ساحنادان ساياساتقا: مەجٸلٸس مٸنبەرٸنە شىققان ٶنەر قايراتكەرلەرٸ

ساحنادان ساياساتقا: مەجٸلٸس مٸنبەرٸنە شىققان ٶنەر قايراتكەرلەرٸ
فوتو: qazaquni.kz, wikipedia.org, egemen.kz

قازاقستاندا ٶنەر ادامدارىنىڭ ساياساتقا كەلۋٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىنان باستاۋ الدى. ەنشٸلەر, اكتەرلەر, ايتىسكەرلەر مەن مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ ەر جىلدارى حالىق قالاۋلىسى اتانىپ, شىعارماشىلىق جولدارىن مەملەكەتتٸك قىزمەتپەن ۇشتاستىرۋعا ۇمتىلدى. بٸرٸ ونداعان جىل دەپۋتات بولىپ زاڭ شىعارۋ ٸسٸنە ارالاسسا, ەندٸ بٸرٸ پارلامەنتتە قىسقا ۋاقىت قىزمەت ەتتٸ. Dalanews.kz رەداكتسيياسى ساحنادان ساياساتقا كەلگەن تانىمال تۇلعالاردىڭ بٸرقاتارىنا شولۋ جاسادى.

قۇدايبەرگەن سۇلتانباەۆ

Фото: instagram.com/kudaibergen_sultanbay

بۇل ٷردٸستٸڭ كٶشٸندە “تاماشا” ويىن-ساۋىق تەاترى ارقىلى ميلليونداردىڭ ىقىلاسىنا بٶلەنگەن قازاقستاننىڭ حالىق ەرتٸسٸ, مارقۇم قۇدايبەرگەن سۇلتانباەۆ تۇر. ول 1999-2004 جىلدارى II شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانعاندا, كٶپشٸلٸك ٷشٸن بۇل توسىن جاڭالىق ەدٸ. الايدا اكتەر ٶزٸنٸڭ تۋما تالانتى مەن تاپقىرلىعىن ساياساتتا دا كٶرسەتە بٸلدٸ. قۇدايبەرگەن سۇلتانباەۆتىڭ دەپۋتاتتىق قىزمەتٸنە بايلانىستى ەل جادىندا ساقتالعان قىزىق ەستەلٸك بار. بٸر كٷنٸ پارلامەنت دەلٸزٸندە ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ اكتەردٸڭ حال-جاعدايىن سۇراعاننان كەيٸن: “پارلامەنتتە ٶزٸڭنەن باسقا نەشە ەرتٸس بار?” دەپ ەزٸلدەيدٸ. سوندا سۇلتانباەۆ ٸلە-شالا: “پرالامەنتتە 130 ەرتٸس بارمىز, بٸراق ونىڭ ٸشٸندەگٸ كەسٸبي ەرتٸسٸ - مەنمٸن” دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن. 

بەكبولات تٸلەۋحان 

Фото: qazaquni.kz

ٶنەردەن ساياساتقا كەلگەن تۇلعالاردىڭ ٸشٸندە ەنشٸ, تەرمەشٸ بەكبولات تٸلەۋحاننىڭ دەپۋتاتتىق ٶتٸلٸ ۇزاق جىلدارعا جالعاستى. مەملەكەتتٸك قىزمەتكە كەلمەس بۇرىن ول قۇرمانعازى اتىنداعى الماتى مەملەكەتتٸك كونسەرۆاتوريياسىندا وقىتۋشى, دوتسەنت جەنە كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ بولدى. كەيٸن پرەزيدەنت وركەسترٸنٸڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ قىزمەتٸن اتقارىپ, 2001–2004 جىلدارى مەدەنيەت كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى, ودان سوڭ مەدەنيەت مينيسترٸنٸڭ ۆيتسە-مينيسترٸ لاۋازىمىندا ەڭبەك ەتتٸ. 2004 جىلى III شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان بەكبولات تٸلەۋحان كەيٸن IV شاقىرىلىمدا (2007–2011) جەنە VI شاقىرىلىمدا (2016–2021) دا دەپۋتات بولىپ, 17 جىلعا جۋىق مەجٸلٸس مٸنبەرٸندە جٷردٸ. 2021 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸن ٶز ٶتٸنٸشٸمەن توقتاتىپ, دٷنيەجٷزٸلٸك ەتنوسپورت كونفەدەراتسيياسىنىڭ باسشىلىق قۇرامىنداعى قىزمەتٸنە اۋىستى. 

نۇرلان ٶنەرباەۆ

Фото: wikipedia.org

“انا تۋرالى جىر” ەنٸمەن حالىقتىڭ جٷرەگٸنەن ورىن العان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ نۇرلان ٶنەرباەۆ تا شىعارماشىلىقتان ساياساتقا كەلگەن تۇلعالاردىڭ بٸرٸ. ول ەڭبەك جولىن تەاتر اكتەرٸ رەتٸندە باستاپ, كەيٸن ەستراداعا بەت بۇرىپ, قازاق ەن ٶنەرٸنٸڭ تانىمال ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالدى. مەملەكەتتٸك قىزمەتتە دە تەجٸريبە جيناعان ٶنەر يەسٸ ەر جىلدارى “حابار” اگەنتتٸگٸندە, قازاقستان پرەزيدەنتٸ وركەسترٸندە, سونداي-اق الماتى قالالىق مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى قىزمەتتەرٸن اتقاردى. 2008 جىلى IV شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, مەدەنيەت, اقپارات جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرگە قاتىستى زاڭ جوبالارىن قاراۋعا قاتىستى. 2021 جىلى VII شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى رەتٸندە پارلامەنتكە قايتا كەلدٸ.

نۇرلان ەلٸمجانوۆ

Фото: egemen.kz

اكتەر ەرٸ ەنشٸ نۇرلان ەلٸمجانوۆ 2019 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە VII شاقىرىلىمداعى مەجٸلٸس دەپۋتاتى رەتٸندە انت قابىلدادى. ول ٶنەردەگٸ جولىن تەاتر ساحناسىنان باستاپ, كەيٸن كينو مەن ەسترادادا كەڭٸنەن تانىلدى. ەلٸمجانوۆ كٶپشٸلٸككە ەڭ الدىمەن “ەلباسى جولى” كينوەپوپەياسىندا, سونداي-اق “بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى” جەنە “تىعىرىقتان جول تاپقان” فيلمدەرٸندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاستىق شاعىن سومداعان اكتەر رەتٸندە بەلگٸلٸ بولدى. بۇل رٶلدەر وعان كەڭ تانىمالدىق ەكەلٸپ, 2013 جىلى “قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ” اتاعىن الۋىنا دا ىقپال ەتتٸ. 

دەپۋتاتتىق ماندات العاننان كەيٸن دە شىعارماشىلىقتان قول ٷزبەيتٸنٸن ايتىپ, ەن جازۋدى جەنە تەاتر ساحناسىنداعى جۇمىسىن جالعاستىراتىنىن مەلٸمدەگەن ەدٸ. كەيٸن مەجٸلٸستەگٸ قىزمەتٸنەن سوڭ استانانىڭ مەدەنيەت باسقارماسىن باسقاردى. 

امانجول ەلتاي

Фото: baq.kz

ايتىسكەر اقىن, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ امانجول ەلتاي دا ساياساتتا تٶبە كٶرسەتتٸ. ول ۇزاق جىلدار بويى رەسپۋبليكالىق جەنە حالىقارالىق ايتىستاردا توپ جارىپ, ۇلتتىق رۋحانييات, تٸل مەن تاريح تاقىرىبىن كٶتەرگەن اقىن رەتٸندە تانىلدى. سونىمەن قاتار ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقىتۋشى, كەيٸن پروفەسسور بولىپ ەڭبەك ەتٸپ, قازاق ەدەبيەتٸ مەن ايتىس ٶنەرٸنە ارنالعان عىلىمي ەڭبەكتەر جارييالادى. 

2022 جىلدىڭ ناۋرىزىندا Amanat پارتيياسىنىڭ پارتييالىق تٸزٸمٸ بويىنشا VII شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, پارلامەنتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني دامۋ كوميتەتٸنٸڭ قۇرامىنا ەندٸ. ال 2023 جىلعى كەزەكتەن تىس پارلامەنتتٸك سايلاۋدان كەيٸن VIII شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى رەتٸندە جۇمىسىن جالعاستىردى.

رينات زايىتوۆ

ايتىسكەر اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ رينات زايىتوۆ 2023 جىلعى 19 ناۋرىزدا ٶتكەن كەزەكتەن تىس پارلامەنتتٸك سايلاۋدا استانا قالاسىنداعى №1 بٸرمانداتتى سايلاۋ وكرۋگٸنەن جەڭٸسكە جەتٸپ, VIII شاقىرىلىم مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى اتاندى. بۇعان دەيٸن ول ۇزاق جىلدار بويى ايتىس ساحناسىندا ۇلتتىق تٸل, رۋحانييات, تاريحي سانا مەن قوعامداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەرٸپ كەلگەن.

ساياساتقا كەلگەن تانىمال ازاماتتار مۇنىمەن شەكتەلمەيدٸ. ٶنەر مايتالماندارىنان بٶلەك, سپورتشىلار دا حالىق سەنٸمٸنە يە بولىپ, پارلامەنت قابىرعاسىندا قىزمەت اتقارىپ كەلەدٸ. ەندەشە كەلەسٸ بٶلٸمدە دەپۋتات بولعان سپورت ساڭلاقتارىنا شولۋ جاسايمىز.