قازاقستاندا ٶنەر مەن مەدەنيەتتٸڭ, ەدەبيەتتٸڭ دامۋى قوعامنىڭ رۋحاني دەڭگەيٸمەن عانا ەمەس, ۇلتتىق بولمىستىڭ ساقتالۋىمەن دە تىعىز بايلانىستى. بٷگٸندە بۇل سالالاردا وڭ ٶزگەرٸستەرمەن قاتار شەشٸمٸن كٷتكەن مەسەلەلەر دە از ەمەس. وسى ورايدا «الماتىكٸتاپ» باسپاسىنداعى كٶركەم ەدەبي باسىلىمدار بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ بۇلان جامبىل قازٸرگٸ ەدەبي ٷدەرٸس پەن مەدەنيەتتٸ دامىتۋ جولدارى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ەدەبيەتتەگٸ ەڭ ٷلكەن ارتىقشىلىقتىڭ بٸرٸ – شىعارماشىلىق ەركٸندٸك.
– وڭ ەسەر ەتٸپ وتىرعانى – كەڭەس وداعى كەزٸندەگٸدەي مەملەكەتتٸڭ ەدەبيەتكە تٸكەلەي ارالاسپايتىنى. سونىڭ ەسەرٸنەن قولىنان كەلسٸن-كەلمەسٸن بەرٸ بٸردەي اقىن, جازۋشى بولۋعا ۇمتىلمايدى بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە. ەڭ باستىسى – تسەنزۋرا جوق, ەركٸندٸك بار. مەملەكەتتٸڭ ەدەبيەتكە جاناما تٷردە قولداۋ كٶرسەتكەنٸ دۇرىس, – دەيدٸ ول.
دەگەنمەن ەدەبي ورتاداعى كەيبٸر كەلەڭسٸز قۇبىلىستار شىعارماشىلىقتىڭ دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىرعانىن جاسىرمايدى.
– تەرٸس ەسەر ەتەتٸنٸ – ەدەبي ورتاداعى جٸكشٸلدٸك, كلانشىلدىق, رۋشىلدىق. كەيدە سىيلىققا, بەيگەگە ۇسىناتىن كەزدە ٶز ادامىن عانا ماقتاپ, قولدايتىن جاعدايلار كەزدەسەدٸ. تٸپتٸ جازۋشىلار وداعىنا دا ٸلٸپ الارلىق شىعارماسى جوق ادامداردىڭ وسىنداي جولمەن ٶتٸپ كەتكەنٸن كٶردٸك. مۇنداي جاعدايدا ەدٸلدٸك تۋرالى ايتۋ قيىن. ال ەدەبيەتتەگٸ ەدٸلەتسٸزدٸك قالامگەردٸڭ مەسەلٸن قايتارادى, – دەيدٸ بۇلان جامبىل.
ول بۇرىنعى زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ تالانتتى جاستاردى ٶزدەرٸ ٸزدەپ تاۋىپ, قولداۋ كٶرسەتۋ تەجٸريبەسٸن قايتا جاڭعىرتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدٸ.
– نۇرعيسا تٸلەنديەۆ, احمەت جۇبانوۆ سەكٸلدٸ تۇلعالار ەل ارالاپ, دارىندى جاستاردى ٶزدەرٸ ٸزدەپ تاباتىن. جازۋشىلار وداعى دا شىعارماشىلىعى جاقسى ادامداردى ٶزٸ ٸزدەپ, شاقىرىپ وتىرسا ەكەن دەگەن تٸلەك بار. سوندا ادامدار جول ٸزدەپ, تابالدىرىق توزدىرماس ەدٸ, – دەيدٸ ول.
ماماننىڭ پٸكٸرٸنشە, جاستاردىڭ ۇلتتىق مەدەنيەتكە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ٷشٸن ىنتالاندىرۋ تەتٸكتەرٸن كٷشەيتۋ قاجەت.
– مۇندا كٸتاپ وقۋعا ارنالعان جٷلدەلٸ بايقاۋلار سيياقتى ىنتالاندىرۋ شارالارى كٶبٸرەك بولۋى كەرەك. بٸراق ۇلتتىق مەدەنيەتكە قىزىقتىرۋدىڭ باستى شارتى – ونىڭ تۇرمىستىق مەنٸ. ياعني سول سالادا تابىس كٶبەيٸپ, مٷمكٸندٸك ارتسا, قىزىعۋشىلىق تا ٶزدٸگٸنەن ٶسەدٸ. سوندىقتان مۇندا مەملەكەتتٸڭ قولداۋى قاجەت. مىسالى, بٷگٸندە ساداق اتۋ جارىستارى نەمەسە قازاق كٷرەسٸ كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىن اۋدارىپ وتىر. سول سيياقتى جاستاردى قىزىقتىراتىن اۋقىمدى جوبالار كەرەك, – دەيدٸ ول.
سونىمەن قاتار ول ەدەبيەتتٸ دامىتۋ ٷشٸن شىعارماشىلىق ادامدارىنا جاعداي جاساۋ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– جارىس پەن مٷشەيرانى كٶبەيتكەننەن گٶرٸ, جاقسى جازىپ جٷرگەن ادامدارعا تٸكەلەي قولداۋ كٶرسەتكەن دۇرىس. ٶمٸرشەڭ شىعارمالار كٶبٸنە بەيگە ٷشٸن ەمەس, ەركٸندٸكتە جازىلادى. جارىسا جازعاندا كەيدە شىنايىلىق جوعالىپ, جاساندىلىققا جول اشىلادى, – دەيدٸ بۇلان جامبىل.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قالامگەرلەردٸ قولداۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولدارىنىڭ بٸرٸ – ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸن شەشۋ.
– ەڭ الدىمەن باسپانا مەسەلەسٸنە كٶڭٸل بٶلٸنۋٸ كەرەك. بٸراق مۇنداي قولداۋعا كٸم لايىق ەكەنٸن انىقتايتىن كەڭەس بەيتاراپ ەرٸ ەدٸل اقىن-جازۋشىلاردان قۇرالعانى جٶن. نەمەسە كەڭەس مٷشەلەرٸن ەدٸل شەشٸم قابىلداۋعا ىنتالاندىراتىن ناقتى مەحانيزمدەر بولۋى قاجەت, – دەيدٸ ول.
ەدەبيەت سالاسىنداعى تسيفرلاندىرۋ ٷردٸسٸن دە وڭ باعالايدى.
– مەملەكەتتٸك تاپسىرىسقا كٸتاپ ۇسىنۋ جٷيەسٸنٸڭ ونلاين فورماتقا كٶشٸرٸلۋٸ – قۋانتارلىق جاڭالىق. ەندٸگٸ ماڭىزدى مەسەلە – ۇسىنىلعان كٸتاپتاردى ٸرٸكتەۋدٸڭ ەدٸل ەرٸ اشىق ٶتۋٸ, – دەيدٸ ول.
بۇلان جامبىلدىڭ سٶزٸنشە, ٶنەر, مەدەنيەت جەنە ەدەبيەت قوعام قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, ۇلتتىڭ ٶزٸندٸك بولمىسىن ايقىندايتىن باستى سالالار.
– قوعام قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرۋ تٷگٸلٸ, ۇلتتى ۇلت قىلاتىن, وعان ٶزٸندٸك قايتالانباس ەرەكشەلٸك بەرەتٸن – وسى ٷشەۋٸ. بٸر حالىقتى ەكٸنشٸ حالىق ەڭ الدىمەن ونىڭ ٶنەرٸ, مەدەنيەتٸ مەن ەدەبيەتٸ ارقىلى تانيدى. ونىڭ ٷستٸنە بۇل سالالاردىڭ ەكونوميكالىق ماڭىزى دا بار. ٶسەمٸن, ٶركەندەيمٸن دەگەن ەل وسى ٷش باعىتتى دامىتۋعا كٷش سالۋى كەرەك, – دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
راسىندا, ٶنەر, مەدەنيەت جەنە ەدەبيەت – ۇلتتىڭ رۋحاني تٸرەگٸ. سوندىقتان بۇل سالالاردى دامىتۋ تەك شىعارماشىلىق قاۋىمنىڭ ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ ورتاق مٸندەتٸ بولىپ قالا بەرەدٸ.
