الەۋمەتتىك جەلىلەردە قازاقستاندا ەندى «جالعا الۋشىنى كوشىرۋگە بولمايدى»، ال مەنشىك يەلەرى «قورعانسىز قالادى» دەگەن حابارلامالار تاراپ جاتىر. مۇنداي تالقىلاۋلار تولقىنىنا كونستيتۋسيانىڭ جاڭا رەداكسياسى سەبەپ بولدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
Qazaq Expert Club ساراپشىسى، قۇرىلىس سالاسىنىڭ مامانى ديليارا سەيتنۋروۆانىڭ ايتۋىنشا، تۇرعىن ءۇيدىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعىنا قاتىستى كەيبىر تۇجىرىمدار كونتەكستەن تىس ءتۇسىندىرىلىپ جاتىر.
«25-باپتىڭ 1-تارماعىندا تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىلمايدى جانە “تۇرعىن ۇيدەن ايىرۋعا تەك سوت شەشىمى بويىنشا عانا جول بەرىلەدى” دەپ جازىلعان. ءدال وسى تۇجىرىم الاڭداۋشىلىق تۋدىرعان جازبالاردىڭ تارالۋىنا سەبەپ بولدى. الايدا مۇقيات وقىعاندا ءمانى باسقا: تۇرعىن ۇيدە زاڭدى تۇردە تۇرىپ جاتقان ادامدى ءوز بەتىنشە كوشىرۋگە بولمايدى. قازاقستاندا كوشىرۋگە تىيىم سالۋ ەنگىزىلىپ جاتقان جوق. بۇل ەكى تاراپتى دا قورعايتىن ستاندارتتى قۇقىقتىق ءراسىم تۋرالى»، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.
سونداي-اق، ديليارانىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىندا تۇرعىن ۇيگە كىرۋ نورماسى ناقتىلانعان. بۇل جالعا الۋشىلاردى، سونىڭ ىشىندە ەسكەرتۋسىز پاتەرگە كىرە الامىز دەپ ەسەپتەيتىن جالعا بەرۋشىلەر تاراپىنان بولاتىن ءوز بەتىمەن ارەكەتتەردەن قورعاۋدى كۇشەيتەدى.
«قازاقستاندا تۇرعىن ءۇيدى جالعا بەرۋ نارىعىنىڭ 70–80%-ى بەيرەسمي تۇردە، كەلىسىمشارتسىز جۇمىس ىستەيدى. ناقتى رەتتەۋ مەن كوشىرۋدىڭ سوت ءتارتىبىن ەنگىزۋ كولەڭكەدەن شىعۋعا تىكەلەي ىنتالاندىرادى. كەلىسىمشارتسىز جالعا بەرۋشى سوتتا ءوز قۇقىقتارىن ءىس جۇزىندە قورعاي المايدى: قارىزدى ءوندىرىپ الۋ، كەلتىرىلگەن زياندى تىركەۋ نەمەسە كوشىرۋدى باستاۋ قيىن»، – دەيدى ساراپشى.
يسپانياداعى «وككۋپاستارمەن» سالىستىرۋعا كەلسەك، ديليارانىڭ پىكىرىنشە، بۇل دۇرىس ەمەس. «وككۋپاستار» — بۇل قۇلىپتى بۇزىپ، يەسىنىڭ كەلىسىمىنسىز جانە كەلىسىمشارتسىز بوتەن پاتەرگە كىرىپ العان ادامدار. يسپانيا زاڭناماسىنداعى ولقىلىقتارعا بايلانىستى ولاردى كوشىرۋ شىنىمەن قيىن — تەك سوت ارقىلى جانە پوليسيانىڭ قاتىسۋىمەن عانا مۇمكىن.
«كەلىسىمشارت بويىنشا جالعا الۋشىنى “وككۋپاسپەن” سالىستىرۋ — بۇل نە قۇقىقتى تۇسىنبەۋ، نە ادەيى دۇربەلەڭ تۋدىرۋ ءۇشىن جاسالعان مانيپۋلياسيا. جالپى العاندا، كوشىرۋدىڭ سوت ءتارتىبى — كەز كەلگەن وركەنيەتتى قۇقىقتىق جۇيەنىڭ قالىپتى تاجىريبەسى. رەسەيدە، گەرمانيادا، فرانسيادا جانە ۇلىبريتانيادا دا جالعا الۋشىلار تەك سوت ارقىلى كوشىرىلەدى»، – دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.
