نەلٸكتەن كونستيتۋتسييا ەر ازامات ٷشٸن ناقتى جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك? شقو-دا اۋقىمدى قۇقىقتىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ

نەلٸكتەن كونستيتۋتسييا ەر ازامات ٷشٸن ناقتى جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك? شقو-دا اۋقىمدى قۇقىقتىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسى: ينستيتۋتسيونالدىق ٶزگەرٸستەر جەنە قۇقىقتىق مەملەكەتتٸ دامىتۋ» اتتى عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. اۋقىمدى باسقوسۋعا سوت جٷيەسٸنٸڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, دەپۋتاتتار, عىلىمي قاۋىمداستىق مٷشەلەرٸ مەن ازاماتتىق سەكتور ٶكٸلدەرٸ قاتىستى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

پلەنارلىق وتىرىستى اشقان شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردىڭ مەملەكەتتٸلٸكتٸ نىعايتۋداعى جەنە ەدٸلەتتٸ قازاقستان قۇرۋداعى ايرىقشا ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ.

«كونستيتۋتسييا – جاي عانا اتا زاڭ ەمەس. بۇل – قوعامدىق كەلٸسٸمنٸڭ نەگٸزٸ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ كەپٸلٸ, ەل تۇراقتىلىعى مەن ستراتەگييالىق دامۋىنىڭ تٸرەگٸ», – دەدٸ ايماق باسشىسى.

سٶز بارىسىندا «زاڭ جەنە تەرتٸپ» قاعيداتىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل ۇستانىم بٷگٸنگٸ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸ ايتىلدى.

«بٷگٸندە بٸزدٸڭ الدىمىزدا زاڭنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتٸپ قانا قويماي, جوعارى قۇقىقتىق مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىرۋ, قوعامداعى جاۋاپكەرشٸلٸك پەن ازاماتتىق سانانى نىعايتۋ مٸندەتٸ تۇر», – دەدٸ نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ.

وبلىس ەكٸمٸ جاستاردى ەل دامۋىنا بەلسەندٸ تارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاس بۋىن كونستيتۋتسييانى فورمالدى قۇجات رەتٸندە ەمەس, ٶز قۇقىقتارى مەن مٷمكٸندٸكتەرٸن قورعايتىن ناقتى تەتٸك رەتٸندە قابىلداۋى قاجەت.

كونفەرەنتسييا بارىسىندا قازاقستان كونستيتۋتسييالىق سوتى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆ بايانداما جاساپ, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ناقتى تەجٸريبەسٸنە توقتالدى. ول بۇرىن شقو-نىڭ ۇلان اۋدانىندا تۇرعان, كەيٸن باسقا مەملەكەتتٸڭ ازاماتتىعىن العان ەيەلدٸڭ زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن رەسٸمدەۋ كەزٸندە تۋىنداعان مەسەلەنٸڭ قارالعانىن مىسالعا كەلتٸردٸ.

بۇل جاعداي سوت جٷيەسٸ مەن كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋ ينستيتۋتتارىنىڭ تيٸمدٸ ٶزارا ٸس-قيمىلى نەتيجەسٸندە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى ٸس جٷزٸندە قورعالىپ, زاڭ اياسىندا شەشٸم تاباتىنىن كٶرسەتتٸ. 

بايانداماشىنىڭ سٶزٸنشە, دەل وسىنداي تەتٸكتەر قوعامنىڭ ەدٸلدٸككە, زاڭدىلىققا جەنە قۇقىق ٷستەمدٸگٸ قاعيداتتارىنا دەگەن سەنٸمٸن نىعايتادى.

سونداي-اق شاراعا پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ٷنزيلا شاپاق, ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ جانىنداعى پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى الماس قاناتوۆ جەنە ٶڭٸردٸڭ سوت ەرٸ قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.

قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋدى دامىتۋ, ادام قۇقىقتارىنىڭ كەپٸلدٸكتەرٸن كٷشەيتۋ, مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە قوعامداعى قۇقىقتىق ينستيتۋتتاردىڭ رٶلٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.

جيىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اشىقتىق, ەدٸلدٸك جەنە زاڭ ٷستەمدٸگٸ قاعيداتتارىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ساياسي رەفورمالارىنىڭ ماڭىزدىلىعى دا ەرەكشە اتالىپ ٶتتٸ.
كونفەرەنتسييا اياسىندا «ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسى» اتتى ستۋدەنتتەر اراسىنداعى ونلاين-بايقاۋدىڭ جەڭٸمپازدارى ماراپاتتالدى.

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جاڭا كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردىڭ ماڭىزىن تٷسٸندٸرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى.