مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: زاڭ مەن تەرتٸپ, ەكونوميكالىق ٶسٸم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جارييالاپ, قوعامداعى كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ 9 باعىت بويىنشا شەشۋدٸ ۇسىنا وتىرىپ, ٷكٸمەت الدىنا ناقتى تاپسىرمالار قويدى جەنە الداعى ۋاقىتتا ورىندالاتىن ٸس-شارالار جوسپارىن تانىستىردى. 9 باعىتقا ويىسقان مەسەلەلەردٸڭ قاي قايسىسى دا ٶزەكتٸ.
ۇزاق ۋاقىتتان بەرٸ قوردالانعان, كٷن تەرتٸبٸنە ەنۋدٸ سۇرانىپ تۇرعان مەسەلەلەر. ولاردىڭ ٸشٸندەگٸ مامانداردى دايارلاۋ جەنە كەسٸبي مامانداردى ناسيحاتتاۋمەن بايلانىستى باعىتتارعا توقتالۋدى جەنە وسى مەسەلەلەردٸ ٶز پٸكٸرٸممەن ساباقتاستىرۋدى جٶن كٶردٸم.
قاسىم-جومارت كەمەلۇلى جولداۋدىڭ بەسٸنشٸ باعىتىندا «ەكونوميكانى بٸلٸكتٸ ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ – اسا ٶزەكتٸ مٸندەت» ەكەندٸگٸن العا تارتا وتىرىپ, «مامان دايارلاۋعا بەرٸلەتٸن مەملەكەتتٸك تاپسىرىستى بٸرتٸندەپ كٶبەيتكەن جٶن» ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ەسٸرەسە, بولاشاقتا سۇرانىسقا يە بولاتىن كەسٸپتەر ٷشٸن بٸلٸكتٸ ماماندار دايارلاۋ كەرەك ەكەندٸگٸ شىنىمەن دە اسا ٶزەكتٸ.
عىلىمنىڭ قارىشتاپ دامۋى, اقىلدى جەنە تسيفرلى تەحنولوگييالاردىڭ جەتٸلە تٷسۋٸ, اقپارات (big data) كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايا تٷسۋٸ, ەرتٷرلٸ ۇرپاقتاردىڭ تالعامىنىڭ ەرتٷرلٸ بولۋى, جاhاندانۋدىڭ ٷدەرٸسٸنٸڭ كٷشەيۋٸ جەنە ت.ب. فاكتورلار جاڭا نارىققا بەيٸمدەلگەن مامانداردى قاجەت ەتەدٸ.
وسىعان بايلانىستى «جاڭا كەسٸپتەر مەن قۇزىرەتتەر اتلاسى» ەزٸرلەنٸپ, جىل سايىن جاڭا ماماندىق تٷرلەرٸمەن تولىقتىرىلۋدا. بۇعان جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ قوعام مەن ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا ەتەنە كٸرۋٸ دە سەپتٸگٸن تيگٸزۋدە دەپ ويلايمىن.
بۇل تۋرالى پرەزيدەنتٸمٸز جولداۋدىڭ تٶرتٸنشٸ باعىتىندا «قازاقستان جاساندى ينتەللەكتٸنٸ كەڭٸنەن قولداناتىن جەنە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى دامىتىپ جاتقان ەلگە اينالۋعا تيٸس» ەكەندٸگٸن, سول ٷشٸن «كەلەسٸ جىلى «استانادا جاساندى ينتەللەكت ۇلتتىق ورتالىعىن ٸسكە قوسۋ كەرەك» ەكەندٸگٸن باسىپ ايتتى. «جاساندى ينتەللەكت» پەن «اقىلدى» جەنە «تسيفرلى» تەحنولوگييالار قازاقتىڭ كٶمەكشٸسٸنە اينالۋ ٷشٸن الدىمەن ولاردى ەربٸرٸمٸز جەتٸك مەڭگەرۋٸمٸز كەرەك.
ٶز سالاسىندا عىلىم مەن تەحنولوگييانىڭ سوڭعى جەتٸستٸكتەرٸن پايدالاناتىن مامان عانا ٶز كەسٸبٸن جەتٸك مەڭگەرگەن مامانعا اينالىپ, ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋعا ٷلەس قوسا الادى.
بٸز جاستارعا كەسٸبي باعدار جۇمىستارىن جٷرگٸزگەن كەزدە «قازٸرگٸ تاڭدا قانداي ماماندىق ەڭ كٶپ سۇرانىسقا يە?» دەگەن سۇراق ەڭ جيٸ قويىلادى. ونىڭ جاۋابى ٶتە قاراپايىم. تاڭداعان ماماندىعىنا قاراماستان, «كٸم ٶز ٸسٸنٸڭ بٸلگٸرٸ – سول سۇرانىسقا يە».
ماماندىق ەمەس, مامان سۇرانىسقا يە بولادى. پرەزيدەنتٸمٸز ٶز جولداۋىندا «قوعامدا ەڭبەكقور جەنە ناعىز مامان بولۋ يدەياسىن ناسيحاتتاۋ تۋرالى دا قۇندى ويلار ايتتى. ول 2025 جىلدى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى دەپ جارييالاي وتىرىپ, «ادال ەرٸ تاباندى ەڭبەگٸمەن تابىسقا جەتكەن ادامدار قاشاندا قۇرمەتتٸ, سىيلى بولۋى كەرەك» ەكەندٸگٸنە توقتالدى.
حاكٸم اباي قۇنانبايۇلىنىڭ دەرٸپتەگەن بەس اسىل ٸسٸنٸڭ بٸرٸ – دە وسى ەڭبەك. ادال ەڭبەك – قوعامعا ەرقاشان دا پايدا الىپ كەلگەن. سوندىقتان ونى ناسيحاتتاۋدىڭ ستراتەگييالىق تا, يدەولوگييالىق تا, تەربيەلٸك تە ماڭىزى زور دەپ ويلايمىن.
شاحيسلام لايسحانوۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, PhD, جاس زەرتتەۋشٸلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى
