جاۋابىمدى بەردٸم. ونىڭ تٷيٸنٸ مىنادا: «مەن بيلٸكتٸڭ ەشبٸر ساياسي جوباسىنا قاتىسقان ەمەسپٸن».
ەرينە, بٸر ەلدە ٶمٸر سٷرٸپ جاتقاندىقتان, بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن دە كەزدەسٸپ تۇرامىز. بارشاعا مەلٸم پوزيتسييامىزدى ايتىپ, قوعامداعى احۋالدى تالقىلاپ جاتامىز.
ەڭگٸمەنٸ وسىمەن تەمامداۋعا بولار ەدٸ. بٸراق ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ بٸرشاما قىزۋ تالقىلاۋدى كٶرٸپ, وندا ايتىلعان سۇمدىق جورامالدارمەن تانىسىپ, مىناداي ويلارعا قالدىم.
ماعان وسىنداي اۋىر ايىپ تاعۋ مۇحتارعا نە ٷشٸن كەرەك بولدى? بەلكٸم, باستى سەبەپ ول قۇرىپ جاتقان (ينتەرنەتتە) قازاقستان دەموكراتييالىق تاڭداۋ (قتد) قوزعالىسىن اشىق قولداماۋىمدا شىعار. ٶيتكەنٸ مەن «الماتىدا بولىپ جاتقان سوتتا ادام تاڭعالارلىق نەبٸر فاكتٸلەر ايتىلىپ جاتىر, ٶزٸنە تٸكەلەي قاتىستى ٸس بولعاندىقتان, مۇحتار سولاردىڭ بەرٸنە ناقتى جاۋاپ بەرۋٸ كەرەك» دەگەن ەدٸم.
ەلدە ول «وپپوزيتسييا دەگەن – مەن عانا, ال قالعاندارى – بيلٸكتٸڭ قۇيىرشىقتارى» دەگٸسٸ كەلە مە?
«جىعىلعانعا جۇدىرىق» بولىپ, ونسىز دا شەت جاقتا جٷرٸپ, بەلەدەن باسىن الا الماي قينالىپ جٷرگەن ەبليازوۆقا جٶنسٸز تيٸسۋدەن اۋلاقپىن. كەرٸسٸنشە, ول 2001 جىلى قدت قاتارىنا كٸرگەننەن باستاپ ونى جەنە ونىڭ سەرٸكتەستەرٸن اشىق قولداپ كەلەمٸن. سوتىندا بولدىم, ونى قولداۋ اكتسييالارىنا قاتىستىم.
بٸراق باسقالاردى نەگٸزسٸز قارالاپ, كٷيە جاعۋعا بولمايدى. ەڭ باستىسى, وپپوزيتسييانىڭ ٶزٸندە مونوپولييا بولماۋى تيٸس.
سٶز جوق, وپپوزيتسيياشىل ۇيىم قۇرىپ, بيلٸككە ٶتكٸر سىن ايتىپ, قوعامدىق ويعا قوزعاۋ سالىپ جٷرگەنٸ دۇرىس.
ونىڭ ٷستٸنە ەبليازوۆ بيلٸكتٸڭ قايناعان ورتاسىندا بولدى, ونداعىلارمەن توننىڭ ٸشكٸ باۋىنداي ارالاستى, سوندىقتان قاراپايىم جۇرتقا بەيمەلٸم نەبٸر جايتتاردى الدىمىزعا جايىپ سالا الادى.
مۇنىڭ ٶزٸ بيلٸكتٸڭ شىنايى بەت ەلپەتٸن ەشكەرەلەۋدٸڭ مىقتى مٷمكٸندٸگٸ ەمەس پە?!
ٶزٸنٸڭ وراسان زور قارجىلىق ەلەۋەتٸن كەشەگٸ ەرٸپتەستەرٸنە قارسى ەمەس, بيلٸكتٸڭ شىنايى بەتپەردەسٸن اشۋعا جۇمساسىن. تالاي جىل بويىنا بيلٸكتٸ سىناپ جٷرگەن بٸزدٸ ۇرىپ-سوعار, ارانداتار باسقا كٷشتەر دە جەتٸپ جاتىر.
بٸراق «وپپوزيتسييا تەك قانا ەبليازوۆشىل بولۋى كەرەك» دەگەنگە مەن قوسىلا المايمىن. اقورداسىز دا, وليگارحتارسىز دا پايدا بولىپ, ٶزٸن كٶرسەتە الاتىن قوعامدىق كٷشتەر تاريحتا بولدى, ەلٸ دە بولادى.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ تالقىدا «قازٸرگٸ قازاقستاندا قولعا الىنعان كەز كەلگەن قوعامدىق باستامانىڭ ارتىندا بيلٸك تۇرادى, سوندىقتان وعان سەنۋگە بولمايدى» دەگەن دە تۇجىرىم ايتىلىپ جاتتى. ەرينە, شەتتە جٷرگەن وپپوزيتسيياشىل جولداستارعا مۇنداي تەزيس مايداي جاعادى. ٶيتكەنٸ سولاردىكٸ عانا دۇرىس بوپ شىعادى ەمەس پە? بٸراق شەتەل اسپاي, سوتتالسا دا, قينالسا دا, قارنى اشسا دا وتانىنان بەزبەي, ەل ٸشٸندە جٷرٸپ بيلٸككە اشىقتان-اشىق سىن ايتىپ جٷرگەن تازا ادامدارعا وسى تەزيس تيٸپ كەتپەي مە?!
مەنٸڭشە, بۇل مەسەلەدە بٸرجاقتىلىققا سالىنباۋ كەرەك.
«وپپوزيتسييا تەك اقشاعا جۇمىس ٸستەيدٸ» دەگەن جالعان تۇجىرىمنان ارىلۋىمىز كەرەك. ەلگە تانىمال تۇلعالاردى ايتپاعاندا, ەل ٸشٸندە, اۋىل-ايماقتا, ناقتى ەلدٸ مەكەندە سول جەردەگٸ ەدٸلەتسٸز ەكٸمنەن باستاپ, تولايىم ساياسي جٷيەگە قارسى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, كٷرەسٸپ جٷرگەن ازاماتتار قانشاما?!
سوندىقتان دا ٶزٸنە قاتىستى ەمەس كەز كەلگەن قوعامدىق باستاماعا كٷمەن كەلتٸرٸپ, ونى قارالاۋ دۇرىس ەمەس. ونداي ەدەت ەلدە دەموكراتييالىق ٷردٸستەر مەن دەستٷرلەردٸ دامىتۋعا كەسٸرٸن تيگٸزەدٸ. ٶز باسىم وپپوزيتسييا بٸرلٸگٸن جاقتايمىن, بٸراق سول وپپوزيتسييا بٸركەلكٸ نەمەسە بٸر عانا ادامعا تەلٸنٸپ قالۋىنا قارسىمىن.
بەلكٸم, كەزٸندە يدەيالار ەمەس, ناقتى كٶسەمدەرگە (نەگٸزٸنەن, كەشەگٸ باستىقتار مەن قالتالىلارعا) باعىنىشتى بوپ قالعان ساياسي كٷشتەردٸڭ اقىر سوڭىندا سۇيىلىپ, ٸز-تٷزسٸز جوعالىپ كەتۋٸنٸڭ بٸر سەبەبٸ وسى بولار. ٶيتكەنٸ جەكە اداممەن «جۇمىس جٷرگٸزۋگە», الداپ-سۋلاۋعا, ساتىپ الۋعا, قورقىتۋعا بولادى, ول كەيٸن (ەرتٷرلٸ سەبەپتەرمەن) ٶز ويىنان اينىپ كەتۋٸ مٷمكٸن. ال يدەيانى جويا المايسىڭ. بۇقارانى ەرتە الاتىن كەز كەلگەن يدەيا, ماركس ايتپاقشى, ماتەريالدىق كٷشكە اينالادى.
ساياسي تۇعىرناما نە ۇستانىمىنا, ناقتى قوعامدىق قيمىل-ەرەكەتٸنە ەمەس, ادامنىڭ جەكە باسىنا تيٸسٸپ, بار مەسەلەنٸ سوعان عانا اۋدارۋ – قازٸر دە ٶزٸن وپپوزيتسييا ساناپ جٷرگەن كەيبٸر ادامدارعا تەن قاسيەت. ونىڭ ٷستٸنە قازاق دەگەن شاعىن عانا حالىقپىز: ساياسي الاڭدا جٷرگەندەر كەزٸندە بٸر-بٸرٸمەن تەجٸكەلەسٸپ, cٶز بەن ٸسكە كەلٸپ, باس جاققا بارىسىپ قالعان كەزدەرٸ دە جوق ەمەس شىعار. ەندٸ سونىڭ بەرٸن ساياسي كٷرەس قازانىنا تۇزدىق رەتٸندە سالىپ, ٶزەكتٸ مەسەلەلەرمەن بٸرگە ساپىرىلىستىرىپ جٸبەرەدٸ. ونداي تاڭسىق «تاعام» توعىشارلارعا تاپتىرماس تارتۋ ەكەنٸ دە راس.
شىنىن ايتۋ كەرەك, ونسىز دا ىردۋ-دىردۋ, توز-توز بوپ كەتكەن وپپوزيتسيياعا قاتىستى سىن ايتقىم كەلمەيدٸ: بٸزگە بٸرلٸك كەرەك. بٸراق باياعىدا اۋىلدا جٷرگەندە, تٶبەلەس بولا قالسا ٷلكەندەر «كٸم باستادى?» دەپ سۇرايتىن. جەنە سونى كٸنەلٸ سانايتىن...
ەمٸرجان قوسانوۆ,
دەرەككٶز: جاس الاش
