مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى سامات مۇساباەۆ رومان سكلياردىڭ جاڭا سالىق كودەكسٸنە قاتىستى بٸر توپ جۋرناليست الدىندا شٸمٸرٸكپەي ايتقان ٶتٸرٸگٸنە قاتتى تاڭ قالعانىن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ول حالىقتى اداستىرىپ وتىر نەمەسە سالىق كودەكسٸنٸڭ تولىق مازمۇنىن بٸلمەيدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايتا كەتسەك, رومان سكليار ٷكٸمەتتەگٸ بريفينگ بارىسىندا جۋرناليستەردٸڭ جاڭا سالىق كودەكسٸنە قاتىستى قويعان سۇراقتارىنا جاۋا بەرە وتىرىپ: "بۇل ٶزگەرٸستەر قاراپايىم حالىققا ەسەر ەتپەيدٸ" دەپ سالعان.
"ونىڭ بۇل ايتقانى قوعامدا تەرٸس پٸكٸر تۋدىرادى. سەبەبٸ ناقتى جاعداي مٷلدە باسقاشا. سكليار وسىلاي دەي وتىرىپ, نە شىندىققا جاناسپايتىن اقپارات ايتىپ وتىر, ياعني حالىقتى اداستىرىپ وتىر نەمەسە ول زاڭدى تولىق وقىماعان, سالىق كودەكسٸنٸڭ مازمۇنىن بٸلمەيدٸ. ال شىن مەنٸندە, بۇل ٶزگەرٸستەر قۇرىلىس كومپانييالارىنا ەشقانداي زييان كەلتٸرمەيدٸ. بۇل ارادا زارداپ شەگەتٸن – قاراپايىم حالىق. بٸرٸنشٸدەن, تۇتىنۋشىلىق شىعىندار تۇرعىسىنان قاراساق, ندس (قوسىمشا قۇن سالىعى) مٶلشەرٸنٸڭ ٶسۋٸ تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ ٶزٸندٸك قۇنىن ارتتىرادى. ال بۇل ٶز كەزەگٸندە حالىقتىڭ ساتىپ الۋ قابٸلەتٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە, تۇتىنۋ كٶلەمٸنٸڭ قىسقارۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن. كەرٸسٸنشە, ندس (قوسىمشا قۇن سالىعى) تٶمەندەگەن جاعدايدا, بۇل باعانىڭ ارزانداۋىنا, ٸشكٸ نارىقتاعى تۇتىنۋدى ىنتالاندىرۋعا جاعداي جاسار ەدٸ. قۇرىلىس سالاسىندا دا دەل وسىنداي ەسەر بولادى. ٷيدٸڭ ٶزٸندٸك قۇنى ٶسەدٸ, بٸراق بۇل قۇرىلىس كومپانييالارىنىڭ پايداسىن ازايتپايدى. بار اۋىرتپالىق قاراپايىم ازاماتتاردىڭ يىعىنا تٷسەدٸ. بۇدان ەسٸرەسە جاستار, جاس وتباسىلار, جالعىزباستى انالار جەنە ەلەۋمەتتٸك وسال توپتار زارداپ شەگەدٸ.رومان ۆاسيلەۆيچ سكليار مىرزا "ٸرٸ قۇرىلىس كومپانييالارى ەندٸ شەكتەن تىس پايدا تاپپايدى", - دەيدٸ. بٸراق شىندىقتا ولاردىڭ سالىقتى تاۋار باعاسىنا قوسا ساتا بەرەتٸنٸ بەلگٸلٸ. قۇرىلىس كومپانييالارى ٷشٸن ەشتەڭە ٶزگەرمەيدٸ, تەك ٷيدٸڭ باعاسى قىمباتتايدى. بۇل - تۇتىنۋشى ٷشٸن, ياعني حالىق ٷشٸن - ناقتى قيىندىق", دەپ جازدى دەپۋتات Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
سونداي-اق دەپۋتات ٶز سٶزٸن مىنانداي قاراپايىم مىسالمەن دەلەلدەي تٷسەدٸ:
قۇرىلىس كومپانيياسى 200 پەتەرلٸك تۇرعىن ٷي سالدى دەلٸك. شامامەن قۇنى - 5 ملرد تەڭگە. ونىڭ 4 ميللياردى - ماتەريال, ترانسپورت, جۇمىس كٷشٸ, باسقا دا شىعىندار, ياعني ٶزٸندٸك قۇنى. قالعان 1 ملرد تەڭگە - تازا پايدا. ەندٸ وسى 1 ميللياردتىڭ ٸشٸنەن 16% ندس (قوسىمشا قۇن سالىعى) تٶلەۋگە مٸندەتتٸ بولادى. بٸراق كومپانييا بۇل سالىقتى ٶز قالتاسىنان ەمەس, بۇل شىعىندى پەتەر باعاسىنا قوسىپ, تۇتىنۋشىعا ارتىپ قويادى.
نەتيجەسٸندە پەتەر باعاسى اۆتوماتتى تٷردە قىمباتتايدى. تەك تۇرعىن ٷي ەمەس, قۇرىلىس ماتەريالدارى, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر, لوگيستيكا, جۇمىس كٷشٸ - بەرٸ قىمباتتايتىنى انىق. سونىڭ سالدارىنان قۇرىلىس كومپانييالارىنا وسى رەسۋرستاردى جەتكٸزٸپ وتىرعان, شاعىن جەنە ورتا مەكەمەلەردەن, ولار باس تارتا باستايدى. بۇل مەكەمەلەردٸڭ جابىلۋىنا, جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋىنا ەكەلەدٸ, ياعني بٷكٸل قۇرىلىس نارىعىنا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ.
وسىلاي دەگەن سامات مۇساباەۆ ۆيتسە-پرەمەر سٶزٸنٸڭ تاعى بٸر جالعان تۇسىن ەشكەرەلەيدٸ.
"تاعى دا سكليار مىرزا, "باقىتتى وتباسى" باعدارلاماسى ارقىلى بٸز باعانى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماعا ساي رەتتەپ وتىرمىز" دەگەن سٶزٸ دە سۇراق تۋدىرادى. سەبەبٸ زاڭ قابىلداندى. ەندٸ ونى قالاي جەنە كٸم رەتتەيتٸنٸ تٷسٸنٸكسٸز? بۇل جەردە مەملەكەتتٸڭ ٶزٸ قابىلداعان زاڭعا كەيٸن "رەتتەپ وتىرامىز " دەۋٸ — قۇقىقتىق مەملەكەت ۇستانىمىنا قايشى. سالىقتى كٸم تٶلەيتٸنٸ ەمەس, ونىڭ سالماعىن كٸم كٶتەرەتٸنٸ ماڭىزدى. قازٸرگٸ جاعدايدا بۇل سالماقتى كٶتەرەتٸن - تەك قاراپايىم حالىق. سول سەبەپتٸ, بۇل مەسەلە بويىنشا شىنايى اقپارات پەن اشىق ديالوگ اۋاداي قاجەت دەپ سانايمىن. ٶيتكەنٸ شىندىق ايتىلماسا, حالىقتىڭ بيلٸككە دەگەن سەنٸمٸ دە ەلسٸرەي تٷسەدٸ", دەپ سٶزٸن قورىتىندىلايدى ول.
ايتا كەتسەك, 2025 جىلى 31 شٸلدەدە ارنايى بريفينگ بارىسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى رومان سكليار 2026 جىلدان باستاپ جاڭا سالىق كودەكسٸ كٷشٸنە ەنگەن كەزدە باسپانا باعاسى قالاي ٶزگەرەتٸنٸ تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرٸپ, ٶز ويىمەن بٶلٸسكەن بولاتىن.
