بۇرىن لەپسٸ اتانعان كٶشەگە فۋرمانوۆ اتى 1956 جىلى بەرٸلگەن. الماتىداعى ەڭ ورتالىق كٶشە بولعاندىقتان بۇل كٶشە تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا جالپى ازاتتىق داڭعىلى اتالۋعا ەبدەن لايىق ەدٸ.
2019 جىلى حالىقپەن, تۇرعىندارمەن تەرتٸپ بويىنشا كەلٸسٸلمەستەن بۇل كٶشەگە بٸردەن ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ اتى بەرٸلٸپ كەتتٸ. ەندٸ بۇل قاتەلٸكتٸ, اسىعىس اعاتتىقتى جٶندەيتٸن شاق تۋدى!
ەلٸمٸزدە تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸنگٸ 32 جىلدا جاسالۋعا تيٸستٸ وتارسىزداندىرۋ (دەكولونيزاتسييا), سوۆەتسٸزدەندٸرۋ (دەسوۆەتيزاتسييا) ٷدەرٸستەرٸمەن قاتار دەل بٷگٸنگٸ تاڭدا قولعا الىناتىن شارۋا – نۇرسىزداندىرۋ (دەنۇريزاتسييا). ٶكٸنٸشكە قاراي بيلٸك ترانسفورماتسيياسىنىڭ تولقىنى كەمەرٸنەن اسىپ ٶتە الماي نازارباەۆ رەجيمٸنٸڭ شەڭبەرٸندە قالىپ قويدى. بٸراق بەرٸ بٸر كەتكەن قاتەلٸكتەر تٷزەتٸلۋگە تيٸس!
ەكس-ەلباسى ٶزٸنٸڭ اتىن شىعارۋعا اسا قۇمار بولعانىن بٸلەمٸز. ەلوردانىڭ دا اتى ەكٸ-ٷش جىلداي نۇر-سۇلتان بولدى. ونىڭ اتى بەرٸلگەن مەكەمەلەر قاتارىندا پرەزيدەنت ارحيۆٸ مەن كٸتاپحاناسى بار. ودان بٶلەك, ەلوردادا تۇڭعىش پرەزيدەنت مۇراجايى مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ بار. نازارباەۆتىڭ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ ەر وبلىس ورتالىعىندا بار.
مۇنىڭ بەرٸ مەملەكەت بيۋدجەتٸ ەسەبٸنەن قارجىلاندىرىلادى. قالاداعى تەمٸر جول ۆوكزالى مەن حالىقارالىق ەۋەجاي دا نازارباەۆتىڭ اتىندا.
جەكە باسقا تابىنۋ جىلدارىندا الماتىدا دەندروپارك, باسقا وبلىس ورتالىقتارىندا ساياباقتار اشىلدى. شىعارىلعان پوشتا ماركٸلەرٸ مەن قىزعالداق سورتتارىن ايتپاي-اق قويالىق.
2019 جىلى بيلٸك ترانفورماتسيياسى كەزٸندە قازاقستانداعى بارلىق وبلىس ورتالىقتارىنىڭ باستى كٶشەلەرٸنٸڭ اتى نازارباەۆ كٶشەسٸ دەپ ٶزگەرتٸلدٸ. تٸپتٸ, ونىڭ اتى-جٶنٸ قازاقستان ەنۇرانى اۆتورلارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە كٶرسەتٸلگەن.
جاعىمپازدار قولداۋىمەن نازارباەۆتىڭ اتىن مەڭگٸ ەستە قالدىرۋ ٷشٸن نە ٸستەلمەدٸ دەسەڭٸزشٸ?! 1998 جىلى ٸلە الاتاۋىنىڭ كومسومول شىڭى اتاۋى «نۇرسۇلتان شىڭى» دەپ ٶزگەرتٸلدٸ.
قازاقستاننىڭ سىرتقى ٸستەر ۆەدومستۆوسىنىڭ ارالاسۋىمەن تٷركييا استاناسى انكارادا, شەشەنستان استاناسى گروزنىيدا, ٷردٸن ەلٸنٸڭ (يوردانييا) استاناسى امماندا, قىرعىزستاننىڭ شولپان اتا قالاسىندا كٶشەلەرگە نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتى بەرٸلٸپ, تٸپتٸ قولا مٷسٸندەرٸ, ەسكەرتكٸشتەرٸ ورناتىلدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قۇرمەتٸنە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ» وردەنٸ تاعايىندالعانى بار.
مەكتەپ دەيسٸز بە, ينستيتۋت دەيسٸز بە, پارك دەيسٸز بە وسىلاي تولىپ جاتىر. تەتتٸنٸ جەي بەرسە ادامنىڭ قۇسقىسى كەلەتٸن سيياقتى بۇل اتاۋ دا ادامداردىڭ جٷرەگٸن لوقسىتىپ, نارازىلىعىن ارتتىرىپ, اشۋىن كەلتٸرٸپ جٷرگەنٸنە تالاي جىل بولدى.
ەندٸ بەس جىلدان كەيٸن بولسا دا, ون جىلدان كەيٸن بولسا دا بۇل اتاۋدىڭ مٷلدە جويىلاتىنىنا, حالىقتىڭ جادىنان ٶشەتٸنٸنە ەش كٷمەن جوق. حالىققا جاساعان جاقسىلىعى «ەكٸ سيىردان» اسپاعان ەكس-پرەزيدەنتتٸ سونشالىقتى ارداقتاۋ ەش قيسىنعا كەلمەيدٸ.
ٸستەگەن ازدى-كٶپتٸ پايدالى قىزمەتٸ بولسا ول ٷشٸن ەڭ ٷلكەن جالاقى العانى دا بەلگٸلٸ. ول جالاقىسى شەكتەۋلٸ مٶلشەردە بولسا ونى قۇپييالاپ ۇستاماس ەدٸ. سونداي-اق, ونىڭ جەنە وتباسىنىڭ قىزمەت بابىن, تۋىستىق جاقىندىعىن پايدالانىپ جەكەشەلەندٸرٸپ العان ەلدەگٸ, شەت ەلدەردەگٸ نىساندارىن, وراسان زور اكتيۆتەرٸن بيۋدجەتكە قايتارۋ كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەۋٸ كەرەك!
بٷگٸنگٸ بيلٸك تۇتقاسىنا كورۋپتسييادان الىس, جاعىمپازدىقتان جوعارى جاس تولقىن كەلٸپ جاتىر. «ەدٸلەتتٸ قازاقستان» ۇرانى حالىق اراسىندا سەنٸم تۋعىزۋ ٷشٸن ەدٸلەتسٸزدٸكتەرگە جول بەرگەن ديكتاتور نازارباەۆتىڭ ٶزٸ دە, بيلٸگٸ دە قوعامدىق تۇرعىدان دا, زاڭدىق تۇرعىدان دا ايىپتالۋعا تيٸس!
مارات بايدٸلداۇلى
