[caption id="attachment_21532" align="alignleft" width="189"]
"سٸزدەگٸ ٷمٸتتٸڭ شوعىن كٸم ٷرلەر?..." ٷرلەگەن ەدٸ... ٷرلەيتٸن ەدٸ... ادامنىڭ ٷمٸت وتى - بٸر عانا ىقىلاس سٶزدەن لاۋلاۋى مٷمكٸن... سول بٸر عانا سٶزدەن سٶنۋٸ دە مٷمكٸن... Əزٸربايجان حالقىندا, «ٸزدەسەم-اداسسام, تاپسام-جوعالتسام, اڭساسام-جىلاسام, تۇرام دەپ قۇلاسام"دەپ تٸزبەكتەلەتٸن حالىق əنٸ بار. ول حالىق əنٸ -"ٷمٸت شىراق" اتالادى.
ٷمٸتتەرٸمە ٷكٸ تاققان شاقتار بالاداي قۋاندىم. تاعدىردىڭ جان سىزداتار سىزىنا قينالمادىم. شىدادىم. شىداۋىم تيٸس دەپ بٸلدٸم.
«ادىمدار جاسالار, ارىمدى قالقان قىپ...»
العاشقى ادىم جولىنداعى مەحناتتاردى جەڭە بٸلۋ - ٶزٸم ٷشٸن كەرەك بولدى. ٶزٸم ٷشٸن... مەن حاتتاردى تەك ٶزٸم ٷشٸن جازدىم. ٶزٸم ٷشٸن عانا. ەشكٸمگە مۇڭىمدى ايتىپ, بٸر جاننىڭ جٷرەگٸنە سالماق سالعىم كەلمەگەن. ونداي وي مٷلدەم سانامدا بولماپتى.
ادىمداردى مەن اياقپەن ەمەس, جٷرەكپەن جاسايمىن.
ول سəتتٸ بولىپ جاتىر دەپ ايتا المايمىن. سەبەبٸ, ادىمىم əلٸ دە شالا.
"قاراڭعىدان- جارىققا تالپىنامىن سəت سايىن"
سوقىرلىقتىڭ قاسٸرەتٸ - əلەمدٸ كٶرە الماۋ دەيتٸندەر قاتەلەسەدٸ. مەن ەشقاشان ول ٷشٸن قايعى شەكپەپپٸن. مەن قايعى شەگەمٸن - مەنٸڭ كٶزٸم بولا وتىرىپ, مەنٸڭ سىرتىمنان ٸس قىلعانىندا.
بٷگٸنگٸ دەرتتەنۋٸمنٸڭ سەبەبٸنٸڭ تٶركٸنٸ دە وسىندا. نەگە?! مەن - مازاسىز پەندە ەمەسپٸن. مەن - جۇمىستاعى ادامداردى جٶنسٸز مازالاعىم دا كەلمەيدٸ. مەنٸ سولاي ەتٸپ كٶرسەتكٸسٸ كەلەدٸ. اياۋشىلىق پەن ادامدىق - بٸر-بٸرٸنە قارسى ۇعىمدار. مەن ادامدارعا ادامدىعىممەن جاقىنداعىم كەلەدٸ. اياۋشىلىقتى ٶمٸر تانىتپاعانىندا, ادام تانىتادى دەپ ويلامايمىن. مەن اشىك ۆەيسەلدەي ٶمٸر سٷرگٸم كەلەدٸ!!! اشىعىن ايتقاندا, سول ادامنىڭ بارلىعىنا تəۋبə ەتٸپ ٶمٸر سٷرگٸم كەلەدٸ. ٷنٸن ەستٸپ, العا بٸر ميلليمەتر بولسا دا جىلجىعىم كەلەدٸ. مەنٸڭ اسىلدارىم جٷرەگٸمدە عۇمىر كەشەدٸ. مەن بارلىعىنان كەشٸرٸم سۇرايمىن. مەن ەشكٸمنەن اياۋشىلىق كٷتپەيمٸن. تەك - ادامدىق. Əزٸربايجاندىق بٸراز اقىندار كەشە-بٷگٸن جايىمدى سۇراپ جاتىر. رازى بولدىم. مەنٸڭ ايتپاعىم, بٸر ٷن بار - ساناڭنىڭ تٶرٸندە تۇراتىن, بٸر ٷن بار -جٷرەگٸڭ دە جىر بولىپ تۇناتىن. كٷننٸڭ جىلۋىنا جىلىنعانداي جىلىناتىن. جٷرەگٸڭ ٷن تازالىعىنا بٸر سəت جۋىناتىن. ونداي ٷن از. ونداي ٷن ەگەسٸن تابۋ - قاراڭعى تٷندە ينەنٸ ٸزدەۋ. مەن ٶز تاعدىرىمنان تٷسٸنگەنٸم, ٷندٸ سٷيۋدٸڭ ٶز قۋانىشى مەن قايعىسىنا تٶتەپ بەرە بٸلۋ كەرەك ەكەن. جەر شارىندا مەن سيياقتىلار قانشاما?...
مەن əزەر تاپقان ەدٸم... مەن ٷشٸن ول جاننىڭ ٷنٸ - مەن ٷشٸن مەن بٸلمەگەن, كٶرمەگەن عالام-تىن. جانار الاۋى لاۋلاپ تۇرعان جاندار بۇل سٶزٸمدٸ ۇعا قويۋى ەكٸ تالاي.
ۇقپايدى دا. ۇعۋعا كٷشتەرٸ جەتپەيدٸ. ول ٷن-تىلسىم ٷن! ول ٷن - تۇنىق ٷن! بۇل مەنٸڭ باسىمداعى جاي عانا ەمەس, Əزٸربايجان ەلٸندە دە ٶزٸ ٶمٸرٸندە كٶرمەي, تانىماي, بٸر ادام جايلى ەكٸ كٸتاپ جازعان زەينەب راسۋلقىزىن جاقسى بٸلەمٸن.
بٸز نە ٷشٸن تىرمىسامىز? بٸز - ٷن ارقىلى كٶرگٸمٸز كەلەدٸ! وڭاي ەمەس. ول ٷننٸڭ يەسٸ - ساعان ەش تۋىس بولماۋى مٷمكٸن. جٷرەگٸڭە بٸراق ەڭ جاقىن ادام! مەن ٶز تاعدىرلاستارىمنىڭ ٶمٸر جولىن ٷنەمٸ قاراپ وتىرامىن. الىس-جاقىنداعى.
رەسەيدە دينا گۋرتسكايا ەسٸمدٸ əنشٸ بار. سول əنشٸنٸڭ جەتٸستٸگٸ ادامدارعا ٷننٸڭ باقىت ەكەنٸن ۇقتىردى. ماعان كٶرمەي سىر ايتۋ, جاقىن دەپ ساناۋ - مەندٸك جٷرەكتە ۇزاق جٷرەتٸن پروتسەسس.
زەينەب اقىن جاي عانا مۇنايشى جٸگٸتتٸڭ ٷنٸن كەزدەيسوق راديودان ەستٸپ قالعانىنان ٶمٸر بيٸگٸنە حəم ٶلەڭ بيٸگٸنە شىقتى.
كەيبٸر ادام ويلاۋى مٷمكٸن... قيياليلار دەپ. ٶز قاسىنان نەگە جاقىن ٸزدەمەيدٸ دەپ. Əرينە. مەن دە دəل وسىلاي بولعانىن قالاماس ەدٸم. بٸلمەيمٸز. بٸز راسىمەن بٸلمەيمٸز. كٸمنٸڭ ٷنٸ بٸزگە جانىمىزعا ەتەنە جاقىن بولارىن.
بٸز تاڭداي المايمىز. مەن مۇنايشىنىڭ ٷنٸندەگٸ əۋەندٸ تىڭداعان جوقپىن. بٸراق... ەكٸ توم كٸتاپ بولعانىنا قاراعاندا وسال ادام ەمەس.
مەن تٷسٸنەمٸن. مەن ۇعىنامىن. ٷن ٷشٸن - جىلاۋدىڭ اۋىرلىعىن. قينالىستىڭ ەڭ اۋىرى - باعالاعان ادام بٸر سəتتە جوق بولۋى. سەنٸم مەن سەزٸم تايتالاسىندا جٷرەك جاپا شەگەدٸ.
Əلەم ٷشٸن - بٸزدٸڭ مۇڭىمىزدان كٷردەلٸ نəرسە كٶپ. ادام ٷشٸن - مۇڭىمىزدىڭ قۇنى جوق.
سٶزٸمٸزدٸڭ بايىبىنا بارار ادام تاعى جوق. نەلٸكتەن? ساۋالعا سانام شىرمالدى. مەن زەينەب اقىندى باقىتتى اقىن دەپ بٸلەمٸن. ال ماعان كەلسەك, بəرٸ كٷردەلٸ.
مەنٸڭ دە قورجىنىما ٷڭٸلسەڭٸز, ەكٸ جٷز تۋىندى جازدىم. بٸر ادام حاقىندا. سەكسەن سەگٸز اۋدارما, ەكٸ əڭگٸمە, 25 مونولوگ, قالعانى - ٶلەڭدەر. از ەڭبەك ەمەس. از دٷنيە ەمەس. قانشاما ىقىلاس, قانشاما كٷش, قانشاما تولعانىس... بۇل جەردە ايتقىم كەلگەنٸ, زەينەب اقىنداي مەن ول ادامدى كٶرگٸم كەلەتٸن. تۋعاندارىمنان سوڭ سول ادامدى كٶرسەم دەيتٸنمٸن. جٷرەك سىزدايدى. جانارىمنان سۇحبات باستالعالى جاس تىنبادى. ٷزٸلٸس جاساۋعا مəجبٷر ەتكەنٸم دە سوندىقتان.
"ادامدار مەنٸ تولاسسىز ايىپتاپ, ٷمٸت گٷلدەرٸمدٸ سولدىردى"
سٸز ماعان رەنٸشتٸسٸز بە دەيسٸز? كٸمگە? Əرينە, مەن رەنجي المايمىن. مەنٸڭ ىقىلاسىم تازا. جٷرەگٸم تازا. مەنٸڭ ىقىلاس اتتى كٶپٸرٸم بار, ٶرتەۋدەن ادامدار قاجىمايتىن. مەنٸڭ اسىلدارىم - مەنٸڭ قىمباتتىلارىم!!!
مەندەگٸ كٸنə - قاساڭ مۇڭىمنىڭ اۋىرلىعى بولار... مۇڭىممەن ٶزٸم بايقاماي اۋىرتپالىق ارتقان بولارمىن. تۋعان توپىراعىمدا جالعىزدىق سەزٸنەمٸن دەپ ويلاماپپىن.
مەنٸ جيٸ ايىپتايدى. جيٸ جازعىرادى. مەنٸڭ جازباعان دٷنيەم ٷشٸن جەك كٶرەدٸ. مەن ازاپ شەگەمٸن. ادامدار سول مەنٸڭ سىرتىمنان جاسالعان ٸستەرگە بولا مەنەن قول ٷزەدٸ. مەن ادامداردى جوعالتامىن. بٷگٸنگٸ قوعامدا مٷگەدەكتەردەن قاشقاقتاۋ - بار نəرسە. اۋىزبەن بٸرگەمٸز دەۋ وڭاي. الايدا, ٸسپەن دəلەلدەۋ قيىنداۋ. مەنٸڭ اتىمنان تالاي دٷنيە جاسالىندى. سەنگٸشپٸن. جان əلەمٸم نəزٸكتٸك دەگەندٸ تۋ ەتكەن. مەن جاساماعان دٷنيەلەر ٷشٸن تالاي رەت جاۋاپ بەردٸم. سول دٷنيەلەر مەنٸ جəنە شىعارماشىلىعىمدى كٷيرەتتٸ. ماعان ادامداردان مىڭ ەسە ساقتانۋدى دا سول ٷيرەتتٸ. Əرينە, قاسىمداعى ادامداردان. بۇل جەردە, بٸر نəرسەنٸ ايتايىن. ياعني, مەنٸڭ تاراپىم بولىپ سانالاتىن جاقتان, مەنٸڭ قاتىسۋىمسىز بولعان دٷنيەلەردٸڭ اۋىرتپالىعىن تارتۋدامىن.
"ٷن بولماسا, ٶلەڭ جازۋ مٷمكٸن بە?!"
Əن مەن سٶز مەنٸ جەتەكتەپ كەلەدٸ. مەن سولار ارقىلى ٶمٸر سٷرٸپ كەلەمٸن.
ٶلەڭنٸڭ ٶزٸ ٷننەن قاناتتانادى. كەيدە ٶلەڭمەن جاقىن تاۋىپ, جان əلەمٸمدٸ سەرگٸتۋگە قورقامىن. جوعالتۋدان... جانىمدى مۇڭ ازاپقا قالدىرۋدان... مەن وسى كەزگە دەيٸن ٷش ادامدى جوعالتتىم.
بۇدان كەيٸنگٸ جايلارعا شىداي الام با?! مەنٸڭ سٸزگە سۇحباتقا كەلٸسكەن سەبەبٸم, بٸر نəرسەنٸ ايتۋ بولدى. برايل əلٸپپەسٸمەن ٶلەڭ جازۋ - وڭاي نəرسە ەمەس. ساۋساقتاردى جۇمىسقا جەگٸپ, جٷرەك سٶزٸ مەن سانا قالاۋىن جازۋ.
جالپى, ٷندٸ جٷرەگٸمە سٸڭٸرۋ - بٸر كٷننٸڭ جۇمىسى ەمەس.
ماعان رەنٸشتٸ جاندارعا اعىمنان اقتارىلعىم كەلدٸ. مەن - ٷننەن باسقا ادامنان ەشتەڭە كٷتپەيمٸن. جىلى سٶزدٸڭ دە قاجەتٸ شامالى.
مەن جازىپ كەلەمٸن. ٶمٸردٸ ٷنمەن. ٶزٸم جاقسى كٶرەتٸن ٷنمەن. بۇل -باقىت!!! جاراتقاننىڭ سىيى دەپ بٸلەمٸن. بəرٸنٸڭ رەتتەلگەنٸن كٷتەمٸن. تٷسٸنٸستٸك ورنايدى دەپ بٸلەمٸن. كەشٸرٸم سۇرايمىن. مەن ەشكٸمدٸ جٷرەگٸمنەن سىزىپ, ٶشٸرۋگە ٷيرەنبەپپٸن.
جاقسىلارمەن ٶمٸر جارقىن!!! ٶمٸر - əۋەن. ٶمٸر - جىر. تاعدىرلاستارىمنىڭ باسىنان وسىنداي جاعدايلار جيٸ ٶتەدٸ. مەنٸڭ دە باسىمدا بولۋى - زاڭدى نəرسە. ادامداردان بٸر عانا ٶتٸنٸش, بٸزدٸ دە تٷسٸنٸڭٸزدەرشٸ!!! جاي عانا تٷسٸنٸڭٸزدەر!!!
سۇحباتتاسقان: بەگۋم سافارقىزى.
اۋدارعان: بوتا جۇمادٸلقىزى.
