٸن, بەلكٸم, ٷش قايتارا وقۋ كەرەك شىعار, سوندا دا "مىناۋ شىعار, اناۋ شىعار" دەپ ساناڭىزدا ۇزاق تالداۋعا تٷسەسٸز. شىنى كەرەك, باس قاتىرۋعا تىرىسپايسىز دا. بولماشىنى سٶز ەتٸپ, نە ايتقىسى كەلدٸ دەپ كٸتاپتى جابا سالاسىز. جابا سالاسىز عوي, بٸراق... زەردەلەپ كٶرسەك شە?
"راس پا, ەجە" ەڭگٸمەسٸ سونداي ەڭگٸمە. ەڭگٸمەدەگٸ بار مىسال – بوس تۇرعان تور. ەجەسٸ ٷنەمٸ جازدىكٷنٸ بوس تۇرعان توردى اۋلاعا شىعارىپ قويىپ, كٷن كٶزٸنە جىلىنىپ وتىراتىن. بالا مۇنى سول قالپىنشا ەستە ساقتاپ قالىپتى. بوس توردى نەگە ۇستايدى, سونشاما نەگە باپتايدى دەگەن العاشقى ساۋال وسى جەردە تۋىندايدى. جولداس دوسىنىڭ بوس توردى ۇستاۋ - اقىرى تورعا قۇس قوندىرۋمەن بٸتەتٸن حيكاياسىن ەستٸگەندە – ەجەسٸنٸڭ نيەتٸن اڭداعانداي بولامىز. كەيٸن, اۆتوردىڭ تٷس كٶرٸپ "راس پا, ەجە" دەگەنٸ تٸپتٸ, نەنٸ راستاۋى مٷمكٸن دەگەن تاعى ساۋال تۋىنداتادى. اۆتور ەجەسٸنٸڭ ٷيٸنە بارعاندا تور جوق بوپ شىعادى. ەڭگٸمە بارىسىندا ەجەسٸنٸڭ تورى مەن دوسىنىڭ تور تۋرالى حيكاياسىنىڭ لينييالىق بٸرلٸگٸ تۇتاسپاي جاتادى. اۆتور بٸزگە بٸر ابزاتس سٶيلەمدٸ كٶرسەتپەي قويعانداي كٷي كەشەمٸز. ال, راسىندا, ەجەسٸنٸڭ بوس توردى باپتاپ ۇستاۋى, كٷن كٶزٸنە شىعارىپ قويۋى – ەلدەبٸر ۇزاق سارىلعان ٷمٸتتٸڭ, ساعىنىشتىڭ بەينەسٸ بولۋى مٷمكٸن, ال دوسىنىڭ تور تۋرالى حيكاياسى ەجەسٸنٸڭ بۇل قىلىعىن اشىپ بەرەدٸ. نيەتٸڭە قاراي, قايسٸبٸر زاتتى ٷيرەنشٸكتٸ عادەتتەي كٶز الدىڭا ەلەستەتٸپ ٸستەي بەرسەڭ, كٷندەردٸڭ كٷنٸندە ول رەالعا اينالادى. قايسىبٸر باستامانىڭ تٸرەگٸ – ەۋەلگٸ بەيسانالى ەرەكەتتەن, نەمەسە ٸزگٸ تٸلەكتٸڭ اڭداۋسىز ەرەكەتٸمەن جٷزەگە اسىپ جاتادى. جازامىن دەپ كٷندە اق قاعاز بەن قالامساپتى ۇستاپ قاراساڭ, وقيمىن دەپ كٷندە بٸر كٸتاپقا نازار سالار بولساڭ, كٷندەردٸڭ كٷنٸندە ول كٸتاپتى وقيسىڭ, ول قاعازعا سٶزدەر جازىلادى. دوستوۆەسكييدٸڭ "يديوتىندا" قوناققا بارعان كنياز مىشكين قۇمىرانى "سىندىرىپ الماڭىز" دەگەن ەسكەرتپەسٸن كٶز الدىنا ەلەستەتە بەرٸپ, اقىرى قۇمىرانى سىندىرىپ تىناتىنى ەسٸڭٸزدٸ مە? ال, اۆتور, "راس پا, ەجە" دەۋٸ – "شىن با, مەن تىرىسسام, تالپىنسام بولعانى تٸلەگٸمنٸڭ ورىندالۋى عاجاپ ەمەس قوي" دەگەن اڭداۋسىز وي ايتادى. وقىرمان, بۇل شىعارمانىڭ كٸلتٸن پسيحواناليتيكالىق تالداۋعا سالساق قانا قۇپيياسىن اشا الامىز. شىعارمانىڭ كٶركەمدٸك قۇپيياسى دا سول – اۆتور ەجەسٸنٸڭ بوس تورىنا بالا كەزدەن كٶزٸ تٷسكەن, كەۋدەسٸنە كٶشٸرٸپ العان. اۆتور بويىندا دا وسى بوس توردىڭ نىشانى جاتىر. بۇل ٶز كەۋدەسٸن بوستىق كەرنەگەن زامان ادامىنىڭ زارى ەمەي نەمەنە?
***
ارداق نۇرعازى تارباعاتاي تاۋىنىڭ تۋماسى. الماتىداي دٷردەي قالادا پوستمودەرنيستٸك باعىتتاعى ەدەبي تارتىس-تالاستاردىڭ ورتاسىندا ساۋاتتى پٸكٸر ايتا الاتىن, ورنىقتى ۇستانىمى, جەكە كٶزقاراسى بار جازۋشى. تارباعاتايدان بٸر ۋىس توپىراق الماتىعا ورنىعىپ, قۇنارىن جايىپ, جەرگٸلٸكتٸ قارا توپىراققا قانشالىقتى جۇعىستى, جۇعىمدى ھەم قۇنارىنان قانشالىقتى قاۋلاعان قاراعاي باس كٶتەرەرٸن بٸر عازيز ۋاقىتتىڭ ٶزٸ شەشەدٸ. بٸز تەك, قالامگەردٸڭ تابيعاتىنا, بولمىسىنا شولۋ جاسادىق.
ساعادات ورداشەۆا,
اقتٶبە قالاسى
