نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ باعدارلاماسىن ورىنسىز تىقپالاۋدىڭ قاجەتٸ قانشا?

مەن نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ وقۋ باعدارلاماسىن قاراپايىم مەكتەپتەردە وقىتىلۋىنا تولىقتاي قارسىمىن! مەسەلە وقۋلىقتاردا دا, تٸپتٸ, ٷش تٸلدٸلٸك تە ەمەس…

وسىلاي كٷيٸنٸپ, Facebook-تەگٸ جەكە پاراقشاسىندا مەسەلە كٶتەرگەن بۇرىنعى بٸلٸم ۆيتسە-مينيسترٸ مۇرات ەبەنوۆ ەلٸ كەش بولماي تۇرعاندا, نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ وقۋ باعدارلاماسىن قاراپايىم مەكتەپتەرگە كٶشٸرۋ پروتسەسٸن توقتاتا تۇرۋدى سۇرايدى. سٶيتٸپ, ول بٸلٸم جٷيەسٸندەگٸ بٸرنەشە قاتەلٸكتەردٸڭ اتىن اتاپ, تٷسٸن تٷستەپ, بىلاي دەپ جازادى:

سونشا اكادەمييالىق بٸلٸمٸ بار بالانى قايتپەك?..

„بٸرٸنشٸدەن,

نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ باعدارلاماسى — اكادەمييالىق, ول ەرەكشە ويلاۋ قابٸلەتٸ بار, بٸلٸمدٸ يگەرۋ دەڭگەيٸ جوعارى, قارىمى مىقتى بالالارعا لايىقتالىپ, كٷردەلەندٸرٸلٸپ جاسالعان.

بٸر سٶزبەن ايتقاندا, ونى ٶز بەتٸمەن زەرتتەۋ جۇمىسىمەن, عىلىمي قىزمەتپەن اينالىسا الاتىن بالالار الىپ جٷرەدٸ. شىنىن ايتايىق — بٸزدەگٸ بالالاردىڭ بارلىعى ونداي ەمەس قوي. ولاي بولۋى دا مٸندەتتٸ ەمەس. سوندىقتان دا نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنە قاتاڭ سٷزگٸدەن ٶتكەن, بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدەگٸ بالالاردى قابىلدايدى. باسقالارىن المايدى. ٶيتكەنٸ تارتپايدى, جەتپەيدٸ ول  دەڭگەيگە. ودان كەيٸن, ەكونوميكاسى شيكٸزاتقا بايلانعان, تەحنولوگيياسى ەرەڭ دامىپ جاتقان ەلگە وسىنشا اكادەمييالىق بٸلٸمٸ بار بالانىڭ قاجەتٸ قانشا ٶزٸ? بٸز ولاردى جۇمىس ورنىمەن قامتي دا المايمىز عوي.

اعىلشىن تٸلٸن بٸلەتٸن مامان 70 مىڭ تەڭگەگە جۇمىس ٸستەي مە?..

ەكٸنشٸدەن, نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ باعدارلاماسىن الىپ جٷرۋ ٷشٸن, ٶتە تالانتتى مۇعالٸمدەر ٸرٸكتەلٸپ الىنادى. ولار اعىلشىن تٸلٸندە ەركٸن سٶيلەپ قانا قويماي, وقۋشىعا قاجەتتٸ بٸلٸم بەرۋگە قابٸلەتتٸ بولۋعا تيٸس. بۇدان بٶلەك, بٸلٸم بەرۋدٸڭ وزىق تەحنولوگيياسىن جەتٸك بٸلۋٸ قاجەت. ونداي مۇعالٸمدەر بالانىڭ ەرقايسىسىنا جەكەلەي جول تاۋىپ, ونىڭ جاسىرىنىپ جاتقان تالانتىن اشۋدا دايىن بٸلٸمدٸ بەرە بەرەتٸن ۇستاز عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, جاتتىقتىرۋشىسى, تەلٸمگەرٸ بولا بٸلۋٸ كەرەك. بەرٸن بولماسا دا ونداي مۇعالٸمدەردٸ دايىنداپ شىعارۋعا بولادى.

بٸراق ونداي مۇعالٸمدەرگە جوعارى ايلىق كەرەك. وسىنداي ەرەك تالانتى بار مۇعالٸم ەكونوميكانىڭ ٶزگە سالالارىندا دا سۇرانىسقا يە بولۋى مٷمكٸن عوي. كٸم مىقتى بٸلٸمٸمەن 70 مىڭ تەڭگە ايلىققا جۇمىس ٸستەيدٸ?

ال نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ جاقسى ايلىقپەن قامتۋعا قابٸلەتتٸ. قاراپايىم مەكتەپتەردٸڭ وعان شاماسى جەتپەيدٸ. زيياتكەرلٸك مەكتەپتەردە بٸر سىنىپقا ەكٸ مۇعالٸم بەكٸتٸلەدٸ: بٸرەۋٸ مۇعالٸم, ەكٸنشٸسٸ تەلٸمگەر. ەر سىنىپتا 20-عا جەتەر-جەتپەس بالا. ٶيتكەنٸ ەر بالامەن جۇمىس ٸستەۋگە مٷمكٸندٸك بولۋ كەرەك, ٶيتكەنٸ باعدارلاما كٷردەلٸ عوي. دەمەك, 350 مىڭ مۇعالٸمنٸڭ قاتارىنا تاعى 100 مىڭى كەرەك, سودان سوڭ, ولاردىڭ ايلىعىن نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸندەگٸ ايلىقپەن تەڭەستٸرەيٸك. ونىڭ تٷك قيىندىعى جوق. قازٸر سولاي ەتە سالساق تا بولادى. بٸراق قايدام?..

تٶمەنگٸ سىنىپتىڭ بالالارىنا تٷسكٸ اس جوق, قايداعى بەسٸن?..

ٷشٸنشٸدەن, نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ باعدارلاماسىمەن وقۋ ٷشٸن جاڭا قۇرال-جابدىقپەن جابدىقتالعان, سونى ٷلگٸدەگٸ وقۋ عيماراتى قاجەت, ال بالالار بٸر اۋىسىمدا عانا وقۋى تيٸس, ٶيتكەنٸ ولار تٷستەن كەيٸن العان بٸلٸمٸن زەرتحانا مەن شەبەرحانالاردا سىناۋى كەرەك قوي. ەر وقۋشىمەن جەكەلەي ساباقتىڭ مەن-ماڭىزى دا وسىندا. ولار العان بٸلٸمٸن سول ارادا تەجٸريبەدە سىناپ كٶرۋٸ تيٸس. وعان قوسا, بالالار تالانتىن جەتٸلدٸرە تٷسۋ ٷشٸن تٷرلٸ ٷيٸرمەلەرگە قاتىسۋى كەرەك. ال بٸزدە ونداي عيماراتتار بار ما? بٸزدەگٸ مەكتەپتەردٸڭ تەڭ جارتىسىندا ەكٸ اۋىسىمدا ساباق ٶتەدٸ. تاڭەرتەڭگٸلەرگە تٷستەن كەيٸن كابينەت جوق.

دەمەك „تٷسكە دەيٸن تەورييا, تٷستەن كەيٸن تەجٸريبە„ دەگەن قاعيدات جۇمىس ٸستەمەيدٸ.

تٶرتٸنشٸدەن, بالانى بٷتٸن بٸر كٷن بويى مەكتەپتە ۇستاپ, باستارى جاقسى ٸستەۋٸ ٷشٸن — ولارعا تٷستٸكتەن سوڭ, بەسٸن تاماق تا بەرۋ كەرەك. نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸندە بۇل بيۋدجەت ەسەبٸنەن جاسالادى.

ال قاراپايىم مەكتەپتەردە بٸز, تٸپتٸ, تٶمەنگٸ سىنىپ وقۋشىلارىن تٷستٸكپەن قامسىزداندىرا الماي وتىرمىز.

كٶرٸپ وتىرعاندارىڭىزداي, بۇل ارادا بٸرنەشە جٷيەلٸ مەسەلە بار. ونى شەشۋ ٷشٸن كٶبٸرەك اقشا مەن ۋاقىت كەرەك. باعدارلامانى الىپ كەتۋ ٷشٸن دە دايىندىق قاجەت.

ٷكٸمەتتەن كەيٸنگە شەگەرۋدٸ سۇراسىن…

ۋاقىت سول باعدارلامانى وقىتا الاتىن دەڭگەيدەگٸ مۇعالٸمدەردٸ دايىنداپ, ٸرٸكتەۋ ٷشٸن قاجەت. سول سەكٸلدٸ ۋاقىت قالا مەن اۋىلداعى بٸلٸمنٸڭ دەڭگەيٸن تەڭەستٸرۋ ٷشٸن دە كەرەك. ال ٶتە كٶپ اقشا عيماراتتاردى سالۋعا, زەرتحانالار اشۋعا, ونىڭ ٸشٸن قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە, مۇعالٸمدەردٸڭ جالاقىسىن ٶسٸرۋگە, جاڭا عيمارات پەن مامانداردى ۇستاۋعا قاجەت.

ەرينە, تارپا باس سالىپ, بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ باسشىلىعىن سٸلكٸلەۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. ولاردا كٸنە جوق. مينيسترلٸك بيۋدجەتٸ قاراستىرىلىپ, ۋاقىتى بەلگٸلەنگەن مەملەكەتتٸك باعدارلاماداعى رەفورمالاردى قولعا الىپ, جٷزەگە اسىرىپ جاتىر. بٸراق وسى كٷيٸندەگٸ رەفورمالار بەرٸبٸر كٷتكەن نەتيجەگە تەزٸرەك جەتكٸزبەيتٸنٸن دەر ۋاقىتىندا تٷسٸنٸپ, شەشٸم قابىلداۋىمىز تيٸس.

بۇل پروتسەستٸ توقتاتاتىن قانداي دا بٸر مٷمكٸندٸك بار شىعار. ەلٸ كەش بولماي تۇرعاندا, سٶيتەيٸك ەندٸ. بۇلتارتپاس سەبەپ جوق ەمەس, بار. قازٸر بيۋدجەت تاپشىلىعى, اقشا جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ دەگەن مەسەلە بار.

ٷكٸمەتكە شىعىپ, رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋ كەزەڭٸن كەيٸنگە شەگەرە تۇرۋدى سۇراۋ كەرەك شىعار. ەيتەۋٸر, بٸردەمە قىلۋ كەرەك. باسقا امال جوق بٸزدە…

ەيتپەسە, بٸلٸم سالاسىن ەبدەن تىعىرىققا اپارىپ تٸرەيمٸز…

دايىنداعان, كەمشات سەتيەۆا

دەرەككٶز: kaz.365info.kz