جالپى بۇل مەشٸتتٸڭ جەرٸنٸڭ ٶزٸ ٷلكەن ورىن الىپ جاتىر. سونىڭ ورنىنا زامانۋي بٸلٸم وشاعىن اشسا, جاستار ٷشٸن قانداي پايدالى بولار ەدٸ.
مىسالى, نازارباەۆ مەكتەبٸنٸڭ بٸرەۋٸ قازاقتار تىعىز ورنالاسقان العاباس ىقشام-اۋدانىندا ورنالاسسا, بۇل وتانشىل ەرٸ بٸلٸمدٸ جاستاردىڭ قالىپتاسۋىنا زور ىقپال ەتەرٸ سٶزسٸز. الاتاۋ اۋدانىنداعى مەكتەپتەردٸڭ ساپاسى سىن كٶتەرمەيدٸ.
ينتەرنەتتە جٷرگەن ماكەتٸ بويىنشا مەشٸت مۇناراسى سارى, التىن تٷستٸ (اراب ەلٸنٸڭ ٷلگٸسٸندە) ەتٸپ جاسالعان, ال كەسەنەلەردەن نەگٸز العان دەستٷرلٸ مەشٸت مۇناراسى كٶك تٷستٸ بولاتىن. وسىدان-اق مەشٸتتٸڭ بولاشاق باعىتىن اڭعارعانداي كٷي كەشەمٸز.
كەيٸنگٸ جىلدارى قازاقستاننىڭ ايماقتارىندا مەشٸت اشۋ «موداسى» بەلەڭ الدى. اۋىز سۋى جوق, جولى ويدىم-ويدىم, تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸ ٷيٸلٸپ قالعان اۋىلداردا ەكٸ, تٸپتٸ ٷش مەشٸتتەن سالىنعان جايتتار كەزدەسەدٸ.
بٸراق سودان حالىققا نە پايدا? قاپتاعان سانسىز مەشٸتتەر تەك دٸني فاناتتاردىڭ قاتارىن كٶبەيتۋگە قىزمەت ەتٸپ جاتىر.
ەگەر بيلٸك يسلام دٸنٸنە قولداۋ كٶرسەتٸپ, مەشٸت سالىپ بەرسە, وندا ەلٸمٸزدەگٸ ٶزگە دٸندەر مەن دٸني بٸرلەستٸكتەرگە دە عيباداتحانا مەن شٸركەۋلەر سالىپ بەرۋٸ تيٸس بولادى.
ٶيتكەنٸ, زايىرلى قوعامدا بارلىق دٸننٸڭ دەرەجەسٸ تەڭ ەمەس پە? ەكٸنشٸدەن, زايىلى مەملەكەت دٸندٸ دامىتۋعا قارجى بٶلمەيدٸ, تەك ونى باقىلاۋدا ۇستاۋعا عانا قاراجات بٶلەدٸ. بۇل تۇرعىدان دا زاڭعا تومپاق جاعداي قالىپتاستىپ وتىر.
زايىرلى قوعامدا دٸنٸ ٶزگە جۇرتتاردىڭ مازاسىن قاشىرىپ اڭىراتىپ ازان شاقىرۋ قانشالىقتى ورىندى? مىسالى, 28 پانفيلوۆشىلار ساياباعىندا ورىس شٸكەۋٸ قوڭىراۋلارى ارقىلى كەيدە ساناڭىزدى سانسىراتىپ جٸبەرەدٸ. بۋددا عيباداتحاناسىن دا سالايىق, ولاردىڭ لامالارى ۇراتىن داڭعىرلاقتارى بار. ەربٸر دٸننٸڭ زٸكٸر سالىپ ەن ايتىپ, بي بيلەيتٸن تٷرلٸ رەسٸمدەرٸ جەتكٸلٸكتٸ.
سولاردىڭ بەرٸن ميكروفون ارقىلى دالاعا ايقالاتىپ شىعارىپ, ەلدٸڭ بٸر ەسٸن شىعارايىق. سەبەبٸ, بٸر يسلام دٸنٸنە عانا جاعداي جاساپ زەۋلٸم مۇنارالاردان ايقايلاتىپ ازان ايتقىزعان سوڭ ٶزگەلەردٸڭ دە مەسەلٸن قايتارۋ دۇرىس ەمەس بولادى عوي...
بٷگٸندە دٸنشٸلدەر اراب-پارسى ەلدەرٸنٸڭ ورتاعاسىرلىق سالت-دەستٷرلەرٸن دٸني دوگماتيكالىق تۇرعىدان قابىلداپ, زايىرلى قوعام ەرەكشەلٸكتەرٸنە قارسى كەلٸپ جٷر.
قازاق ۇلتى مەن مەملەكەتٸن قۇرىشى قانعانشا جاماندايتىن ولار اراب ەلٸ تۋرالى بٸر جاعىمسىز سٶز ايتىلسا, تۇرا ۇمتىلادى. دٸني اراب حاليفاتىن قۇرۋدى اڭسايدى. مۇنى قازاق ەلٸنٸڭ تەۋەلسٸزٸگٸنە قارسى ساتقىندىق دەگەننەن باسقا امال جوق.
ينتەرنەتتە عىلىم-بٸلٸمگە, ۇلتتىق دەستٷرگە, گەندەرلٸك ساياساتقا, تولەرانتتى قوعام ەرەكشەلٸكتەرٸنە قارسى مولدالاردىڭ ۋاعىزدارى ٶرٸپ جٷر. كٷننەن كٷنگە كٶبەيٸپ جاتىر. قىتاي بيلٸگٸنٸڭ قانداستارىمىزعا دەگەن تەرٸس كٶزقاراسى دا قازاقستانداعى ۋاھابيزمدٸك سيندروم سالدارىن جاقسى بٸلگەندٸكتەن تۋىنداپ وتىر. ٶيتكەنٸ, مەملەكەتتٸك قىزمەتتە دە تەرٸس دٸني يدەولوگييامەن اۋىراتىن قىزمەتكەرلەردٸڭ جۇمىس جاسايتىنى كٶپشٸلٸككە بەلگٸلٸ.
قازىبەك سارقاسقا,
الماتى قالاسى
"دات" گازەتٸ
