بٷگٸنگٸ تاڭدا مەملەكەتتٸ ساياسي جاعىنان جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن پرەزيدەنتتٸڭ يدەيالارى مەن ۇسىنىستارىنا ۇسىنىس-پٸكٸر بٸلدٸرۋ, سىن-كٶزقاراس ايتۋ اسا ماڭىزدى. وسىعان وراي قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ باس ساراپشىسى ايگەرٸم ابدراشيتوۆا استانادا ٶتكەن مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ٸٸ رەسپۋبليكالىق فورۋمىندا كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەرگە باعا بەرٸپ, ول الداعى ۋاقىتتا قانداي نەتيجە بەرەتٸنٸن جەنە جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋداعى تٷيتكٸلدەر تۋرالى ايتتى.
«حالىقارالىق تەجٸريبە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تابىستى جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن ورتالىقسىزداندىرۋ, ازاماتتاردىڭ قاتىسۋى, باسقارۋدىڭ اشىقتىعى, بارابار قارجىلاندىرۋ جەنە تسيفرلاندىرۋدى ەنگٸزۋ قاجەت ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
مىسالى, شۆەتسييا مەن شۆەيتسارييادا جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ايتارلىقتاي اۆتونوميياعا يە جەنە كٶپتەگەن مەسەلەلەر بويىنشا ٶز بەتٸنشە شەشٸم قابىلداي الادى, ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋدى, بٸلٸم بەرۋدٸ, ينفراقۇرىلىمدى جەنە ازاماتتاردىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸندەگٸ مەسەلەلەردٸ باسقارۋمەن اينالىسادى.
ازاماتتاردى شەشٸم قابىلداۋ پروتسەسٸنە قوسۋ دانييا مەن گەرمانييادا بەلسەندٸ قولدانىلادى, بۇل جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورگاندارىنا سەنٸم قالىپتاستىرادى جەنە قابىلداناتىن شەشٸمدەردٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا ەسەر ەتەدٸ», - دەدٸ ساراپشى.
ايگەرٸم ابدراشيتوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, سايلاۋ جٷيەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەر, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ ارقاسىندا بٸز وڭ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزدٸك. بٸراق ەلٸمٸزدە جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ تۋرالى زاڭدى جەتٸلدٸرۋ, مەسليحاتتاردىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ جەنە دەپۋتاتتاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ تٷبەگەيلٸ شەشٸلمەگەن. اتالعان تٷيتكٸلدەر بويىنشا تالاپ ەتەتٸن مەسەلەلەر ەلٸ دە بار.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا مەسليحاتتاردىڭ شەشٸمدەر قابىلداۋدا, ەسٸرەسە قارجى جەنە بيۋدجەت بٶلٸگٸندە ٶكٸلەتتٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ. جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋدان تەۋەلسٸز دەپ ايتقانىمەن, مەسليحاتتار ايتارلىقتاي دەرەجەدە ەكٸمدٸكتەرگە تەۋەلدٸ. ىقپال ەتۋ مەن باسقارۋدىڭ ناقتى تەتٸكتەرٸنٸڭ بولماۋى ٶز كەزەگٸندە حالىق تاراپىنان دەپۋتاتتاردىڭ جۇمىسىنا سەنٸمسٸزدٸككە ەكەلەدٸ. دەپۋتاتتاردىڭ ٶزدەرٸ شەكتەۋلٸ ٶكٸلەتتٸكتەردٸ كٶرٸپ, كەي كەزدەرٸ مانداتتان باس تارتادى. سەيكەس زاڭعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, دەپۋتاتتار ەكٸمدٸكتٸڭ بيۋدجەتتٸك كوميسسييالارىنىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا, قاجەت بولعان جاعدايدا بيۋدجەتتٸ ناقتىلاۋعا باستاماشىلىق جاساۋعا جەنە حالىق الدىندا جىلىنا بٸر رەتتەن ارتىق مەسليحاتتاردىڭ جۇمىسى تۋرالى ەسەپ بەرۋگە قۇقىلى بولۋ كەرەك.
سول كەزدە پرەزيدەنت اتاپ ٶتكەن حالىقپەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەۋ, ازاماتتار كٶتەرەتٸن مەسەلەنٸ باقىلاۋدا ۇستاۋ, جەرگٸلٸكتٸ ەكونوميكالىق ساياساتقا ىقپال ەتۋٸ جٷزەگە اسىرىلادى», - دەدٸ ساراپشى.
ساراپشىنىڭ پايىمداۋىنشا, تاعى بٸر مەسەلە بار. ول - مەسليحاتتار اپپاراتىنىڭ جۇمىسى. بٷگٸنگٸ تاڭدا زاڭ بويىنشا مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ شتات سانىنىڭ ليميتٸ تيٸستٸ مەسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سانىنا قاراي بٸر قىزمەتكەردٸڭ بەس دەپۋتاتقا قاتىناسىندا بەلگٸلەنەدٸ. بۇل جاعداي اپپاراتتىڭ ساپاسى مەن جىلدامدىعىن تٶمەندەتەدٸ. قىزمەتكەرلەر كەلٸپ تٷسكەن ساۋالداردى ٶڭدەۋگە جەنە دەپۋتاتقا اقپارات جيناۋعا كٶمەكتەسۋگە ٷلگەرمەيدٸ. سول سەبەپتٸ مەسليحاتتاردىڭ تولىققاندى جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن اپپارات شتاتىن ۇلعايتقان جٶن.
«پرەزيدەنت مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ قۇزىرەتتٸلٸك دەڭگەيٸن جوسپارلى تٷردە ارتتىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا زاڭ بويىنشا ولار سايلانعان سوڭ العاشقى جىلىندا وقىتىلادى, بۇل جەتكٸلٸكسٸز. بيۋدجەت قالاي قالىپتاسادى, زاڭدار قالاي دايىندالادى جەنە قابىلدانادى - ەربٸر دەپۋتات ولاردى بٸلۋٸ كەرەك. ەسٸرەسە, ازاماتتىق سەكتوردان تاڭدالعان دەپۋتاتتار بٸلە بەرمەيتٸن بازالىق بٸلٸم. قازٸر بٸردەن بٸرنەشە ينستيتۋت جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ تۋرالى زاڭدى جەتٸلدٸرۋمەن اينالىسادى, پارلامەنتتە جاعدايدى جاقسارتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. مەسليحاتتار – حالىقتىڭ ٶزٸ سايلاعان دەپۋتاتتار, ولار حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸن ورىن. سوندىقتان مەسليحاتتاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸ حالىق ٷشٸن اسا ماڭىزدى», - دەپ وي تٷيٸندەدٸ ايگەرٸم ابدراشيتوۆا.
